Выслоўяў Саламонавых 30 разьдзел
Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Леаніда Галяка
Слова Агура, сына Якеевага. Натхнёныя выслоўі, якія сказаў гэты чалавек Іфіілу, Іфіілу і Укалу:
Гэта словы Агура, сына Якея, і збор выкзааў гэтага-ж мужа да Ітыеля, Ітыеля і Укала:
сапраўды, я большы невук, чым хто-небудзь зь людзей, і розуму чалавечага няма ў мяне,
запраўды я дурнейшы за іншых і няма у мне чалавечага розуму,
і не навучыўся я мудрасьці, і пазнаньня сьвятых ня маю.
і не навучыўся я мудрасьці і ня маю веды сьвятых.
Хто ўзыходзіў на неба і сыходзіў? хто сабраў вецер у прыгаршчы свае? хто завязаў ваду ў вопратку? хто вызначыў усе межы зямлі? якое імя ў яго? і якое імя ў сына яго? ці ведаеш?
Хто ўзыходзіў на неба і зыходзіў? Хто сабраў вецер у далоні? Хто зьвязаў веду ў вопратку? Хто паставіў усе граніцы зямлі? Якое ягонае імя і якое імя ягонага сына? Ці ведаеш?
Кожнае слова ў Бога чыстае; Ён — шчыт тым, хто на яго спадзяецца.
Кожнае слова Бога — чыстае, Ён — шчыт для тых, хто Яму верыць.
Не дадавай да словаў Ягоных, каб Ён ня выкрыў цябе як ашуканца.
Не дадавай да Ягоных словаў, каб Ён не абвінавачыў цябе і ты не аказаўся манюкай.
Дзьве рэчы я прашу ў Цябе, не адмові мне, перш чым я памру:
Двох рэчаў прашу я ад цябе, не адмоў мне раней, чым я памру.
марнасьць і лжу адвядзі ад мяне, галечы і багацьця не давай мне, кармі мяне хлебам надзённым,
Аддалі ад мяне дарэмнасьць і ману; не давай мне беднасьці і багацьця; сыць мяне толькі штодзённым хлебам,
каб, аб’еўшыся, я ня зрокся Цябе і не сказаў: «хто Гасподзь?» і каб, згалеўшы, не пачаў красьці і зьневажаць імя Бога майго.
каб я, будучы насычаны, не адмовіўся ад Цябе і не сказаў: — Хто Гаспод? — і каб зьбяднеўшы я не пачаў красьці і ўжываць надарэмна імя майго Бога.
Не кляні раба перад гаспадаром ягоным, каб ён не пракляў цябе і ты не застаўся вінаваты.
Ня гань слугу перад ягоным панам, каб ён не пракляў цябе, ты каб не зграшыў.
Ёсьць род, які праклінае бацьку свайго і не дабраслаўляе маці сваёй.
Ёсьць род, які праклінае бацьку свайго і не багаслаўляе маці сваю.
Ёсьць род, які чысты ў вачах сваіх, тым часам як не адмыты ад бруду свайго.
Ёсьць род, які чысты ў сваіх вачох, хаця не абмыты ад нячыстасьці сваёй.
Ёсьць род — о, якія пыхлівыя вочы ў яго, і як паднятыя вейкі ў яго!
Ёсьць род, вочы якога гордыя і ўзьнятыя павекі.
Ёсьць род, у якога зубы — мячы, і сківіцы — нажы, каб пажыраць бедных на зямлі і ўбогіх сярод людзей.
Ёсьць род, зубы ў якога, як мячы, а ськівіцы, як нажы, каб жорці бедных на зямлі і жабракоў паміж людзьмі.
У ненаеднасьці дзьве дачкі: «давай, давай»! Вось тры ненаяды, і чатыры, якія ня скажуць: «даволі!»
Ненасытнасьць мае дзьве дачкі, якія гавораць: — прынясі, прынясі! Ёсьць тры ненасытныя рэчы і чатыры, якія ня скажуць: — досыць.
Апраметная і нутроба бясплодная, зямля, якая не насычаецца вадою, і агонь, які ня кажа: «даволі!».
Пекла і бязплоднае ўзлоньне, зямля, якая не насычаная вадою, і вагонь, які ня кажа — досыць.
Вока, якое насьміхаецца з бацькі і пагарджае пакораю маці, выдзяўбуць крумкачы над ракою, і зжаруць птушаняты арліныя!
Вока, якое насьмяхаецца з бацькі і пагарджае паслухмянасьцяй да маці, выдзяўбуць вораны ля патокаў і зьядуць арляняты.
Тры рэчы неспасьцігальныя мне, і чатырох я не разумею:
Тры рэчы схаваныя перада мною і чатырох я не разумею:
шляхі арла на небе, шляхі зьмяі на скале, шляхі карабля сярод мора, і шляхі мужчыны да дзяўчыны.
шляху арла на небе, шляху зьмяя на скале, шляху карабля сярод мора і шляху мужчыны да жанчыны.
Такі шлях і ў жонкі-пералюбніцы; паела і выцерла рот свой, і кажа: «я нічога благога не зрабіла».
Такі-ж шлях чужаложнай жанчыны: пад’ела і абцерла вусны свае і гаворыць: — не зрабіла я нічога благога — .
Ад трох трасецца зямля, чатырох яна ня выносіць:
Ад трох рэчаў трасецца зямля, чатырох яна ня можа насіць:
раба, калі ён робіцца царом; неразумнага, калі ён удосыць есьць хлеб;
слугі, які робіцца каралём, дурнога, калі ён насыціцца хлебам;
ганебную жанчыну, калі яна выходзіць замуж, і служанку, калі зойме месца гаспадыні сваёй.
ганебнай жанчыны, калі яна выходзіць замуж і служанкі, калі зойме месца пасьля сваёй пані.
Вось чатыры малыя на зямлі; але яны мудрэйшыя за мудрых:
Вось чатыры малых рэчы на зямлі, якія аднак мудрэйшыя за мудрацоў:
мурашкі — народ нядужы, але летам назапашваюць ежу сваю:
мурашкі — народ ня моцны, які аднак летам загатаўляе сабе ежу;
горныя мышы — народ слабы, але ставяць дамы свае на скале;
горныя мышы — народ слабы, але будуюць дом свой у скале;
у саранчы няма цара, але выступае яна згуртавана;
у шаранчы няма караля, а аднак усе выходзяць радамі;
павук лапамі чапляецца, але бывае ў царскіх харомах.
павук чапляецца лапкамі, але бывае ў каралеўскіх пальцах.
Вось трое маюць статную хаду, і чацьвёра статна выступаюць:
Вось тры рэчы маюць стройную хаду і чатыры стройна выступаюць:
леў, асілак сярод зьвяроў, не саступіць ні перад кім;
Леў самы сільны паміж зьвяроў, які нікому не аде дарогі;
конь, і казёл, і цар народу свайго.
Конь і казёл і кароль, сярод свайго народу.
Калі ты ў задавацтве тваім зрабіў глупства і падумаў ліхое, дык пакладзі руку на вусны;
Калі ты згубіў глупства і блага падумаў, дык палажы руку на вусны,
бо, як ад зьбіваньня малака робіцца масла, ад ўдару ў нос цячэ кроў, так і ад абуджэньня гневу ўзьнікае свара.
бо хто зьбівае сьмятану, атрымлівае масла, штуршок у нос выклікае кроў, а хто выклікае гнеў — узьнімае сварку.
