Мацьвея 13 разьдзел

 

 

Таго ж дня Ісус, выйшаўшы з дома, сядзеў ля мора.

 

U toj dzień Jezus, wyjšaŭšy z domu, siadzieŭ kala mora.[1]

І сабралася пры Ім мноства людзей, так што Ён, у лодку ўвайшоўшы, сеў, а ўвесь натоўп стаяў на беразе.

 

I źjawilisia da jaho wialikija hramady, tak što jon, uwajšoŭšy ŭ łodku, sieŭ, a ŭsia hramada stajała na bierazie.

І прамаўляў Ён да іх шмат у прыпавесцях, кажучы: «Вось выйшаў сейбіт сеяць.

 

I hawaryŭ im mnoha ŭ prypowieściach, kažučy: Woś wyjšaŭ, što sieje, siejać.[2]

І, калі сеяў, адно зерне ўпала пры дарозе, і наляцелі птушкі, і падзяўблі тое.

 

I kali jon siejaŭ, adny ŭpali pry darozie, i nalacieli ptuški niabiesnyja i padziaŭbli ich.

Іншае ж упала на камяністую зямлю, дзе не мела шмат глебы, і ўзышло зараз жа, бо глеба была неглыбокая.

 

A inšyja ŭpali na miesca kamianistaje, dzie nia mieli mnoha ziamli; i zaraz uzyšli, bo ziamla była niehłybokaj.

Калі ж паднялося сонца, павяла, бо не мела карэння, і засохла.

 

Kali-ž uzyjšło sonca, jany pawiali i, tamu što nia mieli korania, pasochli.

Трэцяе ўпала між цернямі, і церні выраслі і заглушылі яго.

 

A inšyja ŭpali ŭ cierni, i ŭzraśli cierni i zahłušyli ich.

Чацвёртае ж упала на добрую зямлю і дало плод: адно — сто, другое — шэсцьдзясят, а трэцяе — трыццаць.

 

Inšyja-ž upali na dobruju ziamlu i dali płod: adno soty, druhoje šeśćdziesiaty, inšaje tryccaty.[3]

Хто мае вушы, хай слухае».

 

Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje.[4]

І, падышоўшы, вучні сказалі Яму: «Чаму прамаўляеш да іх у прыпавесцях?»

 

I prystupiŭšysia, wučni skazali jamu: Čamu haworyš im u prypowieściach?

Ён, адказваючы, гаворыць ім: «Вам дадзена пазнаць таямніцы Валадарства Нябеснага, а ім гэта не дадзена.

 

Jon, adkazaŭšy skazaŭ im: Zatym, što wa dadziena paznać tajnicy karaleŭstwa niabiesnaha, a im nia dadziena.

Бо таму, хто мае, дададзена будзе і памножыцца; а ў таго, хто не мае, і тое, што мае, будзе аднята.

 

Bo chto maje, tamu budzie dadziena i budzie mieć dastatak, a chto maje, u taho budzie adniata i toje, što maje.[5]

Таму гавару ім у прыпавесцях, бо яны, гледзячы, не бачаць і, слухаючы, не чуюць ды не разумеюць.

 

Dziela taho hawaru im u prypowieściach, što hledziačy nia bačać i słuchajučy nia čujuć i nie razumiejuć.[6]

Так спаўняецца над імі прароцтва Ісаі, які кажа: “Слыхам пачуеце — і не зразумееце. Гледзячы, будзеце глядзець — і не ўбачыце.

 

I spaŭniajecca na ich praroctwa Izaija (6, 9-10), katory kaža: "Słucham budziecie słuchać i nie zrazumiejecie, i zrokam budziecie hladzieć i nia ŭbačycie.

Бо сэрца гэтага народа зрабілася жорсткім, і вушамі з цяжкасцю чуюць, і вочы свае заплюшчылі, каб часам вачамі не ўбачыць і вушамі не пачуць, каб сэрцам не зразумець ды не навярнуцца, каб Я аздаравіў іх”.

 

Bo ahrubieła serca hetaha narodu i wušami trudna čuli i zapluščyli wočy swaje, kab časam nia ŭbačyć wačyma, i nie pačuć wušyma, i nie zrazumieć sercam, i nie nawiarnucca, i kab ja nie azdarawiŭ ich".[7]

Дабраславёныя ж вочы вашы, бо бачаць, і вушы вашы, бо чуюць.

