Судзьдзяў 3 разьдзел

 

 

Гэта народы, якія Госпад пакінуў, каб праз іх выпрабаваць Ізраэль, усіх, якія не ведалі войнаў з хананеямі,

 

Сии суть народове, ихже оставилъ былъ Господь Бог в земли обетованной, абы училися и привыкали людие Ізраилевы и вси иные, иже не умели боевъ Хананейскихъ,

каб навучыліся наступныя пакаленні сыноў Ізраэля змагацца з ворагамі, бо яны не ведалі войнаў:

 

да бы потомъ сынове ихъ научилися от нихъ, яко ся имають быти со враги своими, и ведали обычае рати:

пяць валадароў філістынскіх, а таксама ўсе хананеі, сідонцы і гівеі, што пражывалі ў гарах Лібана, пачынаючы ад гары Баал-Гэрмон аж да ўваходу ў Эмат.

 

пять князей Филистымскихъ и всего Хананея, и Сидонея, и Еувея, онже живяше на горе Ливанской, от горы Ваал-Ермот даже где входять до Емафа.

Ён пакінуў іх, каб праз іх выпрабаваць Ізраэля, ці будзе ён трымацца настаўленняў Госпада, якія загадаў Ён бацькам іх праз Майсея, ці не.

 

И не погубилъ естъ Господь Богъ тыхъ народовъ, абы искусил, будут ли людие Ізраилевы хранити заповеди Его, еже заповедал имъ Моисеомъ, рабом своимъ, чи ли ни.

Такім чынам сыны Ізраэля абжыліся сярод хананеяў, хетэяў, амарэяў, феразеяў, гівеяў і евусеяў.

 

И тако сынове Ізраилевы живяху посреди людей Хананейскихъ, Ефейских, Аморейскихъ, Евузейских, Ферезейскихъ, Еувейскихъ,

І бралі яны за жонак іх дачок, і самі сваіх дачок аддавалі іх сынам, і служылі багам іх.

 

и понимали собе за жены дщеры их и сыном их давали за жены дщеры своя, и послужили суть богомъ ихъ.

І дапусціліся сыны Ізраэля ліха перад Госпадам, і забыліся на Госпада, Бога свайго, служачы Баалу і Астарце.

 

И чинили злая дела пред лицемъ Божиимъ, и запомянули Господа, Бога своего, служаще ідолу Ваалю и Астарофу.a

І разгневаўся Госпад на Ізраэль, і аддаў іх у рукі Хусан-Расатаіма, цара Арам-Нагараіма, і служылі сыны Ізраэля яму восем гадоў.

 

Сего ради разгневася Господь Богъ на людей Ізраилевыхъ и предалъ их в руце Хузарсатанови, царю Мезопотамскому, и работаша ему осмъ летъ.

І прызывалі яны Госпада, Які паставіў ім збаўцу Атаніэля, сына Кенэза, малодшага брата Калеба, які вызваліў іх.

 

Тогда возпиша сынове Ізъраилевы к Господу Богу. Той же востави имъ избавителя, и избавилъ их Офониель, сынъ Ценезеовъ, братъ Калефовъ младший.

І быў на ім Дух Госпадаў, і судзіў ён Ізраэль; і ваяваў ён; і аддаў Госпад у рукі яго Хусан-Расатаіма, цара Арам-Нагараіма, і ён перамог яго.

 

И бысть в немъ Духъ Божий, и судил людей Ізраилевыхъ. И изыйде на войну, и предал ест Господь Богъ в руце его Хузарсатана, царя Мезопотамъскаго, и поразил его.

І адпачывала зямля сорак гадоў, і Атаніэль, сын Кенэза, памёр.

 

И бысть покой на земли четырдесятъ летъ. И умре потом Офониель, сынъ Ценезеовъ.

А сыны Ізраэля зноў пачалі чыніць ліха перад абліччам Госпада, Які ўмацаваў супраць іх Эглона, цара Мааба, бо чынілі яны ліха перад Госпадам.

 

Тогда опять приложиша сынове Ізраилевы, абы чинили злая дела предъ лицемъ Божиимъ, и Господь Богъ укрепилъ на нихъ Еглона, царя Моавскаго, понеже злая делаху предъ Господемъ Богомъ.

І далучыў Эглон да сябе сыноў Амона і сыноў Амалека, і пабіў Ізраэль, і заняў горад Пальмаў.

 

И принялъ к собе сыны Амонаb и Амалеха, и шедъ, поразилъ людей Ізраилевых, и взялъ градъ, иже слылъ Фуниковый.

І сыны Ізраэля служылі Эглону, цару Мааба, васемнаццаць гадоў.

 

И работали суть сынове Ізраилевы царю Моавъскому, Еглону, осмънадесет летъ.

І сыны Ізраэля клікалі Госпада, Які даў ім збаўцу Эгуда, сына Гэра, з пакалення Бэньяміна, які замест правай карыстаўся левай рукой. Сыны Ізраэля паслалі праз яго дары Эглону, цару Мааба.

 

И потом возпиша к Господу Богу. Той же воздвиже имъ высвободителя, именем Аиофа, сына Ерова, сына Еминиина, онже такъ левою рукою, яко и правою заровно деаше. И послали суть имъ сынове Ізраилевы дары царю Еглону Моавскому.

