Мацьвея 27 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Праваслаўнай Царквы → Пераклад Васіля Цяпінскага
Калі ж настала раніца, усе першасвятары́ і старэйшыны народа зрабілі нара́ду су́праць Іісуса, каб аддаць Яго на смерць;
А ранью будучи раду учинили всі переднейшіе оферовніки и старшіе люду на Исуса якъ забить Его •
і, звяза́ўшы Яго, павялі і перадалí Яго Понцію Пілату, правíцелю.
И взявши Его, вели, и выдали Его Понтейскому Пилату старосьте • [1]
Тады Іуда, які выдаў Яго, убачыўшы, што асудзілі Яго, і раска́яўшыся, аддаў трыццаць срэ́бранікаў першасвятара́м і старэйшынам,
Тогды увидевши Юда выдавца Его, ижъ осудили Его, роскаявшисе вернулъ тридцать серебрениковъ, переднейшім оферовнікомъ и старшимъ,
ка́жучы: саграшыў я, прада́ўшы кроў нявінную. Яны ж сказалі: што́ нам да таго? глядзі сам.
Мовечи: згърешіломъ выдаючи кровъ невинную; а оні рекли ему, што есьть намъ, ты узришъ •
І, кінуўшы срэ́бранікі ў храме, ён выйшаў; і, пайшоўшы, павесіўся.
И покинувъши серебреники в церкви, отышолъ, и шодъши удавилъсе • [2]
Першасвятары́, узяўшы срэ́бранікі, сказалі: не дазваляецца кла́сці іх у храмавую ска́рбніцу, бо гэта цана́ крывí.
А переднейшие оферовъникі взявші серебренікі реклі: не годно ест вложіті их до даровъ;[3] поневажъ цена крові ест •
І, зрабіўшы нара́ду, яны купілі на іх поле ганчара для пахава́ння чужы́нцаў.
И раду учинивши, купили ими ролью гарнчарскую, на погребанье перехожихъ •
Таму і называецца поле тое «полем крывí» па сённяшні дзень.
А такъ назвалася ролья тая, ролья крови до сего дня •
Тады збыло́ся ска́занае праз прарока Іерамíю, які кажа: «і ўзялí трыццаць срэ́бранікаў, цану́ Ацэ́ненага, Якога ацанíлі сыны́ Ізра́ілевы,
Тогды выполнілосе реченое через Еремея пророка мовечого: и взялі трідцать серебрениковъ, цену Оцененого, Которого оценено от сыновъ Израилевыхъ • [4]
і далí іх за поле ганчара, як сказаў мне Гасподзь».
И дали их на рольи гарнчарской, якъ постановилъ мне Панъ •
Іісус жа стаў перад правíцелем. І запыта́ў у Яго правíцель, ка́жучы: Ты Цар Іудзейскі? Іісус жа сказаў яму: ты кажаш.
Исусъ пакъ сталъ передъ старостою, и спыталъ Его староста мовечи: тыль еси Король Юдъский? а Исусъ рекъ ему: ты мовишъ • [5]
І калі абвінава́чвалі Яго першасвятары́ і старэйшыны, Ён нічога не адказваў.
И гды на Него мовили переднейшіе оферовники и старшіе, ничого не отповедалъ •
Тады кажа Яму Пілат: хіба́ не чуеш, колькі све́дчаць су́праць Цябе?
Тогъды мовилъ Ему Пилатъ: не слышиш ли, колько на Тебе сьведчать?
І Ён не адказваў яму ні на адно слова, так што правíцель вельмі здзіўляўся.
И не отповедалъ ему ни на одну мову, ижъ дивилъся староста вельми •
А на свята правíцель меў звы́чай адпуска́ць народу аднаго вя́зня, якога пажада́юць.
А на каждый пъразьникъ, обычай былъ старосьте выпущать одного народу вязьня которого хотели • [6]
Быў тады ў іх вядомы вя́зень, званы Вара́вва.
И мели тогъды вязьня значного, называючого Варавву •
І вось, калі сабра́ліся яны, сказаў ім Пілат: каго хочаце, каб я адпусціў вам — Вара́вву ці Іісуса, якога завуць Хрыстом?
Собранымъ пакъ имъ, рекъ имъ Пилатъ: кого хочете зъ дву выпущу вамъ: Варавву ль або Исуса, называючого Христа?
