3 царстваў 12 разьдзел

 

 

І пайшоў Рэговоам да Шыхему, бо да Шыхему прышлі ўсі Ізраяляне, каб устанавіць яго за караля.

 

aТогда прииде Ровоамъ, сынъ Саломоновъ, въ Сихемъ, там убо собралися были вси людие Ізраилевы, абы поставили его собе царем.

І пачуў праз гэта Еровоам Невацёнак, — а ён яшчэ быў у Ягіпце, куды ўцёк ад караля Салямона, і жыў Еровоам у Ягіпце, —

 

Еровоам пакъ, сын Навафов, иже былъ утеклъ до Египта пред Саломоном, услышав смерть Саломонову, навратися із Егыпта.

І паслалі па яго і прыгукалі яго. І прышоў Еровоам і ўся грамада Ізраялян зь ім, і гукалі Рэговоаму, кажучы:

 

Тогда послали и позвали его. И прииде Еровоам и все множество людей Ізраилевых, и молвили суть къ Ровоаму, сыну Саломонову, глаголюще:

«Ацец твой зрабіў цяжкім іго нашае, ты ж цяпер палягчы нам цяжкую работу айца свайго й цяжкое йго, каторае ён налажыў на нас, і будзем служыць табе».

 

«Отець твой велми тяжкое ярмо возложил на нас, но ты ныне уменши намъ нечто мало от панования отца твоего жестокого и от ярма претяжкого, иже возложил на нас, и служити будем тобе».

І сказаў ён ім: «Пайдзіце яшчэ на тры дні й зьвярніцеся да мяне». І пайшоў люд.

 

Он же отвеща к ним: «Разойдитеся ныне и в третий день навратитеся ко мне». И внегда розошлися людие,

І радзіўся кароль Рэговоам у старцоў, каторыя станавіліся да Салямона, айца ягонага, за жыцьця ягонага, кажучы: «Як парадзіце вы імне адказаць гэтаму люду?»

 

съвеща царь Ровоам съ мужми старыми, иже стоивали суть предъ Саломоном, отцемъ его, поколь еще живъ былъ, и рече к ним: «Что ми съвещаете, абыхъ отповедь далъ людемъ?»

Яны гукалі яму, кажучы: «Калі ты цяпер будзеш слугою люду гэтаму, і паслужыш ім, і адкажаш ім, і будзеш гукаць ім словы добрыя, тады яны будуць слугамі тваімі ўсі дні».

 

Они же рекоша: «Послухаеш ли ныне людей тыхъ и поволиши прозбе их, и будеши ли к ним молвити ласкаве, то послужать ти по вся дни».

Але ён пакінуў раду старцоў, каторую радзілі яму, і радзіўся ў маладзёнаў, што вырасьлі зь ім, каторыя станавіліся да яго.

 

Той же, отпустив совет мужей старых, иже совещаша ему, позвал к собе младыхъ, иже с нимъ росли и стояли пред ним,

І сказаў ім: «Што вы парадзіце імне, і я адкажу люду гэтаму, каторы гукаў імне, кажучы: "Палягчы йго, каторае налажыў на нас ацец твой"?»

 

рече к нимъ: «Что ми съвещаете, да быхъ далъ ответ людем, ониже жадають от мене, абыхъ полегчилъ имъ ярма, еже возложилъ естъ на них отець мой?»

І гукалі яму маладзёны, што вырасьлі разам ізь ім, кажучы: «Гэтак скажы люду гэтаму, каторы гукаў табе, кажучы: "Айцец твой налажыў на нас цяжкое йго, ты ж палягчы нам"; гэтак скажы ім: "Мой мезінец таўшчэйшы за сьцёгны айца майго.

 

И съвещаша ему младии, иже росли суть с ним, и молвиша к нему тако: «Речеши людемъ симъ, ониже жадали от тебе, глаголюще: “Отець твой обтяжилъ ярмо наше, ты мало облегчи намъ”,b тако отвещай к нимъ: “Найменший перстъ мой естъ тяжший, нежели хребетъ отца моего”;

Дык, калі айцец мой налажыў на вас цяжкое йго, то я дадам да йга вашага; айцец мой караў вас дубцамі, а я буду караць вас цернямі"».

 

и ныне: “Отець мой возложил на васъ ярьмо тяжкое, и азъ придамъ еще тяжшее; отець мой билъ васъ пугою, азъ же буду васъ бити кийми, оловом напущаными”».

І прышоў Еровоам а ўвесь люд да Рэговоама на трэйці дзень, як казаў кароль, кажучы: «Зьвярніцеся да мяне на трэйці дзень».

