Мацьвея 5 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Васіля Цяпінскага
І, бачачы груды, узышоў Ён на гару; і, як сеў, падышлі да Яго вучанікі Ягоныя.
Узревши пакъ тижбы въступилъ на гору, и седши Ему, приступили к Нему ученики Его •
І, адчыніўшы вусны Свае, Ён навучаў іх, кажучы:
И отворивши уста Свои, училъ их мовечи •
Шчасьлівыя ўбогія духам, бо іх ё гаспадарства нябёснае.
Бологие убогие в духу, ижъ тыхъ ест Королевъство Небесное •
Шчасьлівыя засмучоныя, бо яны будуць пацешаны.
Бологие плачучие, ижъ тые утешатся •
Шчасьлівыя лагодныя, бо ім спадзець зямля.
Бологие тихие, ижъ тые одедичат землю •
Шчасьлівыя прагнучыя й сьмягнучыя справядлівасьці, бо яны будуць насычаны.
Бологие зголоднелые и прагнучие справедливости, ижъ тые насытяться •
Шчасьлівыя міласэрныя, бо яны адзяржаць міласэрдзе.
Бологие милостивые, ижъ тые умилованы будуть •
Шчасьлівыя чыстыя сэрцам, бо яны абачаць Бога.
Бологие чистые серцомъ, ижъ тые Бога узрятъ •
Шчасьлівыя чынячыя супакой, бо яны сынамі Божымі названы будуць.
Бологие покой чинячие, ижъ тые сынами Божиими назовуться •
Шчасьлівыя перасьледаваныя за справядлівасьць, бо іх ё гаспадарства нябёснае.
Бологие преследованые правды деле, ижъ тыхъ ест Королевство Небесное •
Шчасьлівы вы, калі будуць вярнуць на вас і перасьледаваць, і будуць, манячы, мовіць на вас усялякае ліха дзеля Мяне.
Бологие ест те гды соромотять вамъ, и преследують и рекуть каждую злую мову на вас лгучи Мене деле •
Радуйцеся а весяліцеся, бо нагарода ваша вялікая на нябёсах, бо так перасьледавалі прарокаў, што былі перад вамі.
Радуйтеся и веселитеся, ижъ заплата ваша многая на небесехъ • Такъ бо преследовали пророков, которые были первей васъ •
Вы — соль зямлі. Калі ж соль згубе свой смак, чым пасаліць яе? Бо яна ня мае моцы свае, хіба толькі выкінуць яе вон, каб тапталі яе людзі.
Вы есте соль земли, если пак соль зветрееть, чимъ осолится, ни до чого буде ктому толко бы высыпана была вонъ, и потоптана людми • [1]
Вы — сьвятло сьвету. Ня можа места схавацца, стоячы на версе гары.
Вы есте светло света • Не может городъ закритися наверху горы стоечи •
І, як паляць лянпу, ня ставяць яе пад карэц, але на падстаноўку, і сьвеце ўсім у хаце.
Низажигають свечи и поставляють ее под мерою але налихтари, и светить всим которие в хоромине суть • [2]
Гэтак няхай сьвеце сьвятло вашае перад людзьмі, каб яны бачылі добрыя ўчынкі вашыя і ўславілі Айца вашага, Каторы на нябёсах.
Так нехай светить светло ваше перед людьми, ижъ бы видели ваши добрие дела, и славили Отца вашего которий ест на небесех • [3]
Ня думайце, што Я прышоў узрушыць закон альбо прарокаў; Я ня прышоў узрушыць, але спаўніць.
Не мнимаите ижъ пришолом розрушити законъ або пророки, не пришоломъ розрушити, але выполнити •
Бо запраўды кажу вам: пакуль ня мінець неба й зямля, ні водная ёта альбо ні водная рыска ня мінець із закону, аж пакуль усё ня станецца.
Правдиве бо мовлю вамъ, аж минетъ небо и земля, литерка одна, або одна креска непромине одзякому, ажъ все будеть • [4]
Дык хто ўзруша адно з расказаньняў гэтых найменшых і так навуча людзёў, — найменшым будзе названы ў гаспадарстве нябёсным; а хто споўне а навуча, тый вялікім будзе названы ў гаспадарстве нябёсным.
Которыи прото если розрушит одно з росказанеі сих малыхъ, и научит так люди, менший назовется в Королевстве Небесном, а котории учинит и научит, тотъ великимъ назоветься в Королевстве Небесном • [5]
Бо кажу вам: калі справядлівасьць ваша не пярэйдзе справядлівасьці кніжнікаў а фарысэяў, дык ніяк ня ўвыйдзеце ў гаспадарства нябёснае.
Мовлю бо вамъ иж если неофитует справедливость ваша болшы учоных и фарисеевъ, не въвойдете в Королевъстве Небесном •
Вы чулі, што сказана старавечным: ’Не забівай; а хто заб’ець, падпадзець пад суд’.
Слышелисте ижъ речено было первым: незабъешь, которий бо кольвекъ забъеть, виненъ ест суду • [6]
А я кажу вам, што кажны, хто злуецца на брата свайго дарма, падпадзець пад суд; а хто скажа брату свайму ’рака’ (Пустыня), падпадзець пад сынэдрыён; а хто скажа ’дурань’, падпадзець пад пекляное цяпло.
А Я мовлю вам, иж кождый гневаючийся на брата своего [напрасно], виненъ ест суду • Которий бо если речетъ брату своему,[7] раха: винен ест згромаженю, а которий рече дурныі, вінен ест муки огненое •
Дык, калі ты прынясеш дар свой да аброчніка і там успомніш, што брат твой мае штось на цябе;
Если прото принесет даръ свой къ олтарю, и тутъ помянешь ижъ брат твой мае нешто против тебе •
Пакінь там дар свой перад аброчнікам, і пайдзі, уперад пагадзіся з братам сваім, і тады прыйдзі й абрачы дар свой.
Оставь тут дар твой передъ олтарем и шедъ вперед помирися с братом своимъ, и тогды пришедши принеси даръ свой •
Пагадзіся з праціўнікам сваім борзда, пакуль ты яшчэ ў дарозе зь ім, каб праціўнік рэдчас не аддаў цябе судзьдзі, а судзьдзя — слузе, і ня ўкінулі цябе ў вязьніцу.
Будь згодливыи съ спротівникомъ своим боръздо, докуль еси на дорозе с ним, бы не выдал тебе спротивник судьи, а судья тебе выдасть слузе, и в темницу вкиненъ будеш • [8]
Запраўды кажу табе: ня выйдзеш стуль, пакуль не аддасі апошняга шэляга.
Правдиве мовлю тобе, невыидетъ оттуль, ажъ отдаси останочный галер •
Вы чулі, што сказана справядлівым: "Не чужалож’.
Слышелисте, иж речено было первым: нечужолож •
А Я кажу вам, што кажны, хто глядзіць на жонку із жадлівасьцяй, ужо шчужаложыў зь ёй у сэрцу сваім.
А Я мовлю вамъ: ижъ кождый которой возрит на жену ку пожаданю ее, ужо чужоложъство уделал с нею в сердцы своемъ •
Калі правае вока тваё спакушае цябе, вылупі яго й кінь ад сябе, бо валей табе, каб загінуў адзін із чаланоў тваіх, а ня ўсё цела твае было ўкінена ў ґегену.
А если око твое правое згоршаеть тебе, выіми его и кінь от себе, лепей бо тобе ест бы згинул одинъ зъ члонков твоих, а не все тело твое вкинено было въ муку огненую •
І калі правая рука твая спакушае цябе, адатні яе й кінь ад сябе, бо валей табе, каб загінуў адзін із чаланоў тваіх, а ня ўсё цела твае было ўкінена ў ґегену.
И если правая твоя рука погоршает тебе, отсечи ее и кинь ее от себе, лепей бо тобе ест бы згинулъ один зъ члонков твоих, а не все тело твое идеть в муку •
І сказана: ’Калі хто адпушчае жонку сваю, няхай дасьць ёй разводны ліст’.
Речено было, иж которий колвекъ отпустит жону свою, нехай дасть ей лист розводный •
А Я кажу вам, што кажны, хто адпушчае жонку сваю, апрача віны чужалоства, тый даець прычыну да яе чужалоства; і хто ажэніцца з разьведзенай, тый чужаложа.
А Я мовлю вамъ, иж кождый отпущающий жону свою, окромъ слова очужолоство, чинить ее чужоложъницою, и которий опущоную поимет, чужоложить •
Ізноў вы чулі, што сказана старавечным: "Не прысягай хвальшыва, але паўні прысягі свае Спадару’.
Засе слышелисте ижъ речено было первымъ: нелживе присегай, и отдаси Пану присеги твои •
А Я кажу вам: не прысягайце сусім: ані небам, бо яно пасад Божы;
А Я мовлю вамъ, неприсегатисе ніякъ: ни небомъ, ижъ столица ест Божья •
Ані зямлёю, бо яна казюлька пад ногі Ягоныя; ані Ерузалімам, бо ён места вялікага Караля;
Ни землею, иж подножомъ ногамъ Его, ни Ерусолимомъ, иж место ест великого Короля •
Ані галавою сваёй не прысягай, бо ня можаш ні воднага воласа зрабіць белым альбо чорным.
А ні головою своею прісегайсе, ижъ неможеш волоса одного белого або чорного учинити •
Але няхай будзе слова вашае: ’але, але’, ’не, не’; а што звыш гэтага — ад злога.
Буде пакъ слово ваше так, такъ — не, не — лишнее пакъ того, от злостивого ест •
Вы чулі, што сказана: ’Вока за вока і зуб за зуб’.
Слышелисте ижъ речено было: око за око и зубъ за зубъ • [9]
А Я кажу вам: не праціўся благому. Але хто вытне цябе ў правую шчаку тваю, абярні да яго й другую;
А Я мовлю вамъ, непротивитца лихому, але если тебе хто ударит въ правую челюсть, оберни ему и другую • [10]
І хто захоча прававацца з табою і ўзяць у цябе сарочку, аддай яму й вопратку;
И хотячому судитца с тобою, и одежу твою взяти, пусти ему и сорочку •
І хто прысіле цябе йсьці зь ім адну мілю, ідзі зь ім і дзьве.
И если хто тебе поимаеть моцъю на милю одну — иди с нимъ две •
Хто просе ў цябе, дай, і хто хоча пазычыць у цябе — не адварачайся.
Просячому у тебе дай и хотячого у тебе позычити, не отворочай •
Вы чулі, што сказана: ’Любі прыяцеля свайго, і ненавідзь непрыяцеля свайго’.
Слышелисте ижъ речено ест: розмилуешсе бліжнего твоего, а възненавидишъ ворога своего • [11]
А Я кажу вам: любіце непрыяцеляў сваіх, дабраслаўце клінучых вас, рабіце дабро ненавідзячым вас і маліцеся за крыўдзячых вас і перасьлядуючых вас,
Я пак мовлю вамъ: любите вороги ваши, благословите кленучих васъ, добречініте ненавідячім васъ і молитесе за чиначих вамъ покусы, и за преследуючих васъ • [12]
Каб вы былі сынамі Айца вашага Нябёснага, бо Ён расказуе сонцу Свайму ўсходзіць над благімі й добрымі і пасылае дождж на справядлівых і несправядлівых.
Ижъ бы былисте снове Отца вашего Которий ест на небесехъ, ижъ солнце Свое розсвечает на лихие и добрие, и дожчіть на справедлиівые, и на несправедливые •
Бо, калі вы будзеце любіць любячых вас, якая вам нагарода? Ці ня тое ж робяць і мытнікі?
Если бо любите любячих васъ, которую заплату маете? Не и мытники тоежъ чинять •
І калі вы веціце толькі братоў сваіх, што асаблівага робіце? Ці ня так робяць і пагане?
И если поздоровляете други ваши только — што лишнея чините? не и погани ль тоежъ чинять •
Дык будзьце дасканальныя, як дасканальны Айцец ваш нябёсны.
Будьте прото вы досконалы, яко Отецъ ваш Небесный, досконалый ест •
