Судзьдзяў 16 разьдзел
Кніга Судзьдзяў
Пераклад Чарняўскага 2017 → Біблія Скарыны (Бразгуноў)
Пайшоў Самсон у Газу, і ўбачыў там распусніцу, і ўвайшоў да яе.
От[ъ]иде же Самсонъ во градъ Газу, и жену блудницу, и внииде к ней.a
Калі паведамілі жыхарам Газы, што Самсон увайшоў у горад, яны абкружылі яго і зрабілі засаду на Самсона ў браме горада; і ўсю ноч яны сядзелі ціха, чакаючы, каб, калі настане раніца, забіць яго на выхадзе.
Сие егда уве узрелъ тамъдали суть Филистымляне и рознеслося межи ими, яко Самсонъ внииде во градъ, оступили суть его, поставивши сторожу во вратахъ градовыхъ. И ту целую нощь, утаившися, ждали его, да — егда бы рано вышолъ — убили и.
А Самсон спаў аж да паўночы, а затым, устаўшы, схапіў абедзве паловы брамы разам з яе вушакамі, і вырваў іх з засаўкай, і, паклаўшы сабе на плечы, занёс на вяршыню гары, што насупраць Геброна.
И спалъ естъ Самсонъ даже до полунощи. И потом, въстав, иде ко вратомъ градовымъ, и взявъ обое врата из вереами ихъ и з замки, и возложивъ на рамена своя, несе е на гору, иже естъ против Хеврону-граду.
Потым Самсон закахаўся ў жанчыну, якая жыла ў даліне Сарэк і звалася Даліла.
Потом опять Самсонъ возлюби жену в долине Сорете, именемъ Далиду.
І прыйшлі да яе кіраўнікі філістынцаў, і сказалі: «Ашукай яго і даведайся ў яго, адкуль бярэцца яго сіла і як маглі б мы яго адолець і яго, адоленага, пакарыць; калі гэта зробіш, дамо табе па тысячы сто срэбранікаў кожны».
И пришли суть к ней князи Филистымскии, и рекли ей: «Прельсти Самсона и доведайся от него, в чемъ имать такъ великую силу и яко быхомъ могли его няти и связаного казнити. А естъли же то уделаешъ, дадимъ тобе кажный с нас тысещу и сто сребреникъ».
Дык казала Даліла Самсону: «Скажы мне, прашу, адкуль у цябе бярэцца такая вялікая сіла і чым можна звязаць цябе, каб пакарыць цябе?»
Тогда нача молвити Далида Самсону: «Поведь ми, прошу тебе, в чемъ естъ твоя такъ великая сила, и чимъ бы тя могли звязати, чего бы не моглъ розторгнути?»
Самсон адказаў ёй: «Калі звязаць мяне сямю сырымі вяроўкамі, сплеценымі з сухажылляў, яшчэ не сухімі і ўжо не сырымі, то я зраблюся бяссільным і стану, як іншыя людзі».
Рече к ней Самсон: «Егда бы мя связали седми вервями жиловыми, не сухими, но мокрыми, не могъ бых ся боронити, яко и иные люде».
І прынеслі ёй валадары філістынцаў сем вяровак, як ён казаў, і яна звязала імі яго
И принесли суть к ней князи Филистымстии седмъ вервей жиловыхъ, якоже поведила была имъ, и связала его вервями тыми,
ў той час, калі яны схаваліся ў яе пакоі. І яна яму крыкнула: «Самсон, філістынцы над табою!» Ён паразрываў вяроўкі так, як калі б хтосьці разарваў нітку, звітую з пакулля, калі яна занялася вогненным дымам; так і не даведаліся, у чым яго сіла.
имеющи сокритыхъ у себе в коморе, ониже хотели его няти, токмо ждали того, яковый будеть конець делу. И крикла над ним Далида, глаголющи: «Филистымове на тя, Самсоне!» Он же расторже на собе верви, яко кто разторгает нить, приткненую ко огню. И не познали суть, в чемъ имать силу.
Па нейкім часе сказала Даліла Самсону: «Вось, падмануў ты мяне і схлусіў мне; прынамсі цяпер скажы мне, чым ты павінен быць звязаны».
Тогда рече к нему Далида: «Се, а ты мною смеешися и поведилъ ми есь ложъ! Ну еда ныне правду вже повеси мне, чимъ бы тя могли связати?»
Ён адказаў ёй: «Калі буду звязаны дзевяццю вяроўкамі, якія ніколі не былі ва ўжытку, буду кволы і падобны да іншых людзей».
Рече к ней Самсонъ: «Егда бы мя связали новыми гужами, имиже несть делано дело, не возмогу гнутися и буду, яко иный человек».