 

Wašyja-ž bahasłaŭleny wočy, bo bačać i wušy wašyja, bo čujuć.

Сапраўды кажу вам: многія прарокі і справядлівыя прагнулі бачыць, што вы бачыце, і не бачылі, ды чуць, што вы чуеце, і не чулі.

 

Bo sapraŭdy kažu wam, što mnohija praroki i sprawiadliŭcy žadali bačyć, što wy bačycie i nia bačyli, i čuć, što wy čujecie i nia čuli.

Вы ж слухайце наконт прыпавесці пра сейбіта.

 

Dyk wy pasłuchajcie prypowieści pra siajbita.

Да кожнага, хто слухае слова пра Валадарства і не разумее, прыходзіць ліхі і выкрадае тое, што пасеяна ў сэрцы яго. Гэта той, у якога пры дарозе пасеяна.

 

Da ŭsiakaha, chto słuchaje słowa karaleŭstwa i nie razumieje, prychodzić Zły i wyrywaje, što pasiejana ŭ jahonym sercy: heta toj, katory pasiejany pry darozie.[8]

А ў каго пасеяна на камяністай зямлі, гэта той, хто слухае слова і адразу з радасцю прымае яго,

 

A chto pasiejeny na miescy kamianistym, heta toj, katory słuchaje słowa i zaraz-ža z radaściaj pryjmaje jaho,

але не мае кораня, таму зменны. І, калі настане ўціск і пераследы за слова, адразу ж спакушаецца.

 

ale jon nia maje korania ŭ sabie, ale jość časowy, kali-ž nastanie ŭcisk i praśled dziela słowa, zaraz horšycca.[9]

А ў каго пасеяна між цернямі, гэта той, хто слова слухае, але клопаты жыцця і панада багацця заглушаюць слова, і яно становіцца бясплодным.

 

A chto pasiejeny ŭ cierni, heta toj, katory słuchaje słowa, ale kłapoty hetaha świetu i mana bahaćciaŭ zahłušaje słowa i jano zastajecca biaz płodu.

У каго ж на добрай зямлі пасеяна, гэта той, хто слова слухае, і разумее, і прыносіць плод: адзін — у сто разоў, другі — у шэсцьдзясят, а іншы — у трыццаць».

 

A chto pasiejeny na dobraj ziamli, heta toj, katory słuchaje słowa i razumieje i prynosić płod — i daje adno soty, a druhoje šeść dziesiaty, a inšaje tryccaty.[10]

Іншую прыпавесць прапанаваў Ён ім, кажучы: «Падобна Валадарства Нябеснае да чалавека, які пасеяў добрае насенне на сваёй раллі.

 

Druhuju prypowieść padaŭ im, kažučy: karaleŭstwa niabiesnaje stałasia padobnym da čaławieka, katory pasiejaŭ dobraje nasieńnie na swaim poli.

Але калі людзі спалі, прыйшоў вораг яго, і насеяў кукалю пасярод пшаніцы, і пайшоў.

 

Kali-ž ludzi spali, pryjšoŭ worah jahony, nasiejaŭ kukalu miž pšanicaŭ i pajšoŭ.[11]

І калі вырасла збожжа і дало плод, тады паказаўся і кукаль.

 

Kali-ž uzrasło zboža i pryniasło płod, tady pakazaŭsia i kukol.

А паслугачы, прыйшоўшы да гаспадара дома, сказалі яму: “Гаспадару, ці ж ты не добрае пасеяў насенне на сваёй раллі? Адкуль жа ўзяўся кукаль?”

 

Pryjšoŭšy-ž słuhi haspadara skazali jamu: Panie, ci-ž ty nia dobraje nasieńnie pasiejaŭ na swaim poli? Adkul-ža ŭziaŭsia kukol?

А ён ім гаворыць: “Вораг людзей гэта зрабіў”. Паслугачы ж кажуць яму: “Хочаш, мы пойдзем і збяром яго?”

 

A jon skazaŭ im: Warožy čaławiek heta zrabiŭ. Słuhi-ž skazali jamu: Chočaš, pojdziem i źbiarom jaho.

Але ён сказаў: “Не, каб часам, збіраючы кукаль, не выкаранілі з ім і пшаніцу.

 

Ale jon skazaŭ: Nie, kab časam źbirajučy kukol, wy nia wyrwali razam z im i pšanicy.

