Мацьвея 5 разьдзел

 

 

І, убачыўшы натоўпы людзей, (Ён) узыйшоў на гару; і, калі Ён сеў, падыйшлі да Яго вучні Ягоныя.

 

Бачачы грамады, Езус ўзыйшоў на гару, і калі сеў, падыйшлі да Яго Ягоныя вучні.

І, расчыніўшы Вусны Свае, навучаў іх, кажучы:

 

А Ён адкрыўшы вусны Свае, стаў іх навучаць:

шчасьлівыя ўбогія духам, бо іхнае ёсьць Валадарства Нябёсаў.

 

"Шчасьлівыя пакорныя (убогія) духам, бо іхняе Каралеўства Нябеснае."

Шчасьлівыя плачучыя, бо яны будуць усьцешаныя.

 

Шчасьлівыя сумныя, бо яны будуць пацешаны."

Шчасьлівыя лагодна-пакорлівыя, бо яны ўспа́дкуюць зямлю.

 

"Шчасьлівыя ціхія, бо яны заўладаюць зямлёю."

Шчасьлівыя галадаючыя і прагнучыя па праведнасьці, бо яны насычаны будуць.

 

"Шчасьлівыя жадаючыя і прагнучыя справядлівасьці, бо яны будуць насычаныя (задаволены)".

Шчасьлівыя міласэрныя, бо яны памілаваны будуць.

 

"Шчасьлівыя міласэрдныя, бо ім будзе аказана міласэрдзе."

Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.

 

Шчасьлівыя чыстага сэрца, бо яны Бога аглядаць будуць."

Шчасьлівыя міратворцы, бо яны сынамі Бога будуць названы.

 

Шчасьлівыя спакойныя (міралюбімыя) (супакой спаганяючыя), бо іх назавуць сынамі Божымі."

Шчасьлівыя выгнаныя з-за праведнасьці, бо іх ёсьць Валадарства Нябёсаў.

 

"Шчасьлівыя, што прасьледаваньне церпяць дзеля справядлівасьці, такіх бо Каралеўства Нябеснае."

Шчасьлівыя вы, калі вас будуць ганьбіць і выганяць, і ўсяк зласлоўнічаць вас нясправядліва з-за Мяне.

 

"Шчасьлівыя вы, калі дзеля Мяне вас зьневажаюць ды прасьледуюць, ды ўсяк блага і фальшыва пра вас гаварыць будуць."

Радуйцеся і весялецеся, бо вялікая вашая ўзнагарода на Нябёсах: бо так гналі прарокаў, якія былі раней за вас.

 

Радуйцеся і весяліцеся, бо заплата для вас шчодрая ў небе: так вось прасьледавалі Прарокаў, што перад вамі жылі."

Вы — соль зямлі. Калі ж соль страціць сілу, то чым будзе вернена ёй сіла салёнасьці? Яна ўжо ні на вошта ня прыдатная, хíба толькі выкінуць яе вон на патаптаньне людзям.

 

Вы — соль зямлі. А калі соль зьвятрэе, дык чым тады яе саліць? На нішто больш не прыдасца, як толькі выкінуць на двор (навонкі), каб яе людзі тапталі.

Вы — сьвятло сьвету; ня можа схавацца места, якое стаіць наверсе гары.

 

Вы — сьвятло сьвету. Ня можа схавацца горад памешчаны на гары.

І, запаліўшы сьвечку, ня ставяць яе пад пасудзінай, але на ліхтары, і сьвеціць усім, хто ў доме.

 

Таксама не паляць сьвечкі (запалену) і не хаваюць яе пад пасудзіну, але на падсьвечніку, каб сьвяціла ўсім, што ў доме.

Няхай сьвеціць сьвятло вашае перад людзьмі, каб яны ўбачылі вашыя добрыя дзеяньні і ўславілі Ба́цьку вашага, Які ў Нябёсах.

 

Так хай сьвеціць сьвятло ваша на віду ў людзей, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі (дзейнасьці) ды хвалілі Айца вашага, які ў небе."

Ня падумайце, што Я прыйшоў καταλυσαι (раскрыць да найглыбейшых глыбіняў) Закон альбо Прарокаў; ня прыйшоў (Я) καταλυσαι, але выпаўніць.

 

Не думайце, што Я прыйшоў скасаваць закон і прарокаў. Не прыйшоў Я скасаваць, але споўніць.

Бо запраўды кажу вам, што ніводная ёта ці рыса ў Законе ня марна (напісана), але пакуль яшчэ існу́е гэтая зямля і неба, будзе ўсё выпаўнена.

