Мацьвея 27 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Рeraklad V. Hadleuski
А калі настала раніца, усе першасвятары і старэйшыны народу зрабілі нараду супроць Ісуса, каб аддаць Яго на смерць;
Kali-ž nastała ranica, usie archiświatary i staršyja narodu zrabili naradu prociŭ Jezusa, kab zrabić jamu śmierć.[1]
і, звязаўшы Яго, адвялі і перадалі [Понцію] Пілату, намесніку.
I źwiazaŭšy, zawiali jaho i addali Poncyju Piłatu, načalniku.[2]
Тады Іуда, што Яго выдаў, убачыўшы, што Яго засудзілі, пакаяўся і вярнуў трыццаць срэбранікаў першасвятарам і старэйшынам,
Tady Judaš, jaki wydaŭ jaho, bačačy, što jon byŭ zasudžany, praniaty žalem, adnios tryccać siarebranikaŭ wyšejšym świataram i staršym,[3]
кажучы: Саграшыў я, выдаўшы нявінную кроў. — А яны сказалі: Што нам да таго? Глядзі сам.
kažučy: Sahrašyŭ ja, wydajučy niawinnuju kroŭ. A jany skazali: Što nam? Ty siabie hladzi.
І ён, кінуўшы срэбранікі ў храме, адышоў; і, пайшоўшы, павесіўся.
I kinuŭšy siarebraniki ŭ światyni, wyjšaŭ i, pajšoŭšy, pawiesiŭsia.[4]
А першасвятары, узяўшы срэбранікі, сказалі: Іх не дазваляецца класці ў храмавую скарбніцу, бо гэта цана крыві.
A wyšejšyja światary, uziaŭšy siarebraniki, skazali: Nielha ich kłaści ŭ skarbonu, bo heta zapłata za kroŭ.
І, зрабіўшы нараду, яны купілі за іх поле ганчара пахавання чужаземцаў.
I zrabiŭšy naradu, kupili za ich pole hančara, na chawańnie padarožnych.
Таму тое поле завецца Полем Крыві па сённяшні дня.
Dziela hetaha toje pole zawiecca Haceldama, što značyć: Pole krywi, až pa siańniašni dzień.
Тады спраўдзілася сказанае праз прарока Іерамію, які кажа: «І ўзялі трыццаць срэбранікаў, цану Ацэненага, Якога ацанілі сыны Ізраілевы,
Tady spoŭniłasia, što było skazana praz Jeremija praroka, (32, 8), kažučaha: "I ŭziali tryccać siarebranikaŭ, zapłatu Acienienaha, jakoha acianili syny Izraila,
і далі іх за ганчарова поле, як загадаў мне Госпад».
i dali ich za hančarowa pole, jak pastanawiŭ mnie Pan".
Ісус жа стаў перад намеснікам; і намеснік спытаўся ў Яго, кажучы: «Ці Ты Іудзейскі Цар?» — Ісус жа сказаў [яму]: Ты праўду кажаш.
Jezus-ža stanuŭ pierad načalnikam. I spytaŭsia ŭ jaho načalnik, kažučy: Ty karol Judejski? Skazaŭ jamu Jezus: Ty kažaš.[5]
І, калі першасвятары і старэйшыны абвінавачвалі Яго, Ён нічога не адказваў.
I kali winawacili jaho wyšejšyja światary i staršyja, ničoha nie adkazwaŭ.
Тады Пілат кажа Яму: Ці Ты не чуеш, колькі сведчанняў супроць Цябе?
Tady skazaŭ jamu Piłat: Nia čuješ, jak mnoha świedčać prociŭ ciabie?
І Ён не адказваў ні на адно слова, так што намеснік надта здзіўляўся.
I nie adkazaŭ jamu na niwodnaje słowa, tak što načalnik mocna dziwiŭsia.[6]
А на свята намеснік меў звычай адпускаць натоўпу аднаго вязня, якога яны хацелі.
Na dzień ža światočny načalnik mieŭ zwyčaj wypuščać narodu adnaho wiaznia, jakoha-b jany zachacieli.[7]
І быў ў іх тады вядомы вязень, якога звалі [Ісус] Варава.
A mieŭ jon tady wydatnaha wiaznia, katory nazywaŭsia Barabba.
Дык калі яны сабраліся, Пілат сказаў ім: Каго хочаце, каб я адпусціў вам: [Ісуса] Вараву ці Ісуса, Якога завуць Хрыстом?
Dyk kali jany sabralisia, skazaŭ Piłat: Kaho chočacie, kab wam puścić: Barabbu, ci Jezusa, katory zawiecca Chrystus:[8]
Бо ён ведаў, што праз зайздрасць выдалі Яго.
