Мацьвея 13 разьдзел

 

 

У той дзень Езус выйшаў з дому і сеў каля мора.

 

U toj dzień Jezus, wyjšaŭšy z domu, siadzieŭ kala mora.[1]

Сабралася каля Яго мноства народу, так што Ён увайшоў у човен і сеў, а ўвесь народ стаяў на беразе.

 

I źjawilisia da jaho wialikija hramady, tak što jon, uwajšoŭšy ŭ łodku, sieŭ, a ŭsia hramada stajała na bierazie.

Ён шмат гаварыў ім у прыпавесцях, кажучы: «Вось, выйшаў сейбіт сеяць.

 

I hawaryŭ im mnoha ŭ prypowieściach, kažučy: Woś wyjšaŭ, što sieje, siejać.[2]

Калі сеяў, некаторыя зярняты ўпалі пры дарозе, і наляцелі птушкі, і падзяўблі іх.

 

I kali jon siejaŭ, adny ŭpali pry darozie, i nalacieli ptuški niabiesnyja i padziaŭbli ich.

Другія ж упалі на камяністае месца, дзе было мала зямлі, і адразу прараслі, бо зямля была неглыбокая.

 

A inšyja ŭpali na miesca kamianistaje, dzie nia mieli mnoha ziamli; i zaraz uzyšli, bo ziamla była niehłybokaj.

Аднак, калі ўзышло сонца, яны завялі і таму, што не мелі каранёў, засохлі.

 

Kali-ž uzyjšło sonca, jany pawiali i, tamu što nia mieli korania, pasochli.

А іншыя ўпалі сярод церняў, і выраслі церні, і заглушылі іх.

 

A inšyja ŭpali ŭ cierni, i ŭzraśli cierni i zahłušyli ich.

Яшчэ іншыя ўпалі на добрую зямлю і прынеслі плён: адно ў сто разоў, другое ў шэсцьдзясят, а іншае ў трыццаць.

 

Inšyja-ž upali na dobruju ziamlu i dali płod: adno soty, druhoje šeśćdziesiaty, inšaje tryccaty.[3]

Хто мае вушы, няхай слухае».

 

Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje.[4]

І, падыйшоўшы, вучні сказалі Яму: «Навошта Ты гаворыш ім у прыпавесцях?»

 

I prystupiŭšysia, wučni skazali jamu: Čamu haworyš im u prypowieściach?

А Ён адказаў ім: «Таму што вам дадзена пазнаць таямніцы Валадарства Нябеснага, а ім не дадзена.

 

Jon, adkazaŭšy skazaŭ im: Zatym, što wa dadziena paznać tajnicy karaleŭstwa niabiesnaha, a im nia dadziena.

Бо хто мае, таму дадзена будзе, і атрымае ўдосталь, а хто не мае, у таго адымецца і тое, што мае.

 

Bo chto maje, tamu budzie dadziena i budzie mieć dastatak, a chto maje, u taho budzie adniata i toje, što maje.[5]

Таму Я гавару ім у прыпавесцях, бо яны глядзяць, а не бачаць, слухаюць, а не чуюць і не разумеюць.

 

Dziela taho hawaru im u prypowieściach, što hledziačy nia bačać i słuchajučy nia čujuć i nie razumiejuć.[6]

На іх спаўняецца прароцтва Ісаі, якое кажа: “Слухаць будзеце, і не зразумееце,і вачыма глядзець будзеце, і не ўбачыце.

 

I spaŭniajecca na ich praroctwa Izaija (6, 9-10), katory kaža: "Słucham budziecie słuchać i nie zrazumiejecie, i zrokam budziecie hladzieć i nia ŭbačycie.

Бо абрасло тукам сэрца народу гэтага,і вушамі з цяжкасцю чуюць,і вочы свае заплюшчылі,каб не ўбачыць вачыма,і не пачуць вушамі,і не зразумець сэрцам, і не навярнуцца,каб Я вылечыў іх”.

 

Bo ahrubieła serca hetaha narodu i wušami trudna čuli i zapluščyli wočy swaje, kab časam nia ŭbačyć wačyma, i nie pačuć wušyma, i nie zrazumieć sercam, i nie nawiarnucca, i kab ja nie azdarawiŭ ich".[7]

Але шчаслівыя вочы вашыя, таму што бачаць, і вушы вашыя, таму што чуюць.

 

Wašyja-ž bahasłaŭleny wočy, bo bačać i wušy wašyja, bo čujuć.

Бо сапраўды кажу вам: многія прарокі і справядлівыя хацелі ўбачыць тое, што вы бачыце, і не ўбачылі, і пачуць тое, што вы чуеце, і не пачулі!