Дазвольце і аднаму, і другому расці да жніва. А ў час жніва скажу жняцам: “Збярыце раней кукаль і звяжыце ў пучкі, каб спаліць яго, а пшаніцу збярыце ў маё гумно”».

 

Pakińcie raści aboje až da žniwa, a ŭ časie žniwa skažu žankom: Źbiarecie pierš kukol i źwiažecie jaho ŭ snapki, kab spalić, a pšanicu źbiarecie ŭ humno majo.[12]

Іншую прыпавесць прапанаваў Ён ім, кажучы: «Падобна Валадарства Нябеснае да гарчычнага зярняці, якое, узяўшы, чалавек пасеяў на сваёй раллі.

 

Inšuju prypowieść padaŭ im, kažučy: karaleŭstwa niabiesnaje jość padobnaje da karaleŭstwa ziarniaci, jakoje čaławiek uziaŭšy pasiaŭ na swaim poli.

Яно з усіх зярнят найменшае, але, калі вырасце, то большае за любую зеляніну і становіцца дрэвам, так што прылятаюць нябесныя птушкі і гняздуюцца на яго галінах».

 

Jano, praŭda, najmienšaje z usiaho nasieńnia, ale kali ŭzraście, bywaje bolšym za ŭsie harodniny i robicca dzierawam, tak što ptuški niabiesnyja prylatajuć i žywuć u halinach jaho.[13]

Іншую прыпавесць расказаў ім: «Падобна Валадарства Нябеснае да рошчыны, якую жанчына, узяўшы, умяшала ў тры меркі мукі, пакуль усё не закісла».

 

Inšuju prypowieść skazaŭ im: karaleŭstwa niabiesnaje jość padobnaje da kwasu, jaki žančyna ŭziaŭšy pałažyła ŭ try mierki muki, pakul usio nia ŭkisła.[14]

Гэта ўсё расказваў Ісус многім людзям у прыпавесцях і без прыпавесцей не гаварыў да іх,

 

Usio hetaje hawaryŭ Jezus da hramadaŭ u prypowieściach, i biaz prypowieściaŭ nie hawaryŭ da ich,

каб споўнілася тое, што было сказана прарокам, які казаў: «Адкрыю вусны Мае ў прыпавесцях, выказваць буду тое, што было скрыта ад стварэння свету».

 

kab spoŭniłasia, što było skazana praz praroka, jaki kaža: "Adčyniu ŭ prypowieściach wusny maje, wykažu skrytaje ad stwareńnia świetu" (Ps. 77, 2).

Потым, адпусціўшы людзей, Ісус увайшоў у дом, і прыйшлі да Яго вучні Яго, кажучы: «Растлумач нам прыпавесць пра кукаль на раллі».

 

Tady, adprawiŭšy hramady, uwajšoŭ u dom. I prystupili da jaho wučni jahony, kažučy: Rastłumač nam prypowieść ab kukalu na poli.

Ён, адказваючы, гаворыць ім: «Той, хто рассявае добрае насенне, ёсць Сын Чалавечы.

 

Jon adkazwajučy skazaŭ im: Toj, chto sieje

Ралля — гэта свет; добрае насенне — гэта сыны Валадарства, а кукаль — сыны ліхога;

 

dobraje nasieńnie — heta syny karaleŭstwa, a kukol — heta syny niahodnyja.

а вораг, які пасеяў яго, — гэта д’ябал; жніво — канец свету, а жняцы — анёлы.

 

A worah, što pasiejaŭ jaho, jość djabał, a žniwo — heta skančeńnie świetu, a žanca — heta anioły.

І падобна таму, як збіраюць кукаль і паляць агнём, так будзе пры канцы свету.

 

Dyk jak źbirajuć kukol i palać ahniom, tak budzie pry skančeńni świetu.

Пашле Сын Чалавечы анёлаў Сваіх, і яны збяруць з Валадарства Яго ўсе згаршэнні і тых, што чыняць беззаконне,

 

Pašle Syn čaławiečy swaich aniołaŭ i źbiaruć z kraleŭstwa jahonaha ŭsie zharšeńni i tych, što robiać niahodnaść,

і ўкінуць іх у печ вогненную. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў.

 

i ŭkinuć ich u pieč ahniu, tam budzie płač i skryhot zuboŭ.

Тады справядлівыя будуць яснець, як сонца, у Валадарстве Айца свайго. Хто мае вушы, хай слухае.