Bo wiedaju, što wydali jaho praz zawiść.
Калі ж ён сядзеў на судзейскім крэсле, яго жонка паслала да яго сказаць: Нічога не рабі Таму Праведніку; бо я сёння ў сне шмат нацярпелася з-за Яго.
Kali-ž jon siadzieŭ u sudowiščy, pasłała da jaho žonka jahona, kažučy: Nia rabi ničoha hetamu sprawiadliwamu, bo ja siahońnia praz son mnoha ciarpieła dziela jaho.
Але першасвятары і старэйшыны падбілі натоўпы, каб прасіць Вараву, а Ісуса загубіць.
A wyšejšyja światary i staršyja nahawaryli narod, kab prasili Barabbu, a Jezusa zahubili.
І намеснік сказаў у адказ: Каго з двух хочаце, каб я адпусціў вам? — І яны сказалі: Вараву.
I adazwaŭšysia, načalnik skazaŭ im: Kaho z dwuch chočacie, kab wam puścić? Jany-ž skazali: Barabbu.
Пілат кажа ім: Дык што мне зрабіць з Ісусам, Якога завуць Хрыстом? — Яны ўсе кажуць [яму]: Няхай будзе ўкрыжаваны!
Skazaŭ im Piłat: Što-ž ja zrablu z Jezusam, katory zawiecca Chrystus?
А ён82 сказаў: Што ж благое зрабіў Ён? — Ды яны яшчэ мацней крычалі і казалі: Няхай будзе ўкрыжаваны!
Skazali ŭsie: Niachaj budzie ŭkryžawany!
І Пілат, убачыўшы, што нічога не дапамагае, а ўсчынаецца большае замяшанне, узяўшы вады, умыў рукі перад натоўпам, кажучы: Не вінаваты я ў крыві Гэтага [Праведніка]; глядзіце вы.
Piłat-ža, bačačy, što ničoha nie pamahaje, ale robicca jašče bolšaje zabureńnie, uziaŭšy wady, admyŭ ruki pierad narodam, kažučy: Niewinawaty ja ŭ krywi hetaha sprawiadliwaha; wy hladziecie.[9]
І ўвесь народ сказаў у адказ: Яго кроў на нас і на нашых дзецях!
I adkazwajučy ŭwieś narod skazaŭ: Kroŭ jaho na nas i na dziaciej našych![10]
Тады ён адпусціў ім Вараву; а Ісуса, збічаваўшы, выдаў, каб укрыжавалі.
Tady puściŭ im Barabbu, a Jezusa ŭbičawanaha wydaŭ im, kab byŭ ukryžawany.[11]
Тады намеснікавы воіны, забраўшы Ісуса ў прэторыю, сабралі на Яго ўсю кагорту.
Tady žaŭniery načalnika, uziaŭšy Jezusa ŭ dwaryšča sudu, sabrali da jaho ŭsiu rotu.
І, раздзеўшы Яго, яны надзелі на Яго пурпуровы плашч,
I raździeŭšy jaho, apranuli jaho ŭ čyrwony płašč;[12]
і, звіўшы вянок з калючак, усклалі Яму на галаву і далі палку ў правую руку; і, кленчачы перад Ім, глуміліся з Яго, кажучы: Радуйся, Цар Іудзейскі!
i sploŭšy wianok z cierniaŭ, uzłažyli jamu na haławu, i tryścinu ŭ prawuju ruku jaho. I źhinajučy pierad im kaleni, naśmiachalisia z jaho, kažučy: Budź prywitany, karol Judejski.
І, напляваўшы на Яго, узялі палку і білі Яго па галаве.
I plujučy na jaho, brali tryścinu i bili jaho pa haławie.
І калі наглуміліся з Яго, яны знялі з Яго плашч і апранулі Яго ў Яго адзенне і павялі на ўкрыжаванне.
I potym jak i naśmiajalisia z jaho, źniali z jaho płašč i adzieli jaho ŭ jahonaje adzieńnie, i pawiali jaho, kab ukryžawać.
Выходзячы ж, яны сустрэлі аднаго кірэнца, імем Сіман; гэтага і прымусілі ўзяць Яго крыж.
Wychodziačy-ž spatkali čaławieka Kirenejca, na imia Symon; hetaha prymusili, kab nios kryž jahony.[13]
І, прыйшоўшы на месца, званае Галгофа, што значыць «месца чэрапа»,
I pryjšli na miesca, jakoje zawiecca Hołhota, što značyć: miesca Trupnoha Čerapu.[14]
далі Яму піць віна, змяшанага з жоўцю; і, пакаштаваўшы, Ён не захацеў яго піць.
