Судзьдзяў 19 разьдзел

 

 

У тыя дні не было валадара ў Ізраілі. І быў нейкі лявіт, які як прыхадзень [жыў] на ўзбоччы гары Эфраіма. І меў ён наложніцу з Бэтлеему Юдэйскага.

 

Былъ естъ мужъ единъ с поколения Левгиева, жи вяй на стране горы Ефраимли. Той понял былъ собе жену от Вифлеома Іюдина.

Яна з ім пасварылася і вярнулася да бацькі свайго ў Бэтлеем, і заставалася ў яго чатыры месяцы.

 

Она же отошла была от него в дом отца своего во Вефлиомъ и пребысть у него четыре месеци.

І пайшоў за ёю муж ейны, хочучы прамовіць да сэрца ейнага і вярнуць яе да сябе. І меў ён з сабой слугу і двух аслоў. Яна прыняла яго і завяла ў дом бацькі свайго. Калі бацька яе ўбачыў [зяця], узрадаваўся і выйшаў яму на спатканьне.

 

Тогда иде за нею мужъ ея, хотячи ся с нею смирити и ласкавыми словы намолвити, абы навратилася с нимъ в домъ его. И понялъ с собою отрока и двое ослятъ. Она же стретила ест его и увела и в дом отца своего.

І затрымаў яго там, і заставаўся зяць у доме цесьця тры дні, балюючы з ім па-сяброўску і выпіваючы.

 

Сее егда уведалъ тесть его и узрелъ и, вышолъ естъ во стретение ему с радостию и целова и. И былъ естъ зять в доме тьстя своего три дни, ядя и пия с нимъ и веселяся.

У чацьвёрты дзень, калі ён устаў раніцай і меўся ісьці, цесьць сказаў яму: «Падсілкуйся хлебам, умацуйся, а потым пойдзеш у дарогу».

 

Дня пакъ четвертаго вночи, въстав, хотелъ от[ъ]ити от него, и задержалъ и тесть его, глаголя: «Позаутрикай первей мало, и укрепившися, пойдеши».

І зноў сядзелі яны разам абодва, елі і пілі. І бацька той жанчыны сказаў зяцю свайму: «Прашу цябе, таксама сёньня пабудзь тут, і няхай радуецца сэрца тваё».

 

И седоша посполу, и ядоша, и пиша. Потомъ рече отець жены къ зятю своему: «Прошу тебе, учини то для мене, пребуди еще со мною днесь и будем весели».

Але ён устаў і зьбіраўся ісьці, і ўсё адно цесьць затрымаў яго ў сябе яшчэ на адну ноч.

 

Он же, востав, хотелъ от[ъ]ити, но просбою задержалъ и тесть его, и остал у него.

Калі настала раніца, на пяты дзень, лявіт зьбіраўся ў дарогу, але цесьць зноў сказаў яму: «Прашу цябе, умацуй сэрца сваё». І марудзілі да канца дня, і абодва частаваліся разам.

 

И внегда было рано, готовился леввита на путь свой. И рече к нему паки тесть его: «Молю ти ся, поедай первей хлеба, и тако посилнився, и егда добре россвинется, пойдеши».a И ядоша вкупе.

І ўстаў той чалавек, каб разам з жонкай сваёй і слугою варочацца, але цесьць, бацька жанчыны, стаў угаворваць яго: «Падумай, дзень ужо хіліцца на вечар. Застаньцеся ў мяне сёньня. Пераначуйце тут, і няхай будзе добра на сэрцы тваім, а заўтра раніцаю вырушыце ў дарогу, каб вярнуцца ў дом свой».

 

Потомъ въстал зять, абы шолъ, и жена его, и отрокъ их. К нему же опять рече тесть: «Се, видишъ, яко вже к вечеру естъ и солнце скоро западеть. Остани у мене еще днесь и сконаем день сей в веселии, а за утра пойдеши до дому своего».

Але зяць не паддаўся намовам ягоным, і адразу выбраўся ў дарогу, і прыйшоў у Евус, значыць у Ерусалім, і [былі] ў яго два аслы асядланыя, і наложніца з ім.