 

Прииде же Еровоамъ и вси людие Ізраилевы къ Ровоаму дня третиего, яко повелел былъ имъ царь, глаголя: «Навратитеся ко мне дня третиего».

І адказаў кароль люду стродка, і пакінуў раду старцоў, што яны радзілі яму.

 

И отвеща царь к людем тяжце, опустивши советъ мужей старыхъ, еже съвещаша ему,

І гукаў ён подле рады маладзёнаў, кажучы: «Айцец мой зрабіў цяжкім іго вашае, а я дадам да йга вашага; айцец мой караў вас дубцамі, а я буду караць вас цернямі».

 

и молвилъ естъ по совету младыхъ, глаголя: «Отець мой обтяжилъ васъ ярмомъ тяжкимъ, и азъ еще более придам вамъ. Отець мой билъ васъ пугами, азъ же буду васъ бити кийми, оловомъ напущаными».

І не паслухаў кароль люду, бо такая прычына была ад СПАДАРА, каб споўнілася слова Ягонае, каторае казаў СПАДАР Агіям Шылянінам Еровоаму Невацёнку.

 

И не послушалъ естъ царь гласа людей, понеже заверже его Господь, абы обновилъ слово Свое, еже глаголалъ естъ рукою Ахиса Силонитскаго къ Еровоаму, сыну Навафову.

І абачыў увесь Ізраель, што кароль не паслухаў іх, і адказаў люд каралю, кажучы: «Якая нам дзель у Давіду? няма нам спадку ў Есянку; па буданох сваіх, Ізраелю! Цяпер глядзі свайго дому, Давідзе!» І разышоўся Ізраель па буданох сваіх.

 

Видящи же людие, иже не хощет ихъ царь выслухати, рекоша к нему, глаголюще: «И что намъ за часть естъ съ Давыдомъ или достояние с сыном Іосеовымъ? Разыйдися жъ, Ізраилю, в домы своя! Ты же, Давыде, осмотри самъ домъ свой!» И розыйдошеся вси людие Ізраилевы во своя места.

Адно над сынамі Ізраелявымі, што жылі ў местах Юдзіных, караляваў Рэговоам.

 

Надъ сынми пакъ Ізраилевыми, ониже живяху во градехъ Іюдиних, царствовалъ естъ Ровоамъ, сынъ Саломоновъ.

І паслаў кароль Рэговоам Адорама, што быў над падачкамі; але ўсі Ізраяляне ўкаменавалі яго, і ён памер; кароль жа Рэговоам пабарзьдзіў сесьці на цялежкі, каб уцячы да Ерузаліму.

 

Тогда послалъ ест царь Ровоамъ урядника своего Адурама, онже бе надъ даньми, и камением убиша его вси людие Ізраилевы даже до смерти; видя же сие, царь Ровоамъ поспеши скоро и всяде на возъ свой, и втече въ Ерусалим.

І выступіў Ізраель супроці дому Давідавага дагэтуль.

 

И отступиша сынове Ізраилевы в той часъ от дому Давыдова даже и до днешнего дня.

Як пачулі ўсі Ізраяляне, што Еровоам зьвярнуўся, то паслалі, і прыгукалі на збор, і ўстанавілі яго за караля над усімі Езраялянмі. За домам Давідавым не засталося нікога, апрача плямені Юдзінага аднаго.

 

И бысть, егда уведали суть людие Ізраилевы, иже навратися із Египту Еровоамъ, послаша по него и позваша и, собравшися, вси людие, и поставиша его царемъ надо всимъ Ізраилемъ. И ниже кто уклонися по доме Давыдове,c толико само едино поколение Іюдино.

І прыбыў Рэговоам да Ерузаліму, і зьбер з усёга дому Юдзінага і з плямені Веняміновага сто асьмідзясят тысячаў выборных ваюноў, каб ваяваць із домам Ізраелявым дзеля таго, каб зьвярнуць каралеўства Рэговоаму Саляманёнку.

 

dТогда пришедъ царь Ровоамъ въ Ерусалим, собралъ все множество дому Іюдина и Веньаминова, сто тысещей и осмъдесятъ тысещей мужей избранныхъ воинъ битися с людьми Израилевыми и подвернути их паки подъ царство Ровоама, сына Саломонова.