 

Tady sprawiadliwyja zajaśniejuć, jak sonca, u karaleŭstwie Ajca ich. Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje.

Падобна Валадарства Нябеснае да скарбу, схаванага ў зямлі, які ўтойвае чалавек, што знайшоў яго, і ў радасці ад гэтага ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе тую зямлю.

 

Padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da skarbu, schawanaha ŭ poli. Čaławiek, jaki jaho znojdzie, prykrywaje i z radaści ad hetaha idzie i pradaje jaho ŭsio, što maje i kuplaje henaje pole.[15]

Таксама падобна Валадарства Нябеснае да чалавека купца, які шукае прыгожыя перлы.

 

Jašče padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da čaławieka kupca, jaki šukaje dobrych perłaŭ.

Ён, знайшоўшы адзін каштоўны перл, пайшоў, прадаў усё, што меў, і купіў яго.

 

Znajšoŭšy-ž adnu darahuju perłu, pajšoŭ i pradaŭ usio, što mieŭ i kupiŭ jaje.

Падобна таксама Валадарства Нябеснае да нерату, што быў закінуты ў мора ды сабраў рыбу ўсялякага роду.

 

Jašče padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da niewada, zakinienaha ŭ mora i zaharnuŭšaha ŭsiakaha rodu rybu;

Калі ён поўны, дык, выцягнуўшы яго на бераг ды сеўшы, добрае адбіраюць у посуд, а благое прэч адкідаюць.

 

kali jon byŭ poŭny, wyciahnuli jaho, i pasieŭšy na bierazie, wybrali dobruju ŭ pasudzinu, a drennuju wykinuli won.

Так будзе пры канцы свету. Выйдуць анёлы і вылучаць благіх пасярод справядлівых,

 

Tak budzie pry skančeńni świetu: wyjduć anioły i wydzialać błahich spasiarod sprawiadliwych

ды ўкінуць іх у вогненную печ. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў.

 

i ŭkinuć ich u pieč ahniu; tam budzie płač i skryhot zuboŭ.[16]

Ці зразумелі вы ўсё гэта?» Яны кажуць Яму: «Так, Госпадзе».

 

Ci wy zrazumieli ŭsio heta? Kažuć jamu: Tak.

А Ён ім гаворыць: «Таму кожны кніжнік, навучаны пра Валадарства Нябеснае, падобны да чалавека гаспадара дому, які выносіць са скарбніцы сваёй новае і старое».

 

Dziela taho kožny knižnik, nawučany ab karaleŭstwie niabiesnym, jość padobny da čaławieka haspadara, katory dastaje z swaje skarbnicy nowaje i staroje.[17]

І сталася, калі скончыў Ісус гэтыя прыпавесці, пайшоў адтуль.

 

I stałasia, kali Jezus skončyŭ hetyja prypowieści, pajšoŭ adtul.

І, прыйшоўшы ў бацькаўшчыну Сваю, навучаў у сінагозе іх, а яны дзівіліся і казалі: «Адкуль жа ў Яго гэтая мудрасць і магутнасць?

 

I pryjšoŭšy ŭ swaju baćkaŭščynu, wučyŭ ich u inšych bažnicach, tak što dziwilisia i kazali: Adkul u jaho hetaja mudraść i cudy?[18]

Ці ж гэта не Сын цесляра? Ці ж Маці Яго не завуць Марыяй, а братоў Яго — Якубам і Язэтам, Сімонам і Юдай?

 

Ci-ž jon nia syn cieślara? Ci-ž matka jahona nie zawiecca Maryja i braty jaho: Jakub i Jazep i Symon i Juda?

А сёстры Яго ці ж не ўсе знаходзяцца сярод нас? Скуль жа Яму гэта ўсё?»

 

I siostry jahonyja ci-ž nia ŭsie ŭ nas? Dyk adkul u jaho ŭsio heta?[19]

Ды зняверыліся ў Ім. А Ісус сказаў ім: «Няма прарока без пашаны, хіба толькі ў бацькаўшчыне яго і ў доме сваім».

 

I horšylisia z jaho. A Jezus skazaŭ im: prarok nia bywaje biez pašany, aprača ŭ baćkaŭščynie swajej i ŭ domie swaim.

І не ўчыніў там многіх цудаў з-за нявер’я іх.

 

I nia ŭčyniŭ tam mnoha cudaŭ dziela ichnaj niawiery.