Эстэр 9 разьдзел

 

 

У дванаццаты месяц, гэта значыцца, у месяцы Адар, на трынаццаты дзень яго, калі настаў час спраўдзіцца загаду цара і ўказу ягонаму, у той дзень, калі спадзяваліся няпрыяцелі Юдэяў ўзяць уладу над імі, а выйшла наадварот, што самі Юдэі ўзялі ўладу над ворагамі сваімі,

 

Егда же былъ естъ дванадесятый месець, рекомый мартъ, тринадесятого дня того месеца, в оньже Іудеи побиты имели быти, абы вылита была кровъ ихъ, тогда, напротив, начаша Іудеи бити более и мститися надъ враги своими.

сабраліся Юдэі ў гарадах сваіх па ўсіх вобласьцях цара Артаксэркса, каб накласьці руку на ліхіх нязычліўцаў сваіх; і ніхто ня мог устояць перад абліччам іхнім, бо страх перад імі напаў на ўсе народы.

 

И собралися суть Іудеи во всехъ градехъ, и местахъ, и селахъ, абы протягнули руце свое на враги своя; и никтоже смеаше спротивится имъ, понеже страхъ их великий нападе на них.

І ўсе князі ў вобласьцях і сатрапы, і вобласьценачальнікі і выканаўцы дзеяў царскіх падтрымлівалі Юдэяў, бо напаў на іх страх перад Мардахэем.

 

Яко и воеводы странъ, и судьи, и врядници во всякихъ местахъ хвалили Іудеовъ, боячися Мардохея,

Бо вялікі быў Мардахэй у доме ў цара, і слава пра яго хадзіла па ўсіх вобласьцях, бо гэты чалавек, Мардахэй, падымаўся вышэй і вышэй.

 

о немже ведяху, иже естъ князь а многоможный на дворе Асъвера-царя; слава теже имени его множашеся и ростяше на кажъный день, и вси людие розмолъвяху о немъ.

І білі Юдэі ўсіх ворагаў сваіх, забіваючы мечам, вынішчаючы іх, і рабілі зь няпрыцелямі сваімі па сваёй волі.

 

А для таковыхъ речей собравшися, Іудеи поразили суть враги своя раною великою и побили их, отдающе имъ тое, еже они самимъ имели учинити, тако велми,

У Сузах, горадзе сталічным, забілі Юдэі і зьнішчылі пяцьсот чалавек;

 

иже в самомъ граде Зузе на пятьсот мужевъ побили,

і Паршандату і Далфона і Асфафу,

 

кроме десяти сыновъ Амановыхъa Агаитскаго, врага Іудейскаго, ихже сія сут имена: Прашандатъ, и Делфонъ, и Есъфатъ,

І Парафу, і Адалью, і Арыдафу,

 

и Форатъ, и Едалегъ, и Аредатъ,

і Пармашту і Арысая, і Арыдая і Ваезату,

 

и Фарематъ, и Аресай, и Аридатъ, и Вазаханъ;

дзесяцёх сыноў Амана, сына Амадата, ворага Юдэяў, усьмерцілі яны, і на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

 

и коихъ были побили, не хотели добра их доткнутися.

Таго ж самага дня данесьлі цару пра колькасьць аддадзеных сьмерці ў Сузах, сталічным горадзе.

 

И скоро число тыхъ побитыхъ во граде Зузе поведено естъ царю,

І сказаў цар царыцы Эстэры: у Сузах, горадзе сталічным, усьмерцілі Юдэі і загубілі пяцьсот чалавек і дзесяцёх сыноў Амана; што ж зрабілі яны ў астатніх вобласьцях цара? Якое жаданьне тваё? і яно будзе задаволена. І якая яшчэ просьба твая? яна будзе споўнена.

 

тойже споведа царици Есферу, глаголя: «Се, во граде нашемъ Зузе убили суть Іудеи пятьсотъ мужевъ и иныхъ десеть мужевъ, сыновъ Амановыхъ. И что ж мниши быти, много ли их побили по всехъ странахъ царства нашего? И что жь еще жадаешь или чего хощешъ, да учиню тобе».

І сказала Эстэр: калі цару заўгодна, дык хай будзе дазволена Юдэям, якія ў Сузах, рабіць тое самае заўтра, што і сёньня, і дзесяцёх сыноў Аманавых хай бы павесілі на дрэве.

