Mateuša 27 Pawodle Mateuša 27 разьдзел

Каментары ці зноскі:

1 1 — Sanhedryn źbirajecca na druhoje pasiedžańnie dniom, bo ŭnačy nia možna było wydawać prysudaŭ śmierci.

2 2 — Namieśnikam rymskaha cezara ŭ Judei i Samaryi byŭ Poncyj Piłat, jaki ŭradawaŭ ad 26 da 37 hodu pa Naradž. Chrysta. Wiedamy byŭ z swajej srohaści, uporystaści i razam słabawolnaści.

3 3 — Judaš musić nie spadziawaŭsia, što žydy wydaduć Chrystusa na śmierć.

5 4 — Hetaki byŭ kaniec zdradnika, jakoha nawat wyraklisia tyja, katoryja dawali jamu hrošy. Žal jaho byŭ niapoŭny, bo nie adnasiŭsia da Boha, ale da spraŭ ludzkich, dyj Judaš nia mieŭ nadziei na adpuščeńnie, nia mieŭ wiery i lubowi, a dziela hetaha papaŭ u rospač i končyŭ samahubstwam.

Piłat žyŭ u Cezarei nad Mižziemnym moram, a tolki na świata pryjazdžaŭ u Jeruzalim, kab asabista dahladzieć paradku ŭ hetym niespakojnym horadzie.

11 5 — Z hetaha widać, što hałoŭnym zakidam prociŭ Jezusa było toje, što jon nazywaŭ siabie žydoŭskim karalom. Pierad Piłatam žydy nie winawaciać Jezusa u sprawach relihijnych, jakija dla Piłata, jak rymlanina, nia mieli nijakaha značeńnia, a winawaciać u sprawach palityčnych, pradstaŭlajuć Jezusa jak palityčnaha prastupnika.

14 6 — Chrystus maŭčaŭ, bo wiedaŭ, što ŭsie skarhi i zakidy žydoŭskija wypływali z nienawiści i złoj woli i što nie było ŭ hetych zakidach i kroški praŭdy. Baroniačysia Chrystus usio adno žydoŭ nie prakanaŭ-by ŭ swajej niawinnaści, a Piłat i tak byŭ prakanany, što Chrystus niawinny.

15 7 — Žydy abchodzili Paschu na pamiatku wybaŭleńnia z ehipieckaj niawoli i z hetaj pryčyny ŭwiali zwyčaj wypuščać na kožnuju Paschu adnaho wiaznia. Hety zwyčaj praściarahali ŭ Judei i rymlanie.

17 8 — Barabba byŭ zabojcam. Užo samo zraŭnańnie niawinnha Jezusa z Barabbam było nniesprawiadliwym i dla Jezusa wielmi kryŭdnym.

24 9 — Praz ceremoniju abmyćcia ruk chacieŭ Piłat pakazać, što jon nie winawaty ŭ pralićci krywi Chrystowaj. Piłat, budučy prakanany ab niawinaści Chrysta i razam z hetym padpiswajučy śmiarotny prysud, wydaŭ prysud i na samoha siabie.

25 10 — Adkaznaść za kroŭ Chrystowu žydy ŭziali na siabie i na swajo patomstwa. Historyja świedčyć, što kroŭ Chrysta zaciažyła na hetym narodzie.

26 11 — Bičawańnie było strašnaj karaju, jakuju tady dapuskała prawa rymskaje. Čaławieka, addanaha na bičawańnie, raździawali, prywiazwali da staŭpa i bili bičami, majučymi aławianyja abo žaleznwia kulki. Zaraz paśla pieršych udaraŭ prabiwałasia na čaławieku skura i liłasia kroŭ. Takija bičy nia tolki kalečyli cieła, ale dastawali da kaści i paśla takoha bičawańnia čaławiek byŭ zusim źniamožany. Praz bičawańnie Piłat chacieŭ dahadzić žydom.