I dali jamu pić wino, źmiešanaje z žoŭciaj; i kali pakaštawaŭ, nie chacieŭ pić.[15]
Тыя ж, што ўкрыжавалі Яго, падзялілі Яго адзенне, кідаючы жэрабя;
A kali ŭkryžawali jaho, padzialili jahonaje adzieńnie, kidajučy los, kab spoŭniłasia, što było skazana praz praroka, kažučaha: "Padzialili sabie adzieńnie majo, a nad sukniaj majeju kidali los".[16]
і, седзячы, вартавалі Яго там.
I sieŭšy, pilnawali jaho
І змясцілі над Яго галавою надпіс Яго віны: Гэта Ісус, Цар Іудзейскі.
I pamiaścili nad haławoju jaho napisanuju winu jaho: Heta Jezus, karol Judejski.[17]
Тады ўкрыжавалі з Ім двух разбойнікаў: аднаго праваруч і аднаго леваруч.
Tady byli ŭkryžawany z im dwa razbojniki: adzin pa prawaj ruce, a druhi pa lewaj.[18]
А тыя, што міма праходзілі, ганьбілі Яго, ківаючы сваімі галовамі
A prachodziačyja mima bluźnili jamu, kiwajučy haławami swaimi[19]
і кажучы: Ты, што руйнуеш храм і за тры дні будуеш, уратуй Самога Сябе, калі ты Сын Божы, [і] зыдзі з крыжа!
i kažučy: Hej, što rujnuješ światyniu Božuju i ŭ try dni jaje adbudoŭwaješ, ratuj samoha siabie; kali ty Syn Božy, zyjdzi z kryža!
Падобна і першасвятары з кніжнікамі, старэйшынамі [і фарысеямі,] насміхаючыся, казалі:
Taksama i wyšejšyja światary z knižnikami i staršymi, naśmichajučysia, kazali:
Іншых ратаваў — Сябе Самога не можа ўратаваць. [Калі] Ён Цар Ізраілеў, няхай цяпер зыдзе з крыжа, і мы ўверуем у Яго.
Druhich ratawaŭ, siabie samoha nia moža paratawać! Kali jon karol Izrailski, niachaj ciapier zyjdzie z kryža i my pawierym jamu.
Спадзяваўся на Бога: няхай Ён цяпер выбавіць [Яго], калі Ён Яму даспадобы. Бо Ён сказаў: «Я — Сын Божы».
Spadziawaŭšysia na Boha; niachaj ciapier wybawić jaho, kali choča; bo kazaŭ: "Što ja jość Syn Božy".
Таксама і разбойнікі, укрыжаваныя з Ім, зневажалі Яго.
Taksama i razbojniki, što byli ŭkryžawany z im, źniewažali jaho.[20]
Ад шостай жа гадзіны зрабілася цемра на ўсёй зямлі — да дзевятай гадзіны.
Ad šostaje hadziny nastała ciemra pa ŭsiej ziamli až da hadziny dziewiataj.[21]
А каля дзевятай гадзіны Ісус ускрыкнуў моцным голасам, кажучы: Элі, Элі, лема савахвані? — гэта значыць: «Божа Мой, Божа Мой, чаму Ты Мяне пакінуў?»83
I kala hadziny dziewiataj zakryčaŭ Jezus wialikim hołasam, kažučy: "Jeli, Jeli, łamma sabakthani", što značyć: Boža moj, čamu-ž Ty mianie pakinuŭ?[22]
І некаторыя з тых, што стаялі там, пачуўшы, казалі: Ён кліча Ілію.
A niekatoryja tam stojačy i čujučy, kazali: Hety kliča Haljaša.[23]
І адразу адзін з іх пабег, і, узяўшы губку, намачыў яе ў воцаце і, надзеўшы на палку, даваў Яму піць.
I zaraz-ža adzin z ich, pabiehšy, uziaŭ hubku, nasadziŭ na tryścinu i daŭ jamu pić.
А астатнія казалі: Пачакай, паглядзім, ці прыйдзе Ілія ратаваць Яго.
A druhija kazali: Čakaj, pahladzim, ci pryjdzie Haljaš ratawać jaho.
Ісус жа, зноў ўскрыкнуўшы моцным голасам, выпусціў дух.
Jezus-ža, iznoŭ zakryčaŭšy wialikim hołasam, addaŭ dušu.[24]
І вось, заслона храма разадралася зверху да нізу напалам, і зямля задрыжала, і раскалоліся скалы.