 

И не хотелъ естъ зять послухати словъ его, но скоро от[ъ]иде от него. И прииде ко граду Евузу, иже иначей прозы вашеся Ерусалимъ, ведя с собою два ослы съ бремены и жену свою.

Ужо былі яны каля Евусу, і вечарэла. І сказаў слуга гаспадару свайму: «Хадзем, завернем у горад Евусэяў і затрымаемся там».

 

И егда близко беша града Евуза, день пременяшеся в нощъ, и рече отрокъ к господину своему: «Пойдимо, молю ти ся, въ Евузъ-градъ и отпочинемъ в немъ нощь сию».

І адказаў яму гаспадар: «Не, ня пойдзем у горад чужынцаў, бо яны не з сыноў Ізраіля, але пройдзем аж у Гіву».

 

Ему же отвеща господинъ его: «Не вниидемъ во градъ людей чюждихъ, еже не сущь от сыновъ Ізраилевыхъ,

І сказаў слузе свайму: «Хадзем, дабярэмся да нейкай мясцовасьці ў Гіве або ў Раме, і там затрымаемся».

 

но пойдемъ ко граду Гаваону, и пришедши, тамъ отпочинем или во граде Рамафе».

І мінулі яны Евус, і працягвалі пачатую дарогу. І зайшло ім сонца каля Гівы, што належыць да Бэн’яміна.

 

Тогда минуша Евузъ-град, и идоша путемъ, и зашло имъ солнце у града Гаваона, иже естъ в поколении Веньаминове,

І завярнуліся яны туды, каб там пераначаваць. Але калі туды заехалі і сядзелі на плошчы гораду, ніхто не хацеў прыняць іх на ноч.

 

и вниидоша въ Гаваонъ, абы отпочинули в немъ. И егда вошли во градъ, седели на улици; и никтожъ не хотелъ приняти их в домъ свой.

У той дзень адзін стары вяртаўся ўвечары з працы сваёй у полі. Ён быў з гары Эфраіма і як прыхадзень жыў у Гіве. А ў тым горадзе людзі былі з сыноў Бэн’яміна.

 

И се, мужъ единъ старъ идяше с поля с дела своего на вечеръ додому, онъ теже был естъ от горы Ефраимли и живяше пришелцемъ въ Гаваоне. Людие же страны тое были суть сынове Емиины.

І падняў ён вочы свае, і ўбачыў падарожнага чалавека, які сядзеў на плошчы гораду, і спытаўся ў яго той стары: «Адкуль ты і куды ідзеш?»

 

И узрелъ естъ мужъ той человека, седящего на улици съ бремены своими, и рече ему: «Отколе идеши и камо хощеши ити?»

Той адказаў яму: «Мы ідзем з Бэтлеему Юдэйскага аж на ўзбоччы гары Эфраіма, адкуль былі пайшоўшы ў Бэтлеем Юдэйскі. І цяпер вяртаемся да Дому ГОСПАДА, але ніхто ня хоча прыняць нас у дом.

 

Он же отвеща ему: «Идемы от Вифлеома Іюдина и хотимъ ити на место наше, еже естъ на стране горы Ефраимли, понеже оттоле ходихомъ до Вефлиома, а ныне идемы к дому Божиему. И никтоже насъ не хощеть приняти в домъ свой.

Маем салому, папас для аслоў нашых, хлеб і віно для мяне, для служкі тваёй і для юнака гэтага, які са слугою тваім. Нічога не патрабуем».

 

А мы сами имамы сено и плевы, оброкъ осломъ, хлеб и вино на пищу мне и сей рабе твоей и отроку, иже со мною естъ. Не требуемъ ничего болей, толико подворья».

І сказаў стары: «Супакой табе! Я дам табе ўсё, што патрэбна, толькі не начуй на плошчы».

 

Рече к нему мужъ той: «Миръ тобе! Азъ дам ти все, еже потреба естъ, толико прошу тебе, не оставай на улици».

І завёў яго ў дом свой, даў мяшанку аслам, і памылі ногі свае, і елі, і пілі.

