3 царстваў 7 разьдзел

 

 

А дом свой Салямон станавіў трынанцаць год, і скончыў увесь дом свой.

 

Домъ пакъ свой делалъ естъ царь Саломонъ тринадесеть летъ, даже и доконал его.

І пастанавіў ён дом ізь дзерва лібанскага, удаўжкі сто локцяў, ушыркі пяцьдзясят локцяў, я ўвышкі трыццаць локцяў, на чатырох радох кедравых стаўпоў; і абробленыя кедры на сгаўпох.

 

Поставил теже домъ иный с древа горы Ливанское: сто локотъ в должиню, и пятьдесятъ локотъ в шириню, и тридцеть локотъ въ вышиню, и четыри проходища межи столпы кедровыми, древа убо кедрова стесалъ былъ на столпы.

І пакрыў гэта дошкамі кедравага дзерва зьверху на бакавых пакоях, што былі на сорак пяцёх стаўпох, па пятнанцаць у рад.

 

И всю полату обилъ досками кедровыми, онаже бе содержаема четырьдесятьма и пятьма столпы, и единый каждый рядъ имеяше в собе пятьнадесеть столповъ,

І тры рады аконных абсадаў, і сьвятло супроці сьвятла тры рады.

 

противъ собе поставленыхъ и межи собою розделеныхъ ровным пространствомъ.

І ўсі ўходы а дзьверныя абсады мелі чатыракутнія рамы, і сьвятло супроці сьвятла тры рады,

 

И на тыхъ столпехъ на верху были суть древа четверограноватыи, во всемъ ровныи.

І прысенцы із стаўпоў зрабіў ён удаўжкі пяцьдзясят локцяў, ушыркі трыццаць локцяў, і над імі прысенкавая гара, і стаўпы, і парог перад імі.

 

И комору на столпех тых уделал пятьдесятъ локотъ в должиню и тридцеть в шириню; и иные сени пред большею коморою уделал, и столпы, и переходы на столпехъ.

Яшчэ сені з пасадам, з каторага ён судзіў, сені судовыя зрабіў, і вымасьціў кедрам ад аднаго канца мосту аж да другога канца мосту.

 

Учинилъ теже полату, в нейже былъ ест престолъ царский, на немже судяше, от древа кедрова, и обил ю сысподу даже до верху дсками кедровыми.

І ў доме, ідзе ён жыў, былі другія судовыя сені із прысенцамі падобнае работы. Салямон пастанавіў таксама дом дачцэ фараонавай, каторую ён быў узяўшы, падобны да гэтых сеняў.

 

И престол судищный посреди тое полаты былъ подобный к ней уделан. Поставил теже домъ дщере фараонове, юже былъ понялъ собе за жену Саломон, подобнымъ делом полате той.

Усе гэта было зроблена з дарагіх камянёў, ачасаных подле меры, абрэзаных пілою, з нутранога й знадворнага боку, ад далоўя аж да страхі, і знадворку аж да вялікіх сеняў.

 

Сие все было с камения великаго, оныже подлугъ правила и меры внутрь и зовнутрь отесаны были четверограновато от уднения даже до верху стенъ и внутри аже до сеней вышнихъ.

І под быў з камянёў дарагіх, камянёў вялікіх, камянёў дзесяцёх локцяў і камянёў асьмёх локцяў.

 

Основания же дому беша с камения великаго, десяти или осми локтев были,

І зьверху дарагія камяні, часаныя подле меры, і кедра.

 

и сверху камение великое, ровное меры, тесаное было, также и древа кедрова.

І вялікі панадворак з трыма радамі часаных камянёў і адным радам кедравых балькаў навокал, як нутраныя сені дому СПАДАРОВАГА і прысенцы гэтага дому.

 

Полата пакъ большая была ест округла, имея три ряды от каменя тесаного, а единый рядъ от древа тесаного кедрова — такъ, яко крилосъ, иже ест во храме Господьнем и въ сенехъ двора.b

І паслаў кароль Салямон, і ўзяў з Тыру Гірама,

 

Послалъ же естъ царь Саломонъ и позвалъ мужа едина, именемъ Гирама, от Тира,

Сына аднае ўдавы, з плямені Неффалімовага. Ацец ягоны, Тыранін, рамесьнік работы зь медзі; а ён быў напоўнены мудрасьці а кемнасьці а веданьня, як рабіць усялякія работы зь медзі. І прышоў ён да Салямона, і рабіў усю работу ягоную.

