Выслоўяў Саламонавых 21 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Чарняўскага 2017 → Пераклад Антонія Бокуна

 
 

Сэрца цара ў руцэ Госпада — як ручаі водаў: Ён паверне яго, куды пажадае.
 
Сэрца валадара ў руцэ ГОСПАДА, як ручаі водаў, Ён скіроўвае яго, куды хоча.

Усякая дарога чалавека здаецца яму вернай, але Госпад узважвае сэрцы.
 
Усе шляхі чалавека слушныя ў вачах ягоных, але ГОСПАД узважвае сэрцы.

Тварыць міласэрнасць і законнасць больш падабаецца Госпаду, чым крывая ахвяра.
 
Праведнасьць і суд даспадобы ГОСПАДУ больш, чым ахвяра.

Гордасць вачэй і фанабэрыстасць сэрца — светач бязбожнікаў — грэх.
 
Узьнесеныя вочы і надзьмутае сэрца — баразна бязбожных, [і гэта] грэх.

Намеры кемлівага — заўсёды для прыбытку, а ўсякі паспешлівы — заўсёды ў галечы.
 
Думкі руплівага [прыносяць] прыбытак, а кожнага нецярплівага — нястачу.

Хто збірае скарбы падманным языком, той будзе кінуты ў пасткі смерці.
 
Зьбіраньне скарбаў языком падманлівым — па́ра, што зьнікае, шуканьне сьмерці.

Раз’ятранасць бязбожнікаў скіне іх, бо не пажадалі яны тварыць законнасць.
 
Злачыннасьць бязбожнікаў зьвернецца на іх, бо яны грэбуюць чыніць суд [справядлівы].

Нясталы шлях — чужы для чалавека; а хто чысты, таго справа верная.
 
Крывы шлях чалавека нягоднага, а справы чыстага — простыя.

Лепей сядзець у кутку гарышча, чым са сварлівай [жонкай] — у агульным доме.
 
Лепей жыць у куце на даху, чым са сварліваю жонкаю ў прасторным доме.

Душа бязбожніка жадае ліха; над ім не злітуецца блізкі яго.
 
Душа бязбожніка жадае зла, ня знойдзе [ласкі] ў вачах ягоных бліжні яго.

Калі пакараюць насмешніка, просты чалавек паразумнее; а калі вучаць мудрага — ён набудзе веды.
 
Калі караюць насьмешніка, неразумны стаецца мудрэйшым, і калі мудрага вучаць, ён здабывае веданьне.

Справядлівы назірае за домам бязбожніка: як упадаюць бязбожныя у няшчасце.
 
Разважае праведнік пра дом бязбожніка, як гінуць бязбожнікі ў ліхоцьці сваім.

Хто вуха сваё затыкае на лямант беднага, той і сам будзе лямантаваць, але не будзе выслуханы.
 
Хто вушы свае затыкае на крык убогага, той сам будзе клікаць, але ня будзе адказу.

Падарунак патаемны спыняе гнеў, а падарунак за пазухай — найвялікшае абурэнне.
 
Падарунак таемны тушыць гнеў, а гасьцінец у заўлоньне — вялікую ярасьць.

Тварыць законнасць — гэта радасць для справядлівага і пагібель для тых, хто чыніць несправядлівасць.
 
Правасудзьдзе — радасьць для праведніка і загуба для злачынцаў.

Чалавек, які сыдзе з дарогі разважлівасці, прабудзе на сходзе мёртвых.
 
Чалавек, што зьбіваецца са шляху розуму, супачы́не ў грамадзе́ памёршых.

Хто любіць балі — будзе ў галечы, не ўзбагаціцца, хто любіць віно і тлустую ежу.
 
Хто любіць весяліцца, будзе ў няста́чы, а хто любіць віно і алей, ня будзе багатым.

Збаўленне за справядлівага — бязбожнік, а за прастадушных — несправядлівы.
 
Вы́купам за праведніка [будзе] бязбожнік, а за правага — ліхадзей.

Лепей жыць на пустыннай зямлі, чым з жонкай сварлівай і запальчывай.
 
Лепш жыць у зямлі пустыннай, чым з жонкай гняўлівай і сварлівай.

Жаданы скарб і тлушч у жыллі мудрага, а неразважлівы чалавек прамантачыць яго.
 
Прывабныя скарбы і алей у жытле мудрага, а бязглузды чалавек змарнуе іх.

Хто ідзе ўслед за справядлівасцю і міласэрнасцю, той знойдзе жыццё, і справядлівасць, і славу.
 
Хто імкнецца да праведнасьці і міласэрнасьці, знойдзе жыцьцё, праведнасьць і славу.

Уваходзіць мудры ў горад дужых і знішчае цытадэль іх упэўненасці.
 
Мудры ўвойдзе ў горад магутных і зрыне моц, у якой яны мелі пэўнасьць.

Хто беражэ вусны свае і язык свой, той беражэ душу сваю ад бед.
 
Хто захоўвае вусны свае і язык свой, захоўвае душу́ сваю ад бедаў.

Пыхлівы і фанабэрысты завецца насмешнікам, што дзейнічае ў пыхлівым гневе.
 
Свавольны і дзёрзкі, называны блюзьнерам, робіць усё ў шале нахабства.

Жаданні гультая забіваюць, бо рукі яго не жадаюць нічога рабіць:
 
Жаданьне гультая заб’е яго, бо ру́кі ягоныя адмаўляюцца працаваць.

увесь дзень ён жадае і прагне; а справядлівы — той, хто раздае і не шкадуе.
 
Кожны дзень ён жадае і прагне, а праведнік дае і не шкадуе.

Ахвяры бязбожнікаў — агідныя, тым болей, што прапаноўваюцца яны са злачынства.
 
Ахвяра бязбожнікаў — брыдота, тым больш тыя, якія складаюць яе з падступнасьцю.

Ілжэсведка загіне, чалавек пакорлівы будзе гаварыць на перамогу.
 
Сьведка хлусьлівы згіне, а чалавек, які слухае, будзе гаварыць заўсёды.

Бязбожны чалавек упарціцца ў поглядзе сваім; а той, хто верны, — выпраўляе дарогу сваю.
 
Чалавек бязбожны ўпарты абліччам сваім, а пра́вы разумее шлях свой.

Няма мудрасці, ані разважлівасці, ані законнасці супраць Госпада.
 
Няма мудрасьці, і няма розуму, і няма ра́ды насуперак ГОСПАДУ.

Каня рыхтуюць на дзень вайны, але выратоўвае Госпад.
 
Каня рыхтуюць на дзень бітвы, але перамога — ад ГОСПАДА.