Даліла зноў звязала яго вяроўкамі і крыкнула: «Філістынцы над табою, Самсон!» — бо ў другім пакоі была прыгатавана засада. Ён разарваў вяроўкі на сваіх руках так, як ніткі з тканіны.
Тогда связала и Далида гужами новыми и крикла над ним, глаголя: «Филистымляне на тя, Самсоне!» Они же были въ сокритии готови, хотяще няти его. Самсонъ пакъ такъ скоро розторгъ гужи тые, яко кто розторгаеть нить полотняную.
І зноў сказала Даліла Самсону: «Дакуль жа будзеш ты падманваць мяне і хлусіць мне? Скажы, чым цябе трэба звязаць?» Самсон адказаў ёй: «Калі ты ўпляцеш сем кос галавы маёй у тканіну і замацуеш іх калком, то я зраблюся слабым і стану, як іншыя людзі».
И рече опять Далида Самсону: «И доколе жъ хощеши мною лгати? Яви ми то, чим бы еси моглъ связанъ быти». Отвеща ей Самсонъ: «Егда бы седмъ власовъ главы моея с прядивомъ новымъ сплела и, узязавши около гвозду, в землю вбила, не возмогу ся рушити, яко и иныи».
Калі яна яго ўсыпіла, і ўпляла сем кос галавы яго ў тканіну, і замацавала калком, яна крыкнула яму: «Філістынцы над табою, Самсон!» Ён, абудзіўшыся ад сну, вырваў калок з утком і тканінаю.
Сее внегда учинила Далида, крикла над ним: «Филистымове на тя, Самсоне!» Он же, прочутивъ, выторгнулъ гвоздь ис прядивомъ из власы.
І сказала яму Даліла: «Як жа можаш ты казаць, што любіш мяне, калі душа твая не са мною? Тры разы схлусіў ты мне і не захацеў сказаць, у чым сіла твая найвялікшая».
Тогда рекла к нему Далида: «Яко то ты молвиши “милую тебе”, ано серце твое не есть со мною? Се, вже трижды солгалъ еси мне и не хотел поведити, в чемъ естъ сила твоя тако великая”».
І паколькі яна яму дакучала і штодзень мучыла безупынна яго, то душа яго самлела і аж да смерці знемагла.
И [е]гда пытала его уставичне на каждый день, за долгий часъ не дающи ему отпочинения, стужила естъ души его и даже ко смерти изнеможе,
Тады адкрыў ён ёй усё сэрца сваё і сказаў ёй: «Ніколі галавы маёй не дакраналася лязо, бо я ад улоння маці сваёй — назір Божы; калі б абгалілі галаву маю, адышла б ад мяне сіла мая, і зрабіўся б я слабым, і стаў бы, як іншыя людзі».
и поведа ей правду, глаголя: «Бритва николи не была естъ на главе моей, яко посвященъ есмъ Господу Богу от чрева матери моея. Сего ради егда бы оголили главу мою, от[ъ]идеть от мене и сила моя, и сомглею, и буду, яко иные люде».
Яна, зразумеўшы, што ён адкрыў ёй усю сваю душу, паслала да валадароў філістынцаў, кажучы: «Прыйдзіце яшчэ раз, бо адкрыў ён цяпер мне ўсё сваё сэрца». Яны прыйшлі, узяўшы грошы, якія ёй паабяцалі.
Тогда знаючи тое Далида, иже отверзе ей Самсонъ серце свое, послала естъ ко княземъ Филистымскимъ, глаголющи: «Приидите еще ко мне единова, понеже отверзе ми ныне серце свое». Они же пришли суть и принсли с собою сребреники, еже были слюбили ей дати.
А яна ўсыпіла яго на сваіх каленях, і паклікала цырульніка, і загадала яму абгаліць сем кос яго, і ён пачаў упакорвацца, бо адступіла ад яго сіла адразу ж.
Далида же велела Самсону на лоне своемъ поспати. И позвала голича, и оголи ему седмъ плетениць власъ на темени его, и почала его от себе сторкати, и отошла естъ сила его от него.
І сказала яна: «Філістынцы над табою, Самсон!» Ён, абудзіўшыся ад сну, падумаў у душы сваёй: «Пайду, як рабіў раней, і вызвалюся», не ведаючы, што Госпад адышоў ад яго.
И рече: «Филистымляне на тя, Самсоне!» Той же, прочутивъ от сна, помыслилъ въ серци своемъ: «Выскочу, якоже и первей есми чинилъ, и пробиюся», не ведя того, иже Господь Богъ отступилъ от него.
