Мацьвея 5 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Рыма-Каталіцкага Касцёла → Пераклад Васіля Цяпінскага
Убачыўшы натоўп, Езус узышоў на гару. А калі сеў, падышлі да Яго вучні Ягоныя.
Узревши пакъ тижбы въступилъ на гору, и седши Ему, приступили к Нему ученики Его •
І, адкрыўшы вусны свае, Ён вучыў іх, кажучы:
И отворивши уста Свои, училъ их мовечи •
«Шчаслівыя ўбогія духам, бо іх ёсць Валадарства Нябеснае.
Бологие убогие в духу, ижъ тыхъ ест Королевъство Небесное •
Шчаслівыя засмучаныя, бо яны будуць суцешаны.
Бологие плачучие, ижъ тые утешатся •
Шчаслівыя лагодныя, бо яны атрымаюць у спадчыну зямлю.
Бологие тихие, ижъ тые одедичат землю •
Шчаслівыя галодныя і прагнучыя справядлівасці, бо яны будуць насычаны.
Бологие зголоднелые и прагнучие справедливости, ижъ тые насытяться •
Шчаслівыя міласэрныя, бо яны спазнаюць міласэрнасць.
Бологие милостивые, ижъ тые умилованы будуть •
Шчаслівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.
Бологие чистые серцомъ, ижъ тые Бога узрятъ •
Шчаслівыя міратворцы, бо яны будуць названыя сынамі Божымі.
Бологие покой чинячие, ижъ тые сынами Божиими назовуться •
Шчаслівыя, каго пераследуюць за справядлівасць, бо іх ёсць Валадарства Нябеснае.
Бологие преследованые правды деле, ижъ тыхъ ест Королевство Небесное •
Шчаслівыя вы, калі будуць вас зневажаць, пераследаваць і ўсяляк зласловіць несправядліва за Мяне.
Бологие ест те гды соромотять вамъ, и преследують и рекуть каждую злую мову на вас лгучи Мене деле •
Радуйцеся і весяліцеся, бо вялікая ўзнагарода вашая ў нябёсах. Бо так пераследавалі прарокаў, якія былі перад вамі.
Радуйтеся и веселитеся, ижъ заплата ваша многая на небесехъ • Такъ бо преследовали пророков, которые были первей васъ •
Вы соль зямлі. Калі ж соль страціць смак, то чым пасоліш яе? Яна ўжо ні на што не прыдасца, хіба што выкінуць яе вон на патаптанне людзям.
Вы есте соль земли, если пак соль зветрееть, чимъ осолится, ни до чого буде ктому толко бы высыпана была вонъ, и потоптана людми • [1]
Вы святло свету. Не можа схавацца горад, які стаіць на вяршыні гары.
Вы есте светло света • Не может городъ закритися наверху горы стоечи •
І, запаліўшы светач, не ставяць яго пад пасудзінай, але на свечніку, і свеціць усім, хто ў доме.
Низажигають свечи и поставляють ее под мерою але налихтари, и светить всим которие в хоромине суть • [2]
Няхай святло ваша так свеціць перад людзьмі, каб яны бачылі вашы добрыя ўчынкі і праслаўлялі Айца вашага, які ў нябёсах.
Так нехай светить светло ваше перед людьми, ижъ бы видели ваши добрие дела, и славили Отца вашего которий ест на небесех • [3]
Не думайце, што Я прыйшоў адмяніць Закон ці Прарокаў. Не адмяніць прыйшоў Я, а выканаць.
Не мнимаите ижъ пришолом розрушити законъ або пророки, не пришоломъ розрушити, але выполнити •
Бо сапраўды кажу вам: пакуль не міне неба і зямля, ніводная ёта, ніводная рыска не зменіцца ў Законе, пакуль не збудзецца ўсё.
Правдиве бо мовлю вамъ, аж минетъ небо и земля, литерка одна, або одна креска непромине одзякому, ажъ все будеть • [4]
Таму, калі хто парушыць адну з гэтых найменшых запаведзяў і навучыць гэтаму людзей, той найменшым назавецца ў Валадарстве Нябесным. Хто ж выканае і навучыць, той вялікім назавецца ў Валадарстве Нябесным.
Которыи прото если розрушит одно з росказанеі сих малыхъ, и научит так люди, менший назовется в Королевстве Небесном, а котории учинит и научит, тотъ великимъ назоветься в Королевстве Небесном • [5]
Бо кажу вам, калі справядлівасць ваша не пераўзыдзе справядлівасці кніжнікаў і фарысеяў, то вы не ўвойдзеце ў Валадарства Нябеснае.
Мовлю бо вамъ иж если неофитует справедливость ваша болшы учоных и фарисеевъ, не въвойдете в Королевъстве Небесном •
Вы чулі, што было сказана продкам: “Не забівай”, а хто заб’е, падлягае суду.
Слышелисте ижъ речено было первым: незабъешь, которий бо кольвекъ забъеть, виненъ ест суду • [6]
А Я кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго, падлягае суду. Хто ж скажа брату свайму “рака”, падлягае Сінэдрыёну, а хто скажа “неразумны”, падлягае геене вогненнай.
А Я мовлю вам, иж кождый гневаючийся на брата своего [напрасно], виненъ ест суду • Которий бо если речетъ брату своему,[7] раха: винен ест згромаженю, а которий рече дурныі, вінен ест муки огненое •
Таму, калі прынясеш дар свой да ахвярніка і ўспомніш там, што брат твой мае нешта супраць цябе,
Если прото принесет даръ свой къ олтарю, и тутъ помянешь ижъ брат твой мае нешто против тебе •
пакінь дар свой перад ахвярнікам і ідзі спачатку памірыся з братам сваім, а тады прыйдзі і прынясі свой дар.
Оставь тут дар твой передъ олтарем и шедъ вперед помирися с братом своимъ, и тогды пришедши принеси даръ свой •
Мірыся з праціўнікам тваім хутка, пакуль ты з ім яшчэ ў дарозе, каб праціўнік не аддаў цябе суддзі, а суддзя не аддаў цябе слугу, і каб не ўкінулі цябе ў вязніцу.
Будь згодливыи съ спротівникомъ своим боръздо, докуль еси на дорозе с ним, бы не выдал тебе спротивник судьи, а судья тебе выдасть слузе, и в темницу вкиненъ будеш • [8]
Сапраўды кажу табе: не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошні грош.
Правдиве мовлю тобе, невыидетъ оттуль, ажъ отдаси останочный галер •
Вы чулі, што сказана: “Не чужалож”.
Слышелисте, иж речено было первым: нечужолож •
А Я кажу вам: кожны, хто з пажадлівасцю глядзіць на жанчыну, ужо ўчыніў з ёю чужалоства ў сваім сэрцы.
А Я мовлю вамъ: ижъ кождый которой возрит на жену ку пожаданю ее, ужо чужоложъство уделал с нею в сердцы своемъ •
Калі правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і адкінь ад сябе, бо лепей табе, калі загіне адзін з тваіх членаў, чым усё цела тваё будзе кінута ў геену.
А если око твое правое згоршаеть тебе, выіми его и кінь от себе, лепей бо тобе ест бы згинул одинъ зъ члонков твоих, а не все тело твое вкинено было въ муку огненую •
І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і адкінь ад сябе, бо лепей табе, калі загіне адзін з тваіх членаў, чым усё цела тваё пойдзе ў геену.
И если правая твоя рука погоршает тебе, отсечи ее и кинь ее от себе, лепей бо тобе ест бы згинулъ один зъ члонков твоих, а не все тело твое идеть в муку •
Сказана: “Калі хто адпускае жонку сваю, няхай дасць ёй разводны ліст”.
Речено было, иж которий колвекъ отпустит жону свою, нехай дасть ей лист розводный •
А Я кажу вам: кожны, хто развядзецца з жонкаю сваёю, акрамя як з прычыны распусты, той даводзіць яе да чужалоства, а хто ажэніцца з разведзенаю, той чужаложыць.
А Я мовлю вамъ, иж кождый отпущающий жону свою, окромъ слова очужолоство, чинить ее чужоложъницою, и которий опущоную поимет, чужоложить •
Вы чулі, што сказана было продкам: “Не прысягай фальшыва, а выконвай перад Богам прысягі свае”.
Засе слышелисте ижъ речено было первымъ: нелживе присегай, и отдаси Пану присеги твои •
А Я кажу вам: не прысягайце наогул: ні небам, бо гэта пасад Божы;
А Я мовлю вамъ, неприсегатисе ніякъ: ни небомъ, ижъ столица ест Божья •
ні зямлёю, бо гэта падножжа ног Ягоных; ні Ерузалемам, бо гэта горад вялікага Караля.
Ни землею, иж подножомъ ногамъ Его, ни Ерусолимомъ, иж место ест великого Короля •
Ні галавою сваёй не прысягай, бо не можаш ніводнага воласа зрабіць белым або чорным.
А ні головою своею прісегайсе, ижъ неможеш волоса одного белого або чорного учинити •
Няхай будзе слова вашае “так-так”, “не-не”. А што звыш гэтага, тое ад злога.
Буде пакъ слово ваше так, такъ — не, не — лишнее пакъ того, от злостивого ест •
Вы чулі, што сказана: “Вока за вока і зуб за зуб”.
Слышелисте ижъ речено было: око за око и зубъ за зубъ • [9]
А Я вам кажу: не адплачвайце злому. Калі хто ўдарыць цябе па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую.
А Я мовлю вамъ, непротивитца лихому, але если тебе хто ударит въ правую челюсть, оберни ему и другую • [10]
Калі хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і плашч.
И хотячому судитца с тобою, и одежу твою взяти, пусти ему и сорочку •
І калі хто цябе змусіць ісці з ім адну мілю, ідзі з ім дзве.
И если хто тебе поимаеть моцъю на милю одну — иди с нимъ две •
Таму, хто просіць у цябе, давай і не адварочвайся ад таго, хто хоча пазычыць у цябе.
Просячому у тебе дай и хотячого у тебе позычити, не отворочай •
Вы чулі, што сказана: “Любі бліжняга твайго і ненавідзь ворага твайго”.
Слышелисте ижъ речено ест: розмилуешсе бліжнего твоего, а възненавидишъ ворога своего • [11]
А Я кажу вам: любіце ворагаў вашых і маліцеся за тых, хто пераследуе вас,
Я пак мовлю вамъ: любите вороги ваши, благословите кленучих васъ, добречініте ненавідячім васъ і молитесе за чиначих вамъ покусы, и за преследуючих васъ • [12]
каб сталіся вы сынамі Айца вашага, які ў нябёсах. Бо Ён загадвае сонцу свайму ўзыходзіць над дрэннымі і добрымі і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.
Ижъ бы былисте снове Отца вашего Которий ест на небесехъ, ижъ солнце Свое розсвечает на лихие и добрие, и дожчіть на справедлиівые, и на несправедливые •
Калі ж вы будзеце любіць тых, хто любіць вас, якую маеце ўзнагароду? Ці ж не тое самае робяць і мытнікі?
Если бо любите любячих васъ, которую заплату маете? Не и мытники тоежъ чинять •
І калі вітаеце толькі братоў вашых, што асаблівага робіце? Ці ж не тое самае робяць і язычнікі?
И если поздоровляете други ваши только — што лишнея чините? не и погани ль тоежъ чинять •
Таму будзьце дасканалымі, як дасканалы Айцец ваш Нябесны.
Будьте прото вы досконалы, яко Отецъ ваш Небесный, досконалый ест •