 

И уведе и в домъ свой, и пищу осломъ далъ. И внегда умыли собе ногы, далъ имъ ясти.

Калі яны ўзьвесялілі сэрца сваё, вось, мужчыны гораду таго, сыны Бэліяла, акружылі дом старога, і пачалі грукаць у дзьверы, крычучы: «Выведзі нам мужчыну, які зайшоў у дом твой, мы хочам пазнаць яго».

 

И егда наелися и почали почивати по утружании путя, тогда приидоша людие града того, сынове безаконнии, и оступиша дворъ мужевъ и биша у двери, кричаще к господину дому и глаголюще: «Выведи вонъ мужа, онже вшолъ естъ до дому твоего, да зле пребудемы с нимъ».

І выйшаўшы да іх стары, і сказаў: «Не рабіце, браты, гэтага ліха, бо прыйшоў да мяне чалавек у госьці, не рабіце гэтай ганьбы.

 

Изыйде к нимъ мужъ той старый и рече: «Не чините того, братия моя, не чините стыду сего, понеже гость сей пришолъ естъ в домъ мой с миром, протожъ не делайте безумия сего.

Маю дачку дзяўчыну, а гэты чалавек мае наложніцу; выведу іх да вас, і вы рабіце з імі, што добра ў вачах вашых, а чалавеку гэтаму не рабіце ганьбы».

 

Се, азъ имамъ дщеру девицу и той гость имать жену, выведу обе к вамъ, да наполните с ними волю свою. Толико велми прошу васъ: греха сего пресилнаго, еже противъ прирожению естъ, с человекомъ симъ не чините».

Але людзі тыя і слухаць яго не хацелі. І ўзяў той чалавек наложніцу сваю, і вывеў яе да іх, і яны пазналі яе, і гвалтавалі яе ўсю ноч аж да раніцы.

 

И не хотеша послухати словъ его. Сие видя, человекъ той вывелъ ест жену свою и далъ, абы чинили с нею волю свою. Они же целую нощъ злая деавши ей, идоша от нее на свитании.

І прыйшла жанчына тая на сьвітаньні, і ўпала каля ўваходу ў дом, дзе быў гаспадар ейны, і там [ляжала] да сьвятла [дня].

 

Она пакъ, егда былъ день, пришла ко вратомъ дому того, в немже былъ мужъ ея, и ту падши, умерла.

Раніцаю ўстаў гаспадар ейны і адчыніў дзьверы дому, каб далей ісьці ў дарогу. І вось, наложніца ягоная ляжыць перад уваходам, і рукі ейныя на парозе.

 

И егда наутрей въсталъ мужъ ее и отвори врата, хотяй от[ъ]- ити, и се, жена лежала у вратъ, розложивши руце на прагу.

Ён сказаў ёй: «Уставай, пойдзем». Але яна нічога не адказала. І ён узяў яе, і палажыў на асла, і вярнуўся ў дом свой.

 

К ней же рече, мняй, ижебы спала, глаголя: «Встань и подьмы в путь свой». И егда она ничтоже отвещеваше, позналъ, иже мертва бе. Взялъ ю и возложилъ на осля, и несе ю в домъ свой.

І прыйшоў у дом свой, і схапіў нож, і пасек цела наложніцы сваёй на дванаццаць частак, і разаслаў у-ва ўсе межы Ізраіля.

 

И принесши в дом, похопивъ мечь, розсекалъ тело жены своея ис костьми на дванадесеть кусовъ и послал кусы тые ко всем дванадесетъ поколением сыновъ Ізраилевыхъ.

І ўсе бачылі гэта, і казалі: «Ніколі гэтага не было і не было бачана нічога падобнага ад дня, у які сыны Ізраіля выйшлі з Эгіпту аж да сёньняшняга дня! Зьвярніце ўвагу на гэта і скажыце, што рабіць».

 

Сее егда узрели, возпили вси вкупе, глаголюще: «Николи же таковая злость не сталася ест во Ізраили от дня того, в оньже вышли суть отцеве наши из Египту, даже и до днесь! Выдайте ж судъ и помысльте вси вкупе о деле сем».