Мацьвея 5 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Васіля Цяпінскага
Убачыўшы люд, Ён узышоў на гару; і калі сеў, прыступілі да Яго вучні Ягоныя.
Узревши пакъ тижбы въступилъ на гору, и седши Ему, приступили к Нему ученики Его •
І, адкрыўшы вусны Свае, Ён вучыў іх, кажучы:
И отворивши уста Свои, училъ их мовечи •
Дабрашчасныя ўбогія духам, бо іх ёсьць Царства Нябеснае.
Бологие убогие в духу, ижъ тыхъ ест Королевъство Небесное •
Дабрашчасныя тыя, што плачуць, бо яны суцешацца.
Бологие плачучие, ижъ тые утешатся •
Дабрашчасныя лагодныя, бо яны ўспадкуюць зямлю.
Бологие тихие, ижъ тые одедичат землю •
Дабрашчасныя тыя, хто жадае і прагне праўды, бо яны спатоляцца.
Бологие зголоднелые и прагнучие справедливости, ижъ тые насытяться •
Дабрашчасныя міласэрныя, бо яны памілаваны будуць.
Бологие милостивые, ижъ тые умилованы будуть •
Дабрашчасныя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць.
Бологие чистые серцомъ, ижъ тые Бога узрятъ •
Дабрашчасныя міратворцы, бо яны сынамі Божымі назавуцца.
Бологие покой чинячие, ижъ тые сынами Божиими назовуться •
Дабрашчасныя гнаныя за праўду, бо іх ёсьць Царства Нябеснае.
Бологие преследованые правды деле, ижъ тыхъ ест Королевство Небесное •
Дабрашчасныя вы, калі будуць вас ганьбіць і гнаць і ўсякім словам ліхім несправядліва зьневажаць за Мяне.
Бологие ест те гды соромотять вамъ, и преследують и рекуть каждую злую мову на вас лгучи Мене деле •
Радуйцеся і весялецеся, бо ўзнагарода ваша вялікая на нябёсах: так гналі прарокаў, што былі перад вамі.
Радуйтеся и веселитеся, ижъ заплата ваша многая на небесехъ • Такъ бо преследовали пророков, которые были первей васъ •
Вы — соль зямлі. Калі ж соль страціць сілу, дык чым асоліш яе? Яна ўжо ні на што ня прыдатная, хіба што выкінуць яе прэч на патаптаньне людзям.
Вы есте соль земли, если пак соль зветрееть, чимъ осолится, ни до чого буде ктому толко бы высыпана была вонъ, и потоптана людми • [1]
Вы — сьвятло сьвету: ня можа схавацца горад, які стаіць на версе гары.
Вы есте светло света • Не может городъ закритися наверху горы стоечи •
І запаліўшы сьвечку, ня ставяць яе пад пасудзінаю, а на сьвечніку, і сьвеціць усім, хто ў доме.
Низажигають свечи и поставляють ее под мерою але налихтари, и светить всим которие в хоромине суть • [2]
Так няхай сьвеціць сьвятло ваша перад людзьмі, каб яны бачылі вашыя добрыя ўчынкі і ўслаўлялі Айца вашага, Які ёсьць у нябёсах.
Так нехай светить светло ваше перед людьми, ижъ бы видели ваши добрие дела, и славили Отца вашего которий ест на небесех • [3]
Ня думайце, што Я прыйшоў парушыць закон, альбо прарокаў: не парушыць прыйшоў Я, а зьдзейсьніць.
Не мнимаите ижъ пришолом розрушити законъ або пророки, не пришоломъ розрушити, але выполнити •
Бо праўду кажу вам: пакуль ня мінецца неба і зямля, ані ёта адна, ані рыска адзіная ня мінецца з закона, пакуль ня збудзецца ўсё.
Правдиве бо мовлю вамъ, аж минетъ небо и земля, литерка одна, або одна креска непромине одзякому, ажъ все будеть • [4]
Дык вось, хто парушыць адну з запаведзяў гэтых найменшых і навучыць гэтак людзей, той найменшым назавецца ў Царстве Нябесным; а хто выканае і навучыць, той вялікім назавецца ў Царстве Нябесным.
Которыи прото если розрушит одно з росказанеі сих малыхъ, и научит так люди, менший назовется в Королевстве Небесном, а котории учинит и научит, тотъ великимъ назоветься в Королевстве Небесном • [5]
Бо, кажу вам, калі праведнасьць ваша не пераважыць праведнасьці кніжнікаў і фарысэяў, дык ня ўвойдзеце вы ў Царства Нябеснае.
Мовлю бо вамъ иж если неофитует справедливость ваша болшы учоных и фарисеевъ, не въвойдете в Королевъстве Небесном •
Вы чулі, што сказана продкам: «не забівай; а хто заб’е, падпадае суду».
Слышелисте ижъ речено было первым: незабъешь, которий бо кольвекъ забъеть, виненъ ест суду • [6]
А Я кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго марна, падпадае суду; хто ж бо скажа брату свайму «пусты чалавек», падпадае сынедрыёну; а хто скажа «неразумны», падпадае геене вогненнай.
А Я мовлю вам, иж кождый гневаючийся на брата своего [напрасно], виненъ ест суду • Которий бо если речетъ брату своему,[7] раха: винен ест згромаженю, а которий рече дурныі, вінен ест муки огненое •
Дык вось, калі ты прынясеш дар твой да ахвярніка і ўспомніш там, што брат твой мае нешта супроць цябе,
Если прото принесет даръ свой къ олтарю, и тутъ помянешь ижъ брат твой мае нешто против тебе •
пакінь там дар твой перад ахвярнікам, і ідзі сьпярша памірыся з братам тваім, і тады прыйдзі і прынясі дар твой.
Оставь тут дар твой передъ олтарем и шедъ вперед помирися с братом своимъ, и тогды пришедши принеси даръ свой •
Мірыся з праціўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе зь ім, каб не аддаў цябе праціўнік судзьдзі, а судзьдзя не аддаў цябе слузе, і ня ўкінуў цябе ў цямніцу;
Будь згодливыи съ спротівникомъ своим боръздо, докуль еси на дорозе с ним, бы не выдал тебе спротивник судьи, а судья тебе выдасть слузе, и в темницу вкиненъ будеш • [8]
праўду кажу табе: ня выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі апошняга кадранта.
Правдиве мовлю тобе, невыидетъ оттуль, ажъ отдаси останочный галер •
Вы чулі, што сказана продкам: «Ня чыні пералюбу».
Слышелисте, иж речено было первым: нечужолож •
А Я вам кажу, што кожны, хто глядзіць на жанчыну з пажадаю, ужо ўчыніў пералюб зь ёю ў сэрцы сваім.
А Я мовлю вамъ: ижъ кождый которой возрит на жену ку пожаданю ее, ужо чужоложъство уделал с нею в сердцы своемъ •
Калі ж правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлесаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геену.
А если око твое правое згоршаеть тебе, выіми его и кінь от себе, лепей бо тобе ест бы згинул одинъ зъ члонков твоих, а не все тело твое вкинено было въ муку огненую •
І калі правая твая рука спакушае цябе, адатні яе і кінь ад сябе; бо лепей табе, каб загінуў адзін з чэлесаў тваіх, а ня ўсё цела тваё было ўкінута ў геену.
И если правая твоя рука погоршает тебе, отсечи ее и кинь ее от себе, лепей бо тобе ест бы згинулъ один зъ члонков твоих, а не все тело твое идеть в муку •
Сказана таксама, што, калі хто разьвядзецца з жонкаю сваёю, няхай дасьць ёй разводны ліст.
Речено было, иж которий колвекъ отпустит жону свою, нехай дасть ей лист розводный •
А Я вам кажу: кожны, хто разводзіцца з жонкаю сваёю, акрамя як з прычыны распусты, той даводзіць яе да пералюбу; і хто ажэніцца з разьведзенай, той чыніць пералюб.
А Я мовлю вамъ, иж кождый отпущающий жону свою, окромъ слова очужолоство, чинить ее чужоложъницою, и которий опущоную поимет, чужоложить •
Зноў жа чулі вы, што сказана продкам: «Не давай ілжывай прысягі, а выконвай прад Госпадам прысягі твае».
Засе слышелисте ижъ речено было первымъ: нелживе присегай, и отдаси Пану присеги твои •
А Я вам кажу: не прысягай зусім: ні небам, бо яно — Трон Божы;
А Я мовлю вамъ, неприсегатисе ніякъ: ни небомъ, ижъ столица ест Божья •
ні зямлёю, бо яна падножжа нагам Ягоным; ні Ерусалімам, бо ён горад Вялікага Цара;
Ни землею, иж подножомъ ногамъ Его, ни Ерусолимомъ, иж место ест великого Короля •
ні галавою тваёю не прысягай, бо ня можаш ніводнай валасінкі зрабіць белаю альбо чорнаю.
А ні головою своею прісегайсе, ижъ неможеш волоса одного белого або чорного учинити •
А хай будзе слова ваша: «так — так», «не — не»; а што звыш гэтага, тое ад ліхога.
Буде пакъ слово ваше так, такъ — не, не — лишнее пакъ того, от злостивого ест •
Вы чулі, што сказана: «Вока за вока, і зуб за зуб».
Слышелисте ижъ речено было: око за око и зубъ за зубъ • [9]
А Я кажу вам не працівіцца злому. Калі хто цябе ўдарыць па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую;
А Я мовлю вамъ, непротивитца лихому, але если тебе хто ударит въ правую челюсть, оберни ему и другую • [10]
і калі хто захоча судзіцца з табою і ўзяць у цябе кашулю, аддай яму і вопратку;
И хотячому судитца с тобою, и одежу твою взяти, пусти ему и сорочку •
і калі хто цябе змусіць ісьці зь ім адно попрышча, ідзі зь ім два.
И если хто тебе поимаеть моцъю на милю одну — иди с нимъ две •
Таму, хто просіць у цябе, дай і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся.
Просячому у тебе дай и хотячого у тебе позычити, не отворочай •
Вы чулі, што сказана: «Любі блізкага твайго і ненавідзь ворага твайго».
Слышелисте ижъ речено ест: розмилуешсе бліжнего твоего, а възненавидишъ ворога своего • [11]
А Я кажу вам: любеце ворагаў вашых, дабраслаўляйце кляцьбітоў вашых, рабеце дабро ненавісьнікам вашым і малецеся за крыўдзіцеляў вашых і за ганіцеляў вашых;
Я пак мовлю вамъ: любите вороги ваши, благословите кленучих васъ, добречініте ненавідячім васъ і молитесе за чиначих вамъ покусы, и за преследуючих васъ • [12]
каб сталіся вы сынамі Айца вашага, Які ёсьць у нябёсах; бо Ён загадвае сонцу Свайму ўзыходзіць над ліхімі і добрымі і пасылае дождж на праведных і няправедных.
Ижъ бы былисте снове Отца вашего Которий ест на небесехъ, ижъ солнце Свое розсвечает на лихие и добрие, и дожчіть на справедлиівые, и на несправедливые •
Бо, калі вы будзеце любіць тых, што любяць вас, якая вам узнагарода? Ці ж ня тое самае робяць і мытнікі?
Если бо любите любячих васъ, которую заплату маете? Не и мытники тоежъ чинять •
І калі вы вітаеце братоў вашых толькі, што асаблівага робіце? Ці ж ня гэтак тое самае робяць і язычнікі?
И если поздоровляете други ваши только — што лишнея чините? не и погани ль тоежъ чинять •
Дык вось, будзьце дасканалыя, як дасканалы Айцец ваш Нябесны.
Будьте прото вы досконалы, яко Отецъ ваш Небесный, досконалый ест •