І Эгуд зрабіў сабе меч двухбаковавостры, даўжынёю ў локаць, і схаваў яго пад сваім адзеннем на правым баку,

 

Той же Аиофъ уделалъ собе мечикъ, на обе стране острый, съ елцами на длань и припоясал и к собе под плащ, под правую страну,

і прынёс ён падарункі Эглону, цару Мааба. Эглон жа быў вельмі тлусты.

 

и несе дары царю Еглону; былъ же естъ Еглонъ теломъ сытъ велми.

І калі даў яму дары, адпусціў людзей, якія іх прынеслі;

 

И егда подалъ царю Еглону дары, от[ъ]иде с товариши своими, еже были с ним пришли.

і, вярнуўшыся з Галгала, дзе былі ідалы, сказаў цару: «О цар, маю для цябе таемнае слова». І той загадаў маўчаць, і выйшлі ўсе, якія пры ім былі.

 

И навратився паки из места Галгалы, гдеже беша кумиры, прииде ко царю и рече: «Слово тайное имам к тобе, царю». А онъ велелъ ему помолчати. Егда вси вышли вонъ, иже предъ царемъ стояли,

Эгуд жа падышоў да яго, калі ён сядзеў у летнім пакоі, які займаў толькі ён адзін, і сказаў: «Слова ад Бога маю сказаць табе». Той хутка падняўся з пасада.

 

приступил ближей к царю Аиофъ, онже в полате своей летней седяше самъ, и рече: «Слово Божие имамъ глаголати тобе». И царь скоро восталъ естъ с престола своего.

І Эгуд выцягнуў левую руку, і схапіў меч на правым баку сваім, і ўсадзіў яго ў жывот яго

 

Тогда Аиофъ простеръ естъ руку свою левую и вынялъ мечикъ, иже бе у правого боку, и вразилъ въ чрево его тако силне,

так моцна, што чаранок услед мечу ўвайшоў у рану і засеў у вялікім тлушчы. І ён не выняў меча, але пакінуў яго ў целе, так, як ударыў, і адразу ж, [з-за сакрэтаў прыроды], кал са страўніка лінуў наверх.

 

иже ся мечикъ сокрилъ съ елцами в ране и во чреве тучномъ увязъ; а ниже исторгнулъ мечика, но яко в онь вразилъ, тако и нехалъ, даже и лайна задкомъ брюха указалися суть.

І выйшаў Эгуд у залу, і замкнуў за сабою дзверы пакоя, і ўмацаваў іх засаўкай.

 

Потомъ Аиофъ, затворивъ двери полатные и замкомъ замкнувъ, задними дверцами вышолъ ест.

Пасля яго выхаду прыйшлі царскія паслугачы, і, калі ўбачылі замкнутыя дзверы пакоя, сказалі: «Напэўна, мыецца ў летнім пакоі».

 

Слузи пакъ царевы, вшедши предъ полату, узреша двери затворены и рекоша: «Подобно, ест царь на выходе».

І чакалі доўга, пакуль не ўстрывожыліся, і, бачачы, што ніхто не адчыняе, узялі ключы, і адчынілі дзверы, і знайшлі гаспадара свайго, які ляжаў на зямлі нежывы;

 

И ждавши велми долго, здивишеся, иже нихто не отвираеть, взяли ключь, и отомкнувши, узрели господина своего, лежащего на земли мертва.

Эгуд жа, пакуль яны чакалі, уцёк і прайшоў ідалаў, адкуль вярнуўся і прыбыў у Сэйру.

 

Аиофъ пакъ в той час, егда они смущахуся, бежаше и минулъ место, игде были кумиры, от негоже ся былъ навратилъ. И пришол естъ до Сеирафа,

І зараз жа затрубіў у трубу на гары Эфраім; і сыны Ізраэля сышлі з ім з гары, і ён ішоў на чале.

 

и затруби у трубу на горе Ефраим, и идоша с нимъ сынове Ізраилевы, той же идяше напредъ.

Сказаў ён ім: «Ідзіце за мною; бо Госпад выдаў ворагаў вашых, маабцаў, у вашы рукі». І яны пайшлі за ім, і занялі броды на Ярдане, каторымі праходзяць у Мааб, і не дазволілі нікому прайсці.

 

И глагола к ним Аиофъ: «Не бойтеся! Пойдите за мною, яко предалъ естъ Господь враговъ нашихъ, Моавитянъ, в руце наше». Тогда шли суть за нимъ и заскочили броды Іордана, игдеже прехождаху Моавляне от земли своея, и не даша туды никому ити,

І ў гэты час забілі яны каля дзесяці тысяч маабцаў, а былі яны ўсе дужыя і моцныя мужчыны. І ніводзін з іх не змог уцячы.

 

но побиша Моавлян в той часъ якобы десеть тысещей, всих силныхъ и вдатных мужей, и не моглъ от них ни един утечи.

І ўпакораныя былі ў той дзень маабцы ізраэльцамі, і восемдзесят гадоў зямля жыла спакойна.

 

И понижены суть Моавляне в той день под руце сыном Ізраилевым. И былъ ест покой в земли их осмъдесят летъ.

Па ім быў Самгар, сын Аната, які пабіў філістынцаў шэсцьсот чалавек кіем для быкоў, і сам ён таксама ўратаваў Ізраэль.

 

По сем же Аиофе былъ ест Сенгар, сын Анатов, той поразил шестьсотъ мужев Филистымлян радлицеюc и бранил людей Ізраилевых.d