Бо ведаў, што з за́йдрасці вы́далі Яго.
Ведалъ бо ижъ зависьти деле выдали Его •
Тым часам, як сядзеў ён на судзейскім узвышэ́нні, яго жонка паслала яму сказаць: не рабі нічога Праведніку Таму, бо я сёння ў сне шмат паку́тавала з-за Яго.
И седечи ему на суде, посълала к нему жона его мовечи: нічого тобе из Справедливымъ Тымъ, много бо утерпеламъ нине вво сьне Его деле •
Але першасвятары́ і старэйшыны падбухто́рылі натоўп прасіць за Вара́вву, а Іісуса загубíць.
А переднейшие оферовнікі и старщие, подъусчили тижбы, бы просили Варавву, а Исуса згубили • [7]
Тады правíцель сказаў ім у адказ: каго з двух хочаце, каб я адпусціў вам? Яны сказалі: Вара́вву.
И отповедаючи староста рекъ имъ, кого хочете з дву выпущу вамъ? а они рекли Варавву •
Кажа ім Пілат: што ж мне зрабіць з Іісусам, якога завуць Хрыстом? Кажуць яму ўсе: няхай будзе распя́ты!
Мовилъ имъ Пилатъ, што прото учиню Исусу называючому Христу? мовили ему вси, нехай розпятъ будетъ •
Правíцель жа сказаў: якое ж Ён зло ўчынíў? Але яны яшчэ мацней крычалі: няхай будзе распя́ты!
А сътароста мовилъ: которое прото лихое учинилъ? лечъ они назбытъ кричали, мовечи: нехай розпятъ будеть •
Пілат, убачыўшы, што нічога не дапамага́е, а неспакой нараста́е, узяў вады і ўмыў рукі перад народам, ка́жучы: невінава́ты я ў крывí Праведніка Гэтага; глядзіце самі.
И видечи Пилатъ ижъ ничого не помагаеть, але больши розруху было, взявши воду умылъ руки перед тижбою, мовечи: не виненъ есьми од крови Справедливого Того, вы узрите •
І, адказваючы, увесь народ сказаў: кроў Яго на нас і на дзецях нашых.
И отповедаючи вси люди, рекли: къровь Его на насъ и на деті наші •
Тады адпусціў ім Вара́вву, а Іісуса, пасля бічава́ння, аддаў на распя́цце.
Тогды выпусьтилъ имъ Варавву, а Исуса бивши, выдалъ имъ бы Его розпяли •
Тады воіны правíцелевы, узяўшы Іісуса ў прэторыю, сабра́лі на Яго цэлы полк,
Тогды жолънери старостины, взявъши Исуса на суде,[8] собрали на него въсю роту, и зъволокши Его •
і, раздзеўшы Яго, надзелі на Яго багранíцу;
Одели Его плащомъ черленымъ • [9]
і, сплёўшы вяне́ц з це́рняў, усклалі на галаву Яго і далí Яму ў правую руку́ кій, і, стаўшы перад Ім на калені, глумíліся з Яго, ка́жучы: радуйся, Цар Іудзейскі!
И сплетши венецъ з тернья взложілі на голову Его, и тросьть в правицу Его, и пърипадываючи на колени перед Нимъ, уругали Ему мовечи: радуйсе Королю Юдъсъкий •
І плявалі на Яго і, узяўшы кій, білі Яго па галаве.
И плевавши на Него, взяли тросьть и били по голове Его •
І калі наглумíліся з Яго, знялí з Яго баграніцу і апранулі Яго ў адзенне Ягонае, і павялі Яго на распя́цце.
И гды наругалисе Ему, зволокши с Него плащъ, и оболокъли Его въ одежі Его, и вели Его на розпятье •
Выходзячы, спаткалі яны аднаго Кірыне́яніна, па імені Сíман; таго і прыму́сілі не́сці крыж Яго.
И выходечи, нашъли чоловека Киринеяніна именемъ Сімона, и тому затеели понесьти крестъ Его • [10]
І, прыйшоўшы на месца, якое называецца Галгофа, што азначае «месца чэ́рапа»,
И пришодші на месцо речоное Голгофа, што есьть называючи Лобное месцо • [11]
далí Яму піць воцат, змяша́ны з жоўцю; і, пакаштава́ўшы, Ён не захацеў піць.