Калі схапілі яго філістынцы, зараз жа выкалалі яны яму вочы і завялі ў Газу, дзе прымусілі яны яго, закутага ў два ланцугі медныя і замкнёнага ў вязніцы, малоць зерне.
Его пакъ егда иняли Филистымляне, скоро выбрали суть очи ему и ведоша и во градъ Газу. И оковаша его путами железными, и всадиша до темници, и велеша ему молоти жерновомъ.
Тым часам раней паголеныя валасы сталі ў яго адрастаць.
По неколицем же часе начаша власы на главе Самсонове отростати.
А валадары філістынцаў сабраліся ўсе, каб ускласці багатыя ахвяры богу свайму Дагону і павесяліцца, кажучы: «Бог наш аддаў у рукі нашы ворага нашага, Самсона».
Князи пакъ Филистымстии съехалися были до Газы приносити жертву славную богу своему Дагону, и пировали суть посполу, глаголюще: «Предалъ естъ богъ нашъ врага нашего Самсона в руце наше».
І народ, бачачы яго, хваліў бога свайго і тое ж самае казаў: «Аддаў бог наш у рукі нашы ворага нашага, які нішчыў зямлю нашу і вельмі многіх з нас забіў».
Видячи же сее, людие посполитые по тому жъ вопиаху, глаголюще: «Далъ ест богъ нашъ Дагонъ неприателя нашего в руце наше, онже землю нашу показилъ и многихъ побил».
І калі яны зрабіліся ўжо даволі вясёлымі, патрабавалі паклікаць Самсона, каб ён іх пазабавіў. Ён, прыведзены з вязніцы, забаўляў іх; і прымусілі яны яго стаць паміж дзвюма калонамі.
И егда ся были розвеселили пирующие, велели привести Самсона, абы предъ ними игралъ. Той же, приведеный с темници, игралъ предъ ними. И казали ему стояти межи двема столпы.
І сказаў Самсон юнаку, які трымаў яго за руку: «Пусці мяне, каб мог я дакрануцца да калон, на якія абапіраецца дом, каб да іх прыхіліцца і трошкі адпачыць».
И рече Самсонъ ко отроку, водящему его: «Допусти мя, абых ся доткнул столповъ, на нихже весь домъ стоить, да мало прислонюся к ним и отпочину».
А дом той быў поўны мужчын і жанчын; і былі там усе князі філістынскія, а на даху каля трох тысяч чалавек абодвух полаў глядзелі на Самсона, калі той забаўляў іх.
Домъ пакъ той полонъ былъ мужевъ и женъ, и к тому были суть вси князи Филистимстии, на сеняхъ тыхъ и в доме якобы на три тысещи людей посполитыхъ с ними, ониже ся дивовали Самсону играющему.
Тады Самсон усклікнуў да Госпада, кажучы: «Госпадзе, Божа, прыгадай пра мяне! І вярні мне толькі ў гэты раз даўнейшую сілу маю, Божа, каб мог я адпомсціць філістынцам за абодва вокі мае!»
Тогда Самсонъ призва Господа Бога, глаголя: «Господи, Боже мой! Воспомяни на мя и дай ми первую силу мою, Сътворителю мой, да помщуся над враги моими за две очи мои, еже выбрали ми, да едину месть отдамъ имъ».
І Самсон узяўся пасярэдзіне за абедзве калоны, на якіх стаяў дом, і абапёрся на іх, на адну правай рукой, а на другую левай рукой,
Потомъ инялъ два столпы, единый правою рукою, а другий левою, на нихъже весь домъ держашеся,
і сказаў Самсон: «Хай памрэ душа мая разам з філістынцамі!» І страсянуў ён моцна калоны, і ўпаў дом на ўсіх князёў, і на ўсіх іншых, якія там былі; і тых, каго ён тады забіў, сам гінучы, было болей, чым тых, каго пазабіваў за час усяго жыцця свайго.
и рече: «Да умреть душа моя со враги моими Филистымляны!» И затрясе моцьне тыми столпы, и паде домъ на князей Филистымскихъ и на все множество людей, иже ту беша. И многым более побилъ естъ, умирая, нежели первей, егда живъ былъ.
І прыйшлі браты яго і ўвесь род, і ўзялі цела яго, і пахавалі яго паміж Цорай і Эстаолам, у магіле бацькі яго, Маноаха; а судзіў ён Ізраэль дваццаць гадоў.
Тогда пришедши братия его и вся родина, взяли суть тело его и погребли е межи Сараемъ и Ешкалемъ, во гробе Мануа, отца его. И судилъ естъ Самсонъ людей Ізраилевыхъ двадцеть летъ.