28 12 — U čyrwonych płaščoch chadzili daŭniej karali. Chrysta na ździeki i pahardu adzieli ŭ hetaki stary płašč.

32 13 — Pawodle rymskaha prawa asudžanyja na kryžawuju śmierć musieli sami dla siabie niaści kryž. Chrystus, zmučany bičawańniem, nia moh nieści i dziela hetaha prymusili da hetaha adnaho čaławieka, Symona z horadu Kireny.

Śmiarotny pachod adbywaŭsia ŭ takim paradku: napieradzie išoŭ wiestaŭničy, jaki abwiaščaŭ narodu imia, pachodžańnie i winu asudžanych, potym išli pradstaŭniki Sanhedrynu, jakija wydali Jezusa na śmierć, a za imi Chrystus razam z dwama razbojnikami. Asudžanyja byli akružany čatyrma rymskimi žaŭnierami, jakija spaŭniali rolu kataŭ. Ukancy išoŭ kanwoj, złožany z cełaj sotni rymskich žaŭnieraŭ z sotnikam na čale. Pa bokach i zzadu išła hramada cikawych i spahadajučych.

33 14 — Kalwaryja abo Hałhota była tuž za horadam. Byŭ heta niewialiki ŭzhorak, padobny z wyhladu da trupnoha čerapa. Tam zwyčajna było miesca kaźni dla ŭsich prastupnikaŭ.

34 15 — Wino z žoŭciaj, abo, inakš kažučy, z horkaj mirraj. Hety napitak adbiraŭ častkowa ad čaławieka świedamaść i rabiŭ niačułym na bol. Prawa rymskaje dazwalała na dawańnie asudžanamu hetaha napitku. Jezus pić nie chacieŭ, kab pamierci z poŭnaj świedamaściaj.

35 16 — Kryž mieŭ kala 3 metraŭ wyšyni. Kryžawańnie adbywałasia zwyčajna dwajakim sposabam: abo prybiwali ci prywiazwali asudžanaha da kryža i potym kryž padnimali i stawili ŭ pryhatawanuju jamu, abo spačatku stawili kryž u jamu, a potym na kryž uściahiwali asudžanaha i prywiazywali abo prybiwali jaho nohi i ruki da kryža hwazdami. Kab prybity da kryža pad ciažaram swajho cieła nie sarwaŭsia, byli ŭstrojeny dźwie padstaŭki, na adnej z ich asudžany moh prysieści, a na druhoj abapiorci swaje nohi. Nohi Chrysta byli prybity praŭdapadobna pa adnej, adna kala druhoj. Pierad ukryžawańniem asudžanaha raździawali i adzieža pierachodziła na ŭłasnaść tych čatyroch žaŭnieraŭ, jakija kryžawali. Nad adziežaj kidali los (žerab), kamu jakaja čaść maje dastacca.

37 17 — Napis winy niasli pierad asudžanym, kab usie wiedali, u čym jon prawiniŭsia, a potym hety napis prybiwali da kryža nad jaho haławoju. Była heta niewialikaja, biełaja tablička.

38 18 — Pasiaredzinie pamiaścili Jezusa, jak-by najbolšaha złačynca.

39 19 — Kalwaryja lažała blizka darohi, tak što prachodziačyja tudoju ludzi zachodzili na Kalwaryju, kab naśmiachacca z Jezusa.

44 20 — Pawodle staradaŭnaha pierakazu, razbojnik, jaki wisieŭ pa prawaj ruce Jezusa, nazywaŭsia Dyzma, heta jon pierastaŭ bluźnić i nawiarnuŭsia.

45 21 — Panašamu — ad hadziny 12 da hadziny 3 pa paŭdni. Heta było nie astranamičnaje (pryrodnaje) zaćmieńnie sonca, a cudoŭnaje, jakoje mahło być tolki ŭ adnym krai (Judei) abo ŭ adnym horadzie (Jeruzalimie).