Дали Ему пити оцотъ з жолъчью смешаный, и скоштовавши, не хотелъ пить •
Тыя, што распя́лі Яго, дзялíлі адзе́жу Яго, кíдаючы жэ́рабя;
А розпенъши Его, розделили одежи Его кинувши жеребъи • [12]
і, се́дзячы, вартава́лі Яго там.
И седечи стерегли Его тамъ •
І змясцíлі над галавою Яго надпіс з указаннем віны́ Яго: гэта Іісус, Цар Іудзейскі.
И взложили наверху головы Его вину Его написаную: Тотъ есьть Исусъ, Король Юдъский •
Тады распя́лі з Ім двух разбойнікаў: аднаго па правы бок, а другога па левы.
Тогды розпяли с Нимъ дъву разбойниковъ, одного по правицы, и одъного по левицы •
А тыя, што прахо́дзілі міма, зневажа́лі Яго, ківаючы гало́вамі сваімі
А мимо ходячие блюзьнили Его, покивываючі головами своими •
і ка́жучы: Ты, Які разбураеш храм і за тры дні будуеш! урату́й Сябе Самога. Калі Ты Сын Божы, сыдзі з крыжа́.
И мовечи: Розрушаючий церковъ, и тремя днями Будуючий, заховай Себе Самъ, есьли Сынъ еси Божий, зойди з креста •
Гэтаксама і першасвятары́ з кніжнікамі, і старэйшынамі, і фарысеямі, насміхаючыся, казалі:
И также и переднейшие оферовнікі уругаючи зъ учоными и старшими и фарисеями, мовили:
іншых ратава́ў, а Самога Сябе не можа ўратава́ць. Калі Ён Цар Ізра́ілеў, няхай цяпер сы́дзе з крыжа́, і ўверуем у Яго;
Иныхъ заховывалъ, Себе ль не можеть заховати, есьли Король Израельскій есьть, нехай зойдеть теперь з креста, и уверимъ в Него •
спадзяваўся на Бога: няхай цяпер збавіць Яго, калі Ён уго́дны Яму. Бо Ён сказаў: Я Божы Сын.
Сподевалъсе на Бога, нехай оборонить теперь Его есьли хочеть Его, говорілъ бо, ижъ Божій естомъ Сынъ • [13]
Таксама і разбойнікі, распя́тыя з Ім, га́ньбілі Яго.
И тое жъ и розбойники розпятые с Нім, вымовлялі Ему •
Ад шостай жа гадзíны цемра была́ па ўсёй зямлі да гадзíны дзевятай.
От шостое пакъ годины, темносьть была по всей земли, до годины девятое •
А каля дзевятай гадзíны ўскрыкнуў Іісус моцным голасам, ка́жучы: Ілí, Ілí! лама́ савахфанí? што азначае: Божа Мой, Божа Мой! чаму Ты Мяне пакінуў?
А о девятой године, закрічалъ Исусъ голосомъ великим мовечи: Или Или, лима савахфани, што есьть Боже Мой, Боже Мой, чому Мя еси занехалъ?[14]
Некато́рыя з тых, што стаялі там, чуючы гэта, казалі: Ілію́ кліча Ён.
А некоторие зъ тамъ стоечихъ услышавши мовили: ижъ Ильи кличеть тотъ •
І адразу пабег адзін з іх, узяў губку, намачыў яе воцатам і, насадзіўшы на кій, даваў Яму піць.
И на тых местъ бегъши одинъ з нихъ, и взявши губу, а наполнивши оцътомъ, и взнизнувши на тросьть поилъ Его • [15]
Астатнія ж казалі: чакай, пабачым, ці пры́йдзе Ілія́ ратава́ць Яго.
А иные мовили: занехай, бы виделисмо, есьлі прийдеть Илья заховати Его •
Іісус жа, зноў ускры́кнуўшы моцным голасам, спусцíў дух.
