Выслоўяў Саламонавых 14 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Леаніда Галяка

 
 

Мудрая жонка ўладкуе свой дом, а неразумная разбурыць яго сваімі рукамі.
 
Мудрая жонка наладзіць свой дом, а дурныя разбурыць яго сваймі рукамі:

Хто ідзе простаю дарогаю, баіцца Госпада; а чые дарогі крывыя, той ня дбае пра Яго.
 
Той, хто ідзе простым шляхам баіцца Госпада, але той, чые шляхі крывавыя ня дбае аб Яго.

У вуснах у немысьля — біч на яго ганарыстасьць; а вусны мудрых ахоўваюць самыя сябе.
 
У вуснах дурнога знаходзіцца розга гордасьці, вусны-ж мудрых аховываюць іх.

Дзе няма валоў, там — ясьлі пустыя; а багата ж прыбытку ад сілы валоў.
 
Дзе няма валоў, ясьлі пустыя, але сіла валоў павялічываецца ад многасьці збожжа.

Верны сьведка ня хлусіць, а ілжу пашырае сьведка ілжывы.
 
Праўдзівы сьветка ня маніць, а фалшывы сьветка нагаворыць шмат маны.

Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць; а разумны лёгка набывае веды.
 
Распусны шукае мудрасьці і не знаходзіць, а для разумнага веда лёгкая.

Адыдзі ад чалавека пустога, у якога ты ня бачыш разумных вуснаў.
 
Адыдзі прэч ад дурнога чалавека, бо ў яго ня знойдзеш разумных вуснаў.

Мудрасьць разумнага — што ён зважае на дарогу сваю, а дурасьць немысьляў — толькі ашука.
 
Мудрасьць разумнага — разуменьне свайго шляху, дурнота-ж дурнога — заблуд.

Неразумныя сьмяюцца з грэху, а сярод праведных — Божая мілата.
 
Дурныя сьмяюцца з граху, а сярод справядлівых жыве прыязьнь.

Сэрца ведае горыч сваю, і чужынец ня дзеліць радасьці ягонай.
 
Сэрца ведае гора сваёй душы і ў ягоную радасьць не ўмяшаецца чужы.

Дом беззаконных зруйнуецца, а жытлішча праведных расьцьвіце.
 
Дом бязбожных зьнішчыцца, а жыльлё справядлівых зацьвіце.

Ёсьць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі; але канец іх — шлях сьмерці.
 
Бываюць шляхі, якія здаюцца чалавеку простымі, але канец іх гэта шлях да сьмерці.

І ад сьмеху часам баліць сэрца, і канцом радасьці бывае смутак.
 
І ў сьмеху бывае баліць сэрца, а канцом вясельля бывае сум.

Чалавек з разбэшчаным сэрцам насыціцца ад дарог сваіх, і добры — ад сваіх.
 
Чалавек з сапсутым сэрцам насыціцца ад шляхоў сваіх, але добры чалавек высьцерагаецца яго.

Немысель верыць кожнаму слову, а разумны зважае на крокі свае.
 
Дурны верыць у кожнае слова, а разумны ўважны да сваіх шляхоў.

Мудры баіцца і ўнікае зла, а неразумны раздражнёны і саманадзейны.
 
Мудры баіцца і адступае ад благога, а дурны — сьмелы і даходзіць.

Запальчывы можа ўчыніць глупства; а чалавек, які наўмысна чыніць благое, ненавісны.
 
Парыўчы чалавек можа зрабіць глупства, але чалавек, што ўмысна робіць благое — ненавісны.

Невукі спадкуюць дурасьць, а разумных увенчваюць веды.
 
Дурныя спадчынна маюць дурноту, а асьцярожныя карануюцца ведаю.

Схіляцца ліхія перад добрымі, і бязбожныя — каля варот праведніка.
 
Благія паклоняцца добрым, а бязбожныя стаяць пад дзьвярыма справядлівых.

Беднага ненавідзіць, бывае, нават блізкі яго, а ў багатага многа сяброў.
 
Беднага ня любяць нават ягоныя бліжнія, але шмат ёсьць такіх, што любяць багатых.

Хто пагарджае блізкім сваім, той грэшыць; а мілажальны да бедных, той шчасны.
 
Хто пагарджае бліжнім сваім, той грашыць, а хто міласэрны да бедных, той шчасьлівы.

Ці не памыляюцца тыя, што намышляюць ліхое? Мілажаль і вернасьць у тых, што намышляюць добрае.
 
Ці-ж ня блудзяць тыя, што маюць благія намеры? Але міласэрдзьдзе і праўда ў тых, што выдумляюць добрае.

Ад усякае працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі пахіба.
 
Ад кожнай працы ёсьць прыбытак, а ад пустаслоўя толькі страта.

Вянок мудрых — багацьце іхняе, а дурасьць невукаў дурасьць і ёсьць.
 
Багацьце мудрых — іхняя карона, а дурнота дурных застаецца дурны.

Верны сьведка ратуе душы, а ілжывы нагаворвае шмат ілжы.
 
Праўдзівы сьветка збаўляе душы, але фалшывы нагаворыць шмат маны.

У страху перад Госпадам — надзея цьвёрдая, і сынам сваім Ён прыстанішча.
 
Страх перад Госпадам — моцная надзея і сынам Сваім Ён уцечка.

Страх Гасподні — крыніца жыцьця, што аддаляе ад сетак сьмерці.
 
Страх Госпада — крыніцаю жыцьця, якая аддаляе сеткі сьмерці.

У мностве народу — веліч цара, а пры малалюдзтве — бяда ўладару.
 
У мностве народу — веліч караля, а ў малой колькасьці людзей — бяда валадару.

У цярплівага чалавека багата розуму, а ў палкага многа дурасьці.
 
Цярплівы чалавек мае шмат розуму, а парыўчы выказывае дурноту.

Ціхмянае сэрца — жыцьцё целу, а зайздрасьць — гнілізна касьцям.
 
Добрае сэрца жыцьцём для цела, а зайздрасьць — гніль для касьцёў.

Хто ўціскае беднага, той ганіць Творцу яго; а хто шануе Яго, той творыць дабро беднаму.
 
Хто прыгнятае беднага, той пагарджае ягоным Стварыцелям, але шануе Яго той, хто літуецца над бедным.

За ліха сваё бязбожны будзе адкінуты, а праведны і пры сьмерці сваёй мае надзею.
 
За сваю злосьць бязбожны будзе выгнаны, а справядлівы мае надзею і пры сваёй сьмерці.

Мудрасьць у сэрцы ў разумнага, і сярод неразумных яна адкрываецца.
 
Мудрасьць знаходзіцца ў сэрцы мудрага, але зараз відаць, што ў сэрцы дурнога.

Праведнасьць узвышае народ, а беззаконьне — ганьба народаў.
 
Справядлівасьць узвышае народ, а грэх — ганьбаю народаў.

Ласка царова — рабу разумнаму, а гнеў цара — супроць таго, хто ганьбіць яго.
 
Кароль бывае ласкавы да разумнага слугі, але гневаецца на таго, хто прыносіць яму сорам.