46 22 — Słowa "pakinuŭ" aznača tut nia tolki pakidańnie Chrysta, Syna Božaha, na takuju strašnuju muku i ździeki, ale tak-ža apuścieńnie duchowaje, jakoje Chrystus adčuŭ u Sadzie Aliŭnym i ciapier na kryžy. Chrystus, jak čaławiek, nie adčuwaŭ tady tej radaści, jakuju adčuwaŭ zaŭsiody praz ahladańnie Boha, wypływajučaje z złučeńnia natury čaławiečaj Chrysta z naturaj Božaj u asobie Słowa — Syna Božaha. Boh Ajciec dapuściŭ hetaje, kab Syn Jahony praz ciarpieńnie i muki swajho cieła i dušy adpakutawaŭ za hrachi ŭsiaho čaławiectwa.

47 23 — Žydy pierakrucili słowy Chrystusa "Eli" na "Elia", a Hallaša (Illu) tady pryzywali ŭ roznych niaščaściach.

50 24 — Chrystus addaŭ swaju ludzkuju dušu Bohu bolej jak pa troch hadzinach wisieńnia i muki na kryžy (pamior kala hadziny 3 pa pał.).

Umirajučy, Chrystus daŭ dokaz, što jon, jak Boh-čaławiek, jość panam swajej śmierci, bo ŭmiraje nia z fizyčnaha biazsilla, ale pa swajej woli, kali choča. Hetaha dokazam, pawodle św. Ajcoŭ, jość silny hołas, jakim zakryčaŭ Jezus prad skanańniem. Na heta źwiarnuŭ uwahu nawat sotnik.

51 25 — Zasłona heta dzialiła miesca Światoje ad Światoha światych u Jeruzalimskaj światyni. Heta mieła značyć, što razam z śmierciaj Chrystusa dostup u niabiesnaje Światoje światych užo byŭ adčynieny.

52 26 — Hraby ŭ Palestynie začynialisia wialikimi i kruhłymi (padobnymi da młynawych) kamieńniami, jakija prykočwali da ŭchodu ŭ hrob. Hetyja kamieńni z pryčyny trasieńnia ziamli adsunulisia i dziela hetaha adčynilisia hraby.

54 27 — Sotnik byŭ pahancam, ale bačačy cudy, jakija dziejalisia pry śmierci Chrysta, uwieryŭ, adnak nia ŭwieryli pradstaŭniki Sanhedrynu.

56 28 — Maryja nazywałasia Mahdalenaj z tej pryčyny, što pachodziła z miastečka Mahdali, što lažyć nad Halilejskim wozieram.

57 29 — Jazep byŭ rodam z Arymatei, ale žyŭ u Jeruzalimie, dzie mieŭ nawat swoj hrob. Byŭ jon siabram Sanhedrynu, ale byŭ prociŭ asudžeńnia Jezusa na śmierć. Prawa rymskaje dazwalała addawać cieły kaznienych znajomym abo swajakom dziela pachowin.

60 30 — Było heta jašče pierad zachadam sonca. Hraby ŭ žydoŭ byli wysiakanyja ŭ skale i mieli nizki ŭwachod, da jakoha prywalwali kruhły, ciažki kamień, kab časam jaki źwier nia ŭlez u hrob i nie narušyŭ cieła.

62−63 31 — Pryhatawańnie było ŭ piatnicu, dyk "na zaŭtrašni dzień" značyć u subotu. Praz usiu piatnicu staršyja žydoŭskija byli zaniaty asudžeńniem Chrysta na śmierć, a ŭ subotu prypaminajuć jašče i hetuju sprawu, źwiazanuju sa sławami Chrystusa.

Chrystus uskros na treci dzień paśla swajej śmierci i pachowin h. zn. lažaŭ u hrobie kaniec piatnicy, usiu subotu i pačatak niadzieli, bo ŭskros pierad świetam.