А Исусъ засе закричавъши голосомъ великимъ, выпусьтилъ духа •
І вось, заве́са храма разадра́лася напала́м, зверху данíзу; і зямля страсяну́лася; і ска́лы раскало́ліся;
И ото завеса церковная розодраласе на двое, зъ вышнего краю до ніжнего, и земля затъреслася, и каменье розъпадалосе •
і магілы адкрыліся; і многія це́лы спачы́лых святых уваскрэ́слі;
И гробы отворялисе, и многие тела заснувъшихъ сьветыхъ встали •
і, выйшаўшы з магіл пасля ўваскрасе́ння Яго, ўвайшлі ў святы́ горад і явíліся многім.
И вышодши зъ гробовъ, повскресеньи Его, ввошлі в сьветый город и объявиліся многим •
Сотнік жа і тыя, што з ім вартавалі Іісуса, ба́чачы землетрасе́нне і ўсё, што адбыло́ся, перапалохаліся вельмі і казалі: сапраўды́ Ён быў Сын Божы.
Сотникъ тежъ, и которие с німъ сътерегли Исуса, увидевши тресенье и бывшое, узбоялисе вельми, мовечи: правдиве Божий Сынъ былъ, Тотъ •
Былí там і глядзелі здалёк многія жанчыны, тыя, што пайшлі за Іісусам з Галілеі і служы́лі Яму;
Были тежъ тамъ и жоны многие, здалека смотречи, которие ходілі за Исусомъ з Галилеи служачи Ему •
сярод іх былí Марыя Магдалíна і Марыя, маці Іакава і Іасíі, і маці сыноў Зевядзе́евых.
Межи которими была и Марія Магдалыни, и Мария Яковова, и Иосиева матка, и матка сыновъ Зеведеовыхъ •
Калі ж звечарэ́ла, прыйшоў багаты чалавек з Арымафе́і, па імені Іосіф, які і сам быў вучнем Іісуса;
Позну пакъ будучи, пришолъ чоловекъ богатый, от Аримафеи, именемъ Иосифъ, которий тежъ училъсе у Исуса • [16]
ён, прыйшоўшы да Пілата, папрасіў це́ла Іісусава. Тады Пілат загадаў аддаць це́ла.
Тотъ приступивши до Пилата, просилъ тела Исусового, тогды Пилатъ велелъ дати тело •
І, ўзяўшы це́ла, Іосіф абгарну́ў яго чыстаю плашчанíцаю
И взявши тело Иосифъ, обвилъ Его полотномъ[17] чистымъ,
і паклаў яго ў новай сваёй магіле, якую вы́сек у скале́; і, прывалíўшы вялікі ка́мень да дзвярэй магілы, адышоў.
И положилъ Его в новомъ своемъ гробе, которий былъ высеченъ в камени, и привалівши камень великій над дьвері гробу, отышолъ •
Была́ ж там Марыя Магдалíна і другая Марыя, якія сядзелі насу́праць магілы.
Были тежъ там Марія Магдалыні, и другая Мария седечи противъ гробу •
На другі дзень, насту́пны пасля пятніцы, сабра́ліся першасвятары́ і фарысеі да Пілата
А на завтрешній день, которий есьть по приготованьи, собралисе переднейшие оферовники, и фарисеи до Пилата,
і казалі: спада́р! мы ўспомнілі, што ашуканец той, яшчэ калі быў жывы́, сказаў: «праз тры дні ўваскрэ́сну».
Мовечи: пане, вспоменулисмо, ижъ зводитель оный рекъ, еще будучий живъ, по трехъ днехъ встану •
Дык вось, загадай вартаваць магілу да трэцяга дня, каб вучні Яго, прыйшоўшы ўначы́, не ўкралі Яго і не сказалі народу: «уваскрэс з мёртвых». І будзе апошняе ашуканства горшым за першае.
Вели прото утьвердити гробъ до третьего дня, бы яко не прішодши ученики Его ночью укърали Его, и рекуть людемъ, въсталъ зь мертвыхъ, и будеть посьледнее зьведенье, горши перъвого • [18]
Пілат жа сказаў ім: маеце ва́рту; ідзіце, ахоўвайце, як знаеце.
И рекъ имъ Пилатъ, маете сторожовъ, идите утьвердите, якъ ведаете •
Яны пайшлі і сталі ахоўваць магілу, прыклаўшы да ка́меня пячаць і паставіўшы ва́рту.
А оні шодші, утьверділі гробъ, назначівші камень з сторожою •