 

Bo sapraŭdy kažu wam, što mnohija praroki i sprawiadliŭcy žadali bačyć, što wy bačycie i nia bačyli, i čuć, što wy čujecie i nia čuli.

Вы ж паслухайце значэнне прыпавесці пра сейбіта.

 

Dyk wy pasłuchajcie prypowieści pra siajbita.

Да кожнага, хто слухае слова пра Валадарства, а не разумее, прыходзіць злы і крадзе пасеянае ў сэрцы яго; вось каго азначае пасеянае пры дарозе.

 

Da ŭsiakaha, chto słuchaje słowa karaleŭstwa i nie razumieje, prychodzić Zły i wyrywaje, što pasiejana ŭ jahonym sercy: heta toj, katory pasiejany pry darozie.[8]

А пасеянае на камяністых месцах — гэта той, хто чуе слова і адразу прымае яго з радасцю,

 

A chto pasiejeny na miescy kamianistym, heta toj, katory słuchaje słowa i zaraz-ža z radaściaj pryjmaje jaho,

але не мае ў сабе кораня і нясталы. Калі за слова настане ўціск ці пераслед, ён адразу спакушаецца.

 

ale jon nia maje korania ŭ sabie, ale jość časowy, kali-ž nastanie ŭcisk i praśled dziela słowa, zaraz horšycca.[9]

Пасеянае ж у церні — гэта той, хто чуе слова, але турботы гэтага веку і зман багацця заглушаюць слова, і яно становіцца бясплодным.

 

A chto pasiejeny ŭ cierni, heta toj, katory słuchaje słowa, ale kłapoty hetaha świetu i mana bahaćciaŭ zahłušaje słowa i jano zastajecca biaz płodu.

Пасеянае ж на добрай зямлі — гэта той, хто чуе слова і разумее, і прыносіць плён, адзін у сто разоў, другі ў шэсцьдзясят, а іншы ў трыццаць».

 

A chto pasiejeny na dobraj ziamli, heta toj, katory słuchaje słowa i razumieje i prynosić płod — i daje adno soty, a druhoje šeść dziesiaty, a inšaje tryccaty.[10]

Іншую прыпавесць прапанаваў ім, кажучы: «Валадарства Нябеснае падобнае да чалавека, які пасеяў добрае насенне на полі сваім.

 

Druhuju prypowieść padaŭ im, kažučy: karaleŭstwa niabiesnaje stałasia padobnym da čaławieka, katory pasiejaŭ dobraje nasieńnie na swaim poli.

Калі ж людзі спалі, прыйшоў вораг яго і пасеяў між пшаніцаю каласоўнік, і пайшоў.

 

Kali-ž ludzi spali, pryjšoŭ worah jahony, nasiejaŭ kukalu miž pšanicaŭ i pajšoŭ.[11]

Калі ж збажына ўзышла і дала плён, тады паказаўся каласоўнік.

 

Kali-ž uzrasło zboža i pryniasło płod, tady pakazaŭsia i kukol.

Прыйшоўшы, слугі гаспадара дому сказалі яму: “Пане, ці ж не добрае насенне пасеяў ты на сваім полі? Адкуль жа на ім каласоўнік?”

 

Pryjšoŭšy-ž słuhi haspadara skazali jamu: Panie, ci-ž ty nia dobraje nasieńnie pasiejaŭ na swaim poli? Adkul-ža ŭziaŭsia kukol?

А ён сказаў ім: “Варожы чалавек зрабіў гэта”. Тады слугі сказалі яму: “Хочаш, мы пойдзем выпалаць яго?”

 

A jon skazaŭ im: Warožy čaławiek heta zrabiŭ. Słuhi-ž skazali jamu: Chočaš, pojdziem i źbiarom jaho.

Але ён сказаў: “Не, каб, выбіраючы каласоўнік, вы не павырывалі разам з ім і пшаніцы.

 

Ale jon skazaŭ: Nie, kab časam źbirajučy kukol, wy nia wyrwali razam z im i pšanicy.

Пакіньце расці разам тое і другое аж да жніва; а ў час жніва Я скажу жняцам: збярыце спачатку каласоўнік і звяжыце яго ў пучкі, каб спаліць, а пшаніцу збярыце ў засекі мае”».

 

Pakińcie raści aboje až da žniwa, a ŭ časie žniwa skažu žankom: Źbiarecie pierš kukol i źwiažecie jaho ŭ snapki, kab spalić, a pšanicu źbiarecie ŭ humno majo.[12]

Пасля Ён прапанаваў ім іншую прыпавесць, кажучы: «Валадарства Нябеснае падобнае да гарчычнага зерня, якое ўзяў чалавек і пасеяў на полі сваім.

 

Inšuju prypowieść padaŭ im, kažučy: karaleŭstwa