 

онъже былъ сынъ жены-вдовици от племеня Нефталимля, отец пакъ его былъ естъ Тирянинъ; сей былъ мастеръ досконалый дела медяна, полонъ мудрости, и разума, и умения ко всякому чинению великихъ речей изъ меди. Той внегда прииде къ царю Саломону, делалъ ест всякое дело, еже ему повелелъ царь.

І ўхармаваў два мядзяныя стаўпы, асьмінанцаць локцяў увышкі стоўп адзін, і павароз двананцацёх локцяў акручаваў другі стоўп.

 

И слилъ естъ два столпы медяна, осмънадесять локтей в вышиню столпъ единъ, и мера двунадесяти локтей обкружовала каждый столпъ.

І дзьве апукі, вылітыя зь медзі, ён зрабіў, каб палажыць на версе стаўпоў. Пяць локцяў увышкі адна апука, і пяць локцяў увышкі другая апука.

 

И вделалъ две маковици, иже поставлены имели быти на верху столповъ, слиты с меди: пять локтей во вышиню маковица едина и пять локтей в вышиню маковица другая.

Сеткі плеценае работы й шнюркі, як ланцужкі, да апукаў, што былі на версе стаўпоў, сем на аднэй апуццы і сем на другой апуццы.

 

И якобы на подобность сети и ретезковъ, к собе восполокъ дивнымъ деломъ споеныхъ, обедве маковици столповъ слиты были: седмъ рядовъ ретезковъ было на маковици единой и седмъ рядовъ ретезковъ на маковици второй.

І зрабіў ён стаўпы й два рады гранатовых яблыкаў навокал сеткі, каб пакрыць апукі, што на версе стаўпоў; тое зрабіў і да другое апукі.

 

И доконалъ столповъ и два ряды около ретезковъ всехъ, абы прикривали маковице, иже были на веръху зернатыхъ яблокъ; такоже уделал и около другое маковици.

А на прысенцах апукі на версе стаўпоў падобныя да ліляў, чатырох локцяў,

 

Главы пакъ, иже были суть на верху столповъ, якобы на взор цвету лилиова учинены были; и были суть поставлены с столпы во притворе храму Божия.

І апукі на абодвых стаўпох, і таксама на пукатасьці на баку сеткі; а яблыкаў — дзьвесце, радамі навокал апукі. Гэтак і на другой апуццы.

 

И опять иные маковички на самомъ верху столповъ к верхней стране уделалъ подле меры столпа противъ ретезкомъ; подобенство теже зернатыхъ яблокъ двесте в рядехъ были суть около маковици второе.

І пастанавіў стаўпы на прысенцах сьвятыні; пастанавіў правы стоўп, і назваў яго імя Яхін, і пастанавіў левы стоўп, і назваў яго імя Воаз.

 

И поставилъ царь Саломонъ тыи два столпы во притворе храму Господьня. И внегда поставилъ столпъ един на правой стране притвора, назвалъ его именем Яхимъ;c теже воздвиже вторый столпъ и прозвал и именемъ Боозъ.d

І на версе стаўпоў былі выраблены лілі. Гэтак была скончана работа стаўпоў.

 

И на самомъ верху столпов дело, подобно цветомъ лилиовымъ, поставилъ; и доконано ест чинение столповъ.

І зрабіў літае мора, — ад краю да краю яго дзесяць локцяў, — сусім круглае, увышкі пяць локцяў; і павароз трыццацёх локцяў абыймаў яго навокал.

 

Вделал теже мореe медяное слитое — десети локотъ в шириню от края едина до края другаго, — округло около, пять локтей вышиня его; и точеница тридцети локтей обкружала около его,

Пупушкі пад краямі яго былі навокал, абступаючы яго, па дзесяць на локаць, навокал мора з усіх бакоў двума радамі; пупушкі былі выліты зь ім адным ліцьцём.

 

и ритина подъ краем обхожала его десяти локтей, окружающи море; два ряды ритинъ зреймыхъ были слиты.

Яно стаяла на двананцацёх валох: тры зьверненыя на поўнач, тры зьверненыя на захад, тры зьверненыя на паўдня і тры зьверненыя на ўсход; мора ляжала на іх зьверху, і ўсі зады іх унутры.

 

И стояло ест на дванадесяти волехъ, от нихже три поставлены были на полнощ, три к западу солнца и три на полдня, а три ко всходу солнца; и море было сверху, и задкове ихъ всехъ внутрь под морем сокриты были.

У даланю яно ўгрубкі, і краі яго, зроблены падобна да краёў чары, выглядалі на квітучую лілю. Яно тоўпіла дзьве тысячы батоў.

 

Толстость пак моря того была на длан и край его былъ ест, яко край чаши и яко листъ накривленое лилии. И вливалося до него две тысещи мериць.f

І зрабіў ён дзесяць мядзяных падстановак; удаўжкі кажная падстаноўка чатыры локці, ушыркі — чатыры локці і ўвышкі тры локці.

 

Слилъ теже Гирамъ десеть подъставокъ медяныхъ; четырех локтей вдолжъ едина каждая подставка, и четырехъ локтей наширь, и трехъ локтей навышъ.

І во як зроблены падстаноўкі: у іх аблямаваньні, аблямаваньні памеж нарожнікаў.

 

А тое дело подставковъ межи ритинами гладъкое было

На аблямаваньнях, што памеж нарожнікаў, лявы, буйны статак і херувы; і на нарожніках, на нарожніках жа быў стаўпец зьверху; а пад лявамі а валамі рассахатыя вянкі.

 

и при споении во углехъ ритины и межи кружками львове, и волове, и херувимове; и при споении теже сверху и сысподу львове, и волове, и кресщикове, яко удила медяная, висели;

У кажнай падстаноўкі па чатыры мядзяныя колы і восі мядзяныя. На чатырох рагох плячукі, пад чараю, плячукі літыя ля кажнага вянка.

 

и четыри кола у каждое подставки, и оси медяные. И на четырехъ странахъ якобы рамена под банями слита, восполокъ противу собе зрящая.

Адтуліна ад нутраное пупушкі да верху аднаго локця; адтуліна яе круглая, падобная да поду стаўпоў, паўтара локця, і таксама ля адтуліны яе рэзьбы; але бакавыя аблямаваньні чатыракутнія, ня круглыя.

 

Жерело пак бани внутрь было от самого верху, и что зовнутрь могло видяно быти, было на единый локоть, и все округло, теже на дне имела естъ широкость полдруга локтя. Но и во углехъ стоялныхъ, где ся споивали, различныи ритины были; середины пак, иже беша посреди стоялъ, четверогранаты, а неокругли были.

Пад аблямаваньнямі былі чатыры колы, і восі колаў у падстаноўках; увышкі кажнае кола — паўтара локця.

 

И четыри кола, иже въ четырехъ углехъ подставки, случены к собе были подъ подставкою; и едино коло въ вышиню было полдругаго локтя.

Колы зроблены так, як колы ў цялежках; восі іх, і абады іх, і сьпіцы іх, і калодкі іх, усе было літае.

 

И были суть таковыи кола, яковы у возе бывають; и оси ихъ, и спици, и ободы, и песты — все з меди слито.

Чатыры плячукі на чатырох рагох кажнае падстаноўкі; з падстаноўкі выходзілі плячукі іх.

 

Но и рамена тая четыре, иже беша у каждого угла подставки, посполу с ними слиты и споены суть были.

І на версе падстаноўкі быў круглец на паўлокця ўвышкі; і на версе падстаноўкі дзяржаньні яе й аблямаваньні яе зь яе ж.

 

И на верху единое каждое подставки была неякая округлость на полъдругаго локтя тако уделана, иже баня могла на ней поставлена быти, имеющи на собе резание и различныи ритины.

І выразаў на дошчачках яе дзяржаньня й на аблямаваньнях яе херуваў, лявы а пальмы, колькі йдзе дазваляла месца, і навокал рассахатыя вянкі.

 

И вырилъ естъ на доскахъ тыхъ, иже были з меди, и во углехъ херувимы, и львы, и фуники, якобы къ подобенству людей стоящихъ, тако, иже невыритые, но якобы приставленые около мнелися быти.

Гэтак зрабіў ён дзесяць падстановак; у вусіх адно ліцьцё, адна мера, адна хорма ўсім ім.

 

Тымъ обычаемъ уделалъ естъ десеть подставокъ единостайного лития и меры, и ритины единаковы были на всихъ ихъ.

І зрабіў дзесяць мядзяных мыцельнікаў; кажны мыцельнік тоўпіў сорак батоў; кажны мыцельнік быў чатырох локцяў; кажны мыцельнік стаяў на аднэй зь дзесяцёх падстановак.

 

Уделалъ теже Гирамъ десеть баней великихъ медяныхъ: четырьдесятъ меръ брала вся баня едина и была въ вышиню четыри локти; и единую каждую баню розделне поставил на десети подставкахъ.

І расстанавіў падстаноўкі — пяць на правым баку дому і пяць на левым баку; а мора пастанавіў на правым баку дому, на ўсходне-паўднявым баку.

 

И поставилъ с тыхъ десети подъставокъ пять на правой стране храму Божия и пять на левой; море же медяное поставилъ естъ на правой стране храму, къ восходу солнца и къ полудню.

І зрабіў Гірам мыцельнікі а лапаткі а крапільніцы. І скончыў Гірам рабіць усю работу, каторую рабіў у караля Салямона да дому СПАДАРОВАГА:

 

Наделалъ теже Гирамъ котликов медяныхъ, и сковрадъ, и конвей. И сконъчалъ все дело царю Саломону во храме Господьнемъ:

Два стаўпы й дзьве місы апукаў, што былі на версе стаўпоў, і дзьве сеткі прыкрываць тыя дзьве місы апукаў, каторыя былі на версе стаўпоў;

 

столпы два и ободы, иже оточивали две маковици столповъ, и ретезкование двое, еже украшало тые ободы, ониже были суть на маковицахъ столповъ;

І чатырыста гранатовых яблыкаў да дзьвюх сеткаў; два рады гранатовых яблыкаў да аднае сеткі, каб прыкрываць дзьве місы апукаў, каторыя на стаўпох.

 

и зернатых яблокъ четыриста на двоих диркованиахъ, два ряды яблокъ зернатыхъ на единомъ каждом дирковании ко окрасе круговъ, еже были суть на маковицахъ столповыхъ;

І дзесяць падстаноўкаў і дзесяць мыцельнікаў на падстаноўках;

 

и подставковъ десеть, и умывалниць великихъ, иже беша на подъставкахъ тыхъ, десеть;

Адно мора і двананцаць валоў пад морам;

 

и море медяное едино, и воловъ дванадесеть, иже беша подъ моремъ медянымъ;

І казаны, і лапаткі, і крапільніцы. І ўсе судзьдзе гэтае, каторае зрабіў Гірам каралю Салямону да дому СПАДАРОВАГА, было з паліраванае медзі.

 

и котлики, и сковрадкы, и чашки. Вся сосуды, еже делал естъ Гирамъ царю Саломону во храме Господьнем, были суть с меди красное.

У ваколіцы Ёрдану, памеж Сукофу й Царэтану, у гліністай зямлі кароль выліваў яго.

 

И сливалъ е царю на поли у Еръдана, въ земли иловатой, межи Сохотомъ и Сартаномъ.

І памясьціў Салямон усі гэтыя рэчы. З прычыны надзвычаннае іх множасьці, вага медзі не азначана.

 

И далъ естъ Саломон вся сосуды ты до храму Господьня. И для великого множества не было ваги меди той.

І зрабіў Салямон усе судзьдзе каторае ў доме Божым: залаты аброчнік а залаты стол, на каторым хлеб Выкладу;

 

И учинилъ ест царь Саломонъ вся потребы в дому Господьнем: олтар златый и столъ златый, на немже клали суть хлебы посвященныя;

І сьветачы — пяць па правым баку і пяць па левым баку перад палацам, з ачышчанага золата, і кветкі, і лянпы, і абцугі із золата;

 

и свечневъ златыхъ пять на правой стране и пять на левой противъ молитовници от злата пречиста, якобы цветы лилиовы; и светилници на нихъ златыи, и клещки златыи,

І місы, і нажы, і крапільніцы, і ложкі, і жаранкі з ачышчанага золата, і завесы залатыя да дзьвярэй нутранога дому, Сьвятога Сьвятых, і да дзьвярэй дому-сьвятыні.

 

и гасила, и удици, и чашки, и ступки, и кадилнице — все от злата пречистаго. И завесы дверей дому внутренаго, иже слылъ естъ Святыня Святыхъ, и дверей храму Божия были от злата чиста.

І скончана была ўся работа, каторую кароль Салямон зрабіў да дому СПАДАРОВАГА. І ўнёс Салямон сьвятасьці Давіда, айца свайго; срэбра а золата а судзьдзе ён палажыў у скарбніцах дому СПАДАРОВАГА.

 

И скончалъ естъ все дело, еже делалъ Саломонъ во храме Господьнемъ. И внесе тыи вси речи, еже посвятилъ былъ Давыдъ, отець его, сребро, и злато, и сосуды, и положи е въ сокровищи храму Господьня.