 

Бо сапраўды кажу вам: пакуль неба і зямля не прамінуць, ані адна ёта, ані адна крэска не зьменіцца ў Законе, аж пакуль ўсё збудзецца.

Пагэтаму, хто (толькі) разьвяжа (правільна растлумачыць сэнс) аднаго з гэтых малейшых прыказаньняў і навучыць гэтаму людзей, малейшым будзе названы ў Гаспадарстве Нябёсаў. А хто выканае і навучыць, той вялікім будзе названы ў Гаспадарстве Нябёсаў.

 

Хто б таму перакрочыў (нарушыў) адно з гэтых прыказаньяў найменшых ды так бы людзей вучыў, той будзе званы найменшым у Каралеўстве Нябесным. А хто б выконваў і навучаў, той будзе званы вялікім у Каралеўстве Нябесным.

Дык кажу вам, што калі праведнасьць вашая ня перавысіць намнога праведнасьці кніжнікаў і хварысэяў, ня ўвойдзеце ў Гаспадарства Нябёсаў.

 

Бо кажу вам, калі ваша справядлівасьць ня будзе выяўляцца, пладаваць больш, чым вучоных у законе і ў фарызеяў, ня ўвойдзіце вы ў Каралеўства Нябеснае.

Вы чулі, што сказана старадаўным: ня забівай, хто ж заб’е будзе адданы суду.

 

Чулі, што сказана было прарокам: "Не забівай" (Вых. 20:13), а хто б забіў, той будзе суджаны.

А Я кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго дарэмна, будзе адданы суду; а хто скажа брату свайму: «ра́ка», будзе адданы сынедрыёну; а хто скажа: «дурны», будзе адданы гееньне агнявой.

 

А Я вам кажу, што той, хто гневаецца на брата свайго — будзе суджаны. А хто б сказаў брату свайму "рака", будзе суджаны радай, а хто б сказаў: "Глупы-дурны", будзе варт агня пякельнага.

Дык вось, калі ты прынясеш дар твой да ахвярніку і там успомніш, што брат твой мае нешта супроць цябе,

 

Калі затым панясеш дар свой на аўтар, а там прыпомніш, што брат твой мае нешта супраць цябе,

пакінь там дар твой перад ахвярнікам і ідзі перш памірыся з братам тваім, і тады, прыйшоўшы, прынясі дар твой.

 

дык пакінь там дар каля аўтара, а ідзі перш пагадзіся з братам тваім, а пасьля прыйдзеш і складзеш у ахвяру дар твой.

Мірыся з супраціўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе зь ім, каб супраціўнік ня аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя ня аддаў цябе слузе, і каб ня быць табе кінутым у вязьніцу.

 

Пагадзіся з праціўнікам тваім скора, пакуль з ім у дарозе (пакуль жывы), каб часам не аддаў цябе суддзю, , а суддзя — вартавому (слузе). Ды быў бы ўкінутым ў вязьніцу.

Праўду кажу табе: ня выйдзеш адтуль, пакуль ня аддасі апошняга кадранта.

 

Сапраўды кажу табе, ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняй капейкі.

(Вы) чулі, што сказана старадаўным: ня рабі пералюбу.

 

Чулі, што сказана прабацькам: "Не чужалож!" (Вых. 20:14)

А Я кажу вам, што кожны, што глядзіць на жанчыну з блудным пажаданьнем яе, ужо ўчыніў пералюб зь ёй у сэрцы сваім.

 

А Я вам кажу, што кожны, хто глядзіць на жанчыну з яе пажаданем (страсьцю, са змысловасьцю), ужо яе зчужаложыў у сваім сэрцы.

Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлясаў тваіх, а ня ўсё цела твае было ўкінута ў геенну.

 

Калі затым тваё правае вока горшыць (зводзіць) цябе, выдзяры яго ды кінь ад сябе, бо лепш табе, каб прапаў адзін з членаў тваіх, чымся ўсё цела тваё мела быць укінута ў пекла.

І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлясаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геенну.

 

А калі правая твая рука горшыць (зводзіць) цябе, адрэж яе ды адкінь ад сябе. Бо карысьней табе, каб прапаў адзін з членаў тваіх, чымся ўсё цела тваё мела быць укінута ў пекла.

Сказана таксама: хто разьвядзецца з жонкаю сваёю, хай дасьць ёй развод.

 

Сказана такжа: "Хто пакіне жонку сваю, хай дасьць ёй разводны ліст" (Паўт. 24:1).

А Я кажу вам, што хто разьвядзецца з жонкаю сваёю, акрамя прычыны пералюбу, той робіць яе пералюбкай, і калі хто ўзяў у жонкі разьведзеную, (той) пералюбствуе.

 

А Я вам кажу, кожны, хто пакідае жонку сваю, з выняткам яе распусты, выстаўляе яе на чужалолоства. А той, хто жэніцца з ёю — чужаложыць."

Яшчэ (вы) чулі, што сказана старадаўным: ня прысягайся ілжыва, але выконвай перад Госпадам прысягі твае.

 

Таксама чулі яшчэ аб тым, што было сказана прабацькам: "Не парушай прысягі, але выконвай сваю прысягу перад Госпадам." (Сьвят. 19:12)

А Я кажу вам: ня прысягайся зусім: ні Небам, бо Яно Пасад Божы;

 

А Я вам кажу, каб вы зусім не прысягалі. Ані на неба, бо яно сталіцай Божай,

ні зямлёю, бо яна падножжа Ног Ягоных, ні Ярузалімам, бо ён места вялікага Караля,

 

ані на зямлю, бо яна падножжам ног Ягоных; ані на Ерузалім, бо яно горадам вялікага караля.

ні галавою сваёю ня прысягайся, бо ня можаш ніводнага воласа зрабіць белым ці чорным.

 

Ані таксама на сваю галаву не прысягай, бо ты ня зможаш ані аднаго воласа зрабіць белым або чорным.

Але няхай будзе слова вашае: так, так; не, не; а што больш таго, яно ад злога.

 

Хай жа тады гаворка ваша будзе: так, так — не,не. А што болей, гэта ад ліхога.

Вы чулі, што сказана: вока за вока, і зуб за зуб.

 

Чулі, што сказана: "Вока за вока, зуб за зуб" (Вых. 21:24)

А Я кажу вам: ня праціўся злому, але, (калі) хто ўдарыць цябе ў тваю правую шчаку, павярні да яго і другую;

 

А Я вам кажу, не працівіцеся ліхому чалавеку. А калі б хто ўдарыў ў правую шчаку тваю, настаў яму і другую.

і калі (хто) захоча з табою судзіцца і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і вопратку,

 

А таму, хто хоча з табой судзіцца і вопратку ўзяці, дай яму і плашч.

і (калі) хто прымусіць цябе ісьці зь ім мілю, ідзі зь ім дзьве.

 

А калі б хто цябе змушаў ісьці з ім мілю, ідзі з ім другія дзьве.

Таму, хто просіць у цябе, дай, і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе ня адварочвайся.

 

Калі цябе нехта просіць чаго, дай яму, а не адварачайся ад таго, хто ў цябе просіць пазычыць.

Вы чулі, што сказана: любі блізкага твайго і нянавідзь ворага твайго.

 

Чулі вы, што сказана: "Любі бліжняга свайго"(Лв. 19:18), а ў ненавісьці мей непрыяцеля твайго.

А Я кажу вам: любеце ворагаў вашых, багаслаўляйце праклінаючых вас, рабеце дабро нянавідзячым вас і малецеся за крыўдзячых вас і перасьледуючых вас,

 

А Я вам кажу любіце непрыяцеляў сваіх, добра рабіце тым, што вас ненавідзяць; а маліцеся за прасьледуючых і зьневажаючых вас,

каб вам быць сынамі Ба́цькі вашага, што ў Нябёсах, бо Ён загадвае сонцу Свайму ўзыходзіць над благімі і добрымі, і пасылае дождж на праведных і няправедных.

 

каб былі вы сынамі Айца вашага, Каторы ў небе, Які дае, што сонца ягонае ўсходзіць над добрымі і ліхімі, а дажджом палівае справядлівых і несправядлівых.

Бо калі вы любіце любячых вас, якая вам узнагарода? Ці ж ня тое самае робяць і мытнікі?

 

Калі б вы любілі толькі тых, што вас любяць, дык што за ўзнагароду будзеце мець? Ці ж і мытнікі ня робяць таго?

І калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівае робіце? Ці ж ня гэтак тое самае робяць і мытнікі?

 

Або калі вітаеце толькі братоў вашых, дык што асаблівага робіце? Ці ж гэтак і пагане не робяць?

Пагэтаму (і) вы будзьце дасканалымі, як дасканалы Ба́цька ваш, Які ёсьць у Нябёсах.

 

Дык будзеце вы тады дасканалыя, як і ваш Айцец нябесны дасканалы."