 

И рече к нему Есферъ: «Любить ли ся тобе, господине мой царю, да будеть дана воля Іудеомъ, якоже днесь учинили во граде Зузе, тако и за утра да учинять, и десеть сыновъ Амановыхъ на шибеници да повесять».

І загадаў цар зрабіць так; і дадзены ўказ у Сузах, і дзесяцёх сыноў Аманавых павесілі.

 

И приказалъ ест царь, абы ся такъ стало. И скоро во граде Зузе явена естъ заповедь царева, и десеть сыновъ Амановыхъ повешены суть.

І сабраліся Юдэі, якія ў Сузах, таксама і ў чатырнаццаты дзень месяца Адара і ўсьмерцілі ў Сузах трыста чалавек, а на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

 

И потомъ собралися опять Іудеи во граде Зузе, и убили суть мужевъ триста четырнадесятого дня месеца марта, и не брали суть собе имения ихъ.

І астатнія Юдэі, якія былі ў царскіх вобласьцях, сабраліся, каб стаць на абарону жыцьця свайго і быць заспакоенымі ад ворагаў сваіх, і ўсьмерцілі зь няпрыяцеляў сваіх семдзесят пяць тысяч, а на рабунак не працягнулі рукі сваёй.

 

Но по всехъ странахъ, еже власти цареве подданы быша, пребыша Іудеи о поживлении своемъ, побивши гонителе и врагы своя тако много, иже седмъдесятъ и пять тысещей было ихъ побито. И ни един же не бралъ естъ добра ихъ и ни ся его доткнулъ.

Гэта было ў трынаццаты дзень месяца Адара; а ў чатырнаццаты дзень гэтага самага месяца яны супакоіліся і зрабілі яго днём гасьціны і весялосьці.

 

Во единъ пак день побиаху их всехъ, то естъ во тринадесятый день месеца марта почали и въ четырнадесятый день престали суть убивати. И той же день поставили собе за празникъ напотомъ, абы в онь пировали и веселилися всегда.

А Юдэі, якія ў Сузах, зьбіраліся ў трынаццаты дзень яго і ў чатырнаццаты дзень яго, а ў пятнаццаты дзень яго супакоіліся і зрабілі яго днём гасьціны і весялосьці.

 

Тыи теже, еже въ Зузе-граде побиали, во тринадесятый и в четырнадесятый день того ж месеца били суть и пятнадесятого дня бити престаша, и протожъ той день уставили собе к пирорванию и к веселию.

Таму Юдэі сельскія, якія жылі ў селішчах адкрытых, праводзяць чатырнаццаты дзень месяца Адара ў весялосьці і гасьцінах, як дзень сьвяточны, пасылаючы дарункі адзін аднаму.

 

Но тыи Іудеи, иже во иныхъ местехъ и по селахъ быша, четырнадесятый день месеца марта уставили, абы былъ день веселия и пировъ, такъ, да бы радовалися в онь и посылали другъ ко другу от потравъ своихъ.

І апісаў Мардахэй гэтыя падзеі і паслаў пісьмы ўсім Юдэям, якія ў вобласьцях цара Артаксэркса, блізкім і далёкім,

 

Мардохей пакъ написалъ вси тые речи на листехъ и розослалъ по Іудеомъ, живущимъ во всехъ странахъ царства Асверова близъко или далеко,

пра тое, каб яны ўстанавілі на кожны год сьвята ў сябе чатырнаццатага дня месяца Адара і пятнаццатага дня яго,

 

абы четырнадесятый и пятьнадесятый день месеца марта приняли за святки на кажный год:

як такіх дзён, калі Юдэі зрабіліся заспакоеныя ад ворагаў сваіх, і як такога месяца, калі ператварылася ў іх журба ў радасьць, а нараканьне — у дзень сьвяточны, каб зрабілі яны іх днямі гасьціны і весялосьці, пасылаючы дарункі адзін аднаму і дарункі бедным.

 

егда бы пришли тые дни, с великимъ празнованиемъ светили, понеже во днехъ тыхъ помстилися суть Іудеи надъ враги своими и плачь и вопль обратися в радость и во веселие; и да будуть дневе сие пирования и щедроты, и да посылають в нихъ едины ко другимъ от потравъ своихъ, и убогимъ абы щедре дары давали.

І прынялі Юдэі тое, што ўжо самі пачалі рабіць, і пра што Мардахэй напісаў ім,

 

И приняли суть Іудеи тые дни за празъники, еже тогда установили, о нихже Мардохей писалъ к нимъ в листахъ своихъ, абы держаны были.

як Аман, сын Амадата, Вугэянін, вораг усіх Юдэяў, намышляў загубіць Юдэяў і кідаў пур, жэрабя, пра зьнішчэньне і загубеньне іх,

 

Аманъ же, сынъ Амадатовъ от племеня Агова, врагъ и противникъ Іудейский, мыслилъ на них злые речи, абы побилъ ихъ и погубилъ, и пустилъ естъ фуръ, еже нашимъ языкомъ исказуется «жребей».

і як Эстэр дайшла да цара, і як цар загадаў новым пісьмом, каб ліхі намысел Амана, які ён намысьліў на Юдэяў, абярнуўся на галаву ягоную, і каб павесілі яго і сыноў ягоных на дрэве.

 

И потомъ Есферъ-царица пришла естъ ко царю, абы умыслъ его зрушилъ листы своими царъскими и тое злое, еже на Іудеи вымыслилъ, да бы обращено было на главу его, якоже и бысть потомъ, егда онъ и сынове его повешены быша на шибеници.

Таму і назвалі гэтыя дні Пурым, ад назвы: пур. Таму згодна з усімі словамі гэтага пісьма і з тым, што самыя бачылі і да чаго даходзіла ў іх,

 

И для того названи суть дневе тые Фуримъ, то ест «дневе жребиевъ», прото иже фуръ, иже исказуется «жребей», воверженъ естъ до сосуда. И вси речи, еже быша в ты часы, пописаны суть во книгахъ сихъ, и что суть терпели Іудеи, и что изменено ест.

пастанавілі Юдэі і прынялі на сябе і на дзяцей сваіх і на ўсіх, хто далучыўся да іх, каб сьвяткаваць гэтыя два дні, паводле прадпісанага пра іх і ў свой для іх час, кожны год,

 

Потомъ приняша то Іудеи на ся, и на сыны своя, и на всехъ, ониже бы к закону ихъ хотели приступити, абы ни единому не годилося тыхъ дву дневъ поминути безъ празнования, о нихже писмо сее светчить и часове указывають, от года в годъ.

і каб гэтыя дні былі векапомныя і сьвяткаваліся ва ўсе роды ў кожным племені, у кожнай вобласьці і ў кожным горадзе; і каб дні гэтыя Пурым не адмяняліся ў Юдэяў, і памяць пра іх каб ня зьнікла ў дзяцей іхніх.

 

Сии суть дни, иже на имають быти запомянуты, протож по всех странах всего света вси народове Іудейскии празновати их будут, а ниже будеть градъ той, в немже бы не празновали дней Фуримъb, то естъ Жербиевъ, Іудеи и сынове ихъ, понеже завязаны суть сохранить обычае предков своих.

Напісала таксама царыца Эстэр, дачка Абіхаіла, і Мардахэй Юдэй, з усёй настойлівасьцю, каб выконвалі гэта новае пісьмо пра Пурым;

 

И писала естъ Есферъ-царица, дщера Авигаилева, и Мардохей, Іудеанинъ, листы удругое, да бы со всею славностию дневе тые установлены были потомним их,

і паслалі пісьмы ўсім Юдэям у сто дваццаць сем вобласьцяў царства Артаксэрксавага са словамі міру і праўды,

 

и розослали е ко Іудеомъ, живущимъ во сту и во двадцети и въ седми странахъ царя Асъвера, абы имели миръ и приняли правду,

каб яны цьвёрда спраўлялі гэтыя дні Пурым у свой час, як пастанавіў пра іх Мардахэй Юдэй і царыца Эстэр, і як яны самыя назначылі іх сабе і дзецям сваім у дні посту і ляманту.

 

празнующе дни Жребиевъ, и времена тая да бы с радостию святили, якоже уставилъ имъ Мардохей и Есферъ. Іудеи же установеное приняли на ся и на семя свое, то естъ постъ, молитву и дни Жребиев,

Так загад Эстэры пацьвердзіў гэта слова пра Пурым, і яно ўпісана ў кнігу.

 

и вси речи, еже в сихъ книгахъ, рекомыхъ Есферъ, написаны суть.