I woś zasłona światyni raździorłasia na dźwie čaści ad wierchu až da nizu; i ziamla zatrasłasia, i skały patreskalisia.[25]
І магільні расчыніліся, і шмат цел спачылых святых былі ўваскрэшаны,
I adčynilisia hraby i mnoha ciełaŭ światych, što pasnuli, ustała;[26]
і, выйшаўшы з магільняў пасля Яго ўваскрэсення, яны ўвайшлі ў святы горад і з’явіліся многім.
i wyjšaŭšy z hraboŭ paśla jahonaha ŭskrašeńnia, uwajšli ŭ światy horad i pakazalisia mnohim.
А сотнік і тыя, што з ім вартавалі Ісуса, убачыўшы землятрус і тое, што адбылося, вельмі спалохаліся, кажучы: Сапраўды Ён быў Сын Божы.
Sotnik-ža i tyja, što z im byli, ścierahučy Jezusa, uhledzieŭšy ziemletrasieńnie i toje, što stałasia, spałochalisia mocna i kazali: Sapraŭdy hety byŭ Synam Božym.[27]
Было ж там шмат жанчын, якія глядзелі здалёку, тыя, што ішлі ўслед за Ісусам з Галілеі, прыслугоўваючы Яму;
Było-ž tam mnoha žančyn zdalok, jakija byli pajšoŭšy za Jezusam ad Halilei, słužačy jamu;
між іх была Марыя Магдаліна, Марыя, маці Іякава і Іосіфа84, і маці сыноў Зевядзеевых.
miž katorymi była Maryja Mahdalena, i Maryja, matka Jakuba i Jazepa, i matka synoŭ Zebedejawych.[28]
Калі ж звечарэла, прыйшоў багаты чалавек з Арымафеі, імем Іосіф, які і сам быў Ісусавым вучнем;
Kali-ž nastaŭ wiečar, pryjšoŭ adzin bahaty čaławiek z Arymatei, na imia Jazep, katory i sam byŭ wučniem Jezusa.[29]
ён, прыйшоўшы да Пілата, прасіў Ісусава цела. Тады Пілат загадаў аддаць [цела].
Hety pryjšoŭ da Piłata i prasiŭ cieła Jezusa. Tady Piłat zahadaŭ addać cieła.
І, узяўшы цела, Іосіф абгарнуў яго чыстым кужэльным палатном,
I ŭziaŭšy cieła, Jazep zawiarcieŭ jaho ŭ čystaje pałatno
і паклаў яго ў сваёй новай магільні, якую высек у скале; і, прываліўшы вялікі камень да ўваходу ў магільню, пайшоў.
i pałažyŭ jaho ŭ swaim nowym hrobie, jaki byŭ wysiekšy ŭ skale; i prywaliŭ wialiki kamień da ŭwachodu ŭ hrob, i adyjšoŭ.[30]
І была там Марыя Магдаліна і другая Марыя, якія сядзелі насупроць магілы.
Była-ž tam Maryja Mahdalena i druhaja Maryja, siedziačy nasuproć hrobu.
На другі ж дзень, што ідзе за днём Падрыхтавання85, сабраліся першасвятары і фарысеі да Пілата,
A na zaŭtrašni dzień, što jość paśla Pryhatawańnia, sabralisia wyšejšyja światary i faryzei da Piłata,
кажучы: Гаспадару, мы ўспомнілі, што той ашуканец казаў яшчэ пры жыцці: «Пасля трох дзён уваскрэсну».
kažučy: Panie, my prypomnili, što heny zwodnik jašče žywučy skazaŭ: "Cieraz try dni ja ŭwaskresnu".[31]
Дык загадай ахоўваць магілу да трэцяга дня; каб Яго вучні, прыйшоўшы [ўночы], не ўкралі Яго і не сказалі народу: «Ён уваскрэшаны з мёртвых»; і будзе апошняе ашуканства горшае за першае.
Dyk zahadali pilnawać hrob až da treciaha dnia, kab časam nia pryjšli wučni jahony, nia ŭkrali jaho, i nie skazali narodu: Ustaŭ z umierłych — i budzie apošniaja pamyłka horšaja za pieršuju.
Пілат сказаў ім: Маеце варту; ідзіце, ахоўвайце, як ведаеце.
Skazaŭ im Piłat: Majecie stražu, idziecie, pilnujcie, jak umiejecie.
І яны пайшлі і пачалі ахоўваць магілу, прыклаўшы пячатку да каменя і паставіўшы варту.
Jany-ž, pajšoŭšy, abiaśpiečyli hrob stražaj, apiačataŭšy kamień.