І было слова Божае Шэмаі, чалавеку Божаму, кажучы:

 

В той часъ бысть слово Господне къ Семею, мужу Божию, глаголя:

«Скажы Рэговоаму Саляманёнку, каралю Юдэйскаму, і ўсяму дому Юдзінаму а Веняміноваму а засталаму люду, кажучы:

 

«Рьци къ Ровоаму, сыну Саломонову, царю Іюдину, и ко всему дому Іюдину и Веньаминову, и ко инымъ всемъ людемъ,

"Гэтак кажа СПАДАР: ’Ня ўзыходзьце й не ваюйце з братамі сваімі, сынамі Ізраелявымі, зьвярніцеся кажны да дому свайго, бо ад Мяне гэта было’"». І паслухалі яны слова СПАДАРОВАГА, і зьвярнуліся, каб ісьці подле слова СПАДАРОВАГА.

 

глаголя: “Не пойдете и нижъ будете ся бити съ братиею вашею, сыны Ізраилевы, но навратитеся единый каждый мужъ в домъ свой, яко от Мене бысть слово сее”». И послухали суть словесъ Господнихъ, и вернулися с пути, якоже заповеда имъ Господь.

І забудаваў Еровоам Шыхем на гары Яхрэмавай, і асяліўся ў ім; стуль пайшоў і збудаваў Пенуель.

 

Тогда Еровоамъ поставилъ ест градъ Сихемъ на горе Ефраимъ и живяше ту; и шедъ оттуду, съоружилъ градъ Фамуиль.

І сказаў Еровоам у сэрцу сваім: «Цяпер каралеўства можа зьвярнуцца да дому Давідавага;

 

И рече Еровоамъ въ серци своем: «Ныне навратится царство к дому Давыдову.

Калі люд гэты будзе ўзыходзіць, каб абракаць у доме СПАДАРОВЫМ у Ерузаліме, то сэрца люду гэтага абернецца да спадара свайго, да Рэговоама, караля Юдэйскага; і заб’юць яны мяне, і зьвернуцца да Рэговоама, караля Юдэйскага».

 

Естъли же будуть ходити людие до храму Божия въ Ерусалим приносити жертвы и навратися серце людей сихъ къ господину своему Ровоаму, царю Іюдину, и убиють мя, навратившися к нему».

І, парадзіўшыся, кароль зрабіў два залатыя цяляты-бычкі, і сказаў таму люду: «Досыць вам узыходзіць да Ерузаліму: во багі твае, Ізраелю, каторыя вялі цябе ізь зямлі Ягіпецкае».

 

Тогда, порадився, вымыслилъ и слилъ двое телятъ златыхъ, и рече къ людем: «Не ходите к тому въ Ерусалим, сии бо суть бози твои, Ізраилю, изведшеи тя з земли Египетское».f

І пастанавіў аднаго ў Бэт-Элю, а другога памясьціў у Дане.

 

И поставилъ естъ теля едино во Вефиле, и другое поставил въ Дане.

І павяло гэта да грэху, і пайшоў люд да аднаго, нават да Дану.

 

И было естъ сее дело его причина къ греху, понеже ходиша людие кланятися теляти даже до Дана.

І пастанавіў ён дом узвышша, і прызначыў сьвятароў з памеж люду, каторыя ня былі із сыноў Левавых.

 

И наделал храмовъ кумирских на горахъ высоких, и зделал жерцевъ от розныхъ людей, ониже не беша от сыновъ Левгиевыхъ.

І прызначыў Еровоам сьвята восьмага месяца, пятнанцатага дня месяца, падобнае да тога сьвята, якое было ў Юдэі, і абракаў на аброчніку; тое ж зрабіў ён у Бэт-Элю, каб абракаць цялятам-бычком, каторыя зрабіў. І прызначыў у Бэт-Элю сьвятароў узвышшаў, каторыя зрабіў,

 

И установил ест празник въ осмый месец, въ пятыйнадесеть день того жъ месеца, и былъ естъ празникъ той на прировнание празнику, иже празноваху въ племени Іюдине Господу Богу. И въступивши Еровоамъ, требникъ теже уделалъ у Вефиле, абы принесъ жертвы телятомъ, ихъже былъ слилъ. И поставилъ естъ въ Вефиле жерцевъ, ониже приношаху жертвы на горахъ высокихъ, еже уставилъ.e

І аброк на аброчніку, каторы ён зрабіў у Бэт-Элю, пятнанцатага дня восьмага месяца, каторы ён самадумам прызначыў; і гэтак стала сьвята сыном Ізраелявым, і ўзышоў да аброчніка кадзіць.

 

И въступилъ естъ на требникъ, егоже былъ уделал въ Вефиле, пятнадесятого дня месеца осмаго, егоже былъ вымыслъ с серца своего, и уделалъ празникъ сыномъ Ізраилевымъ, и възыйде на требникъ приносити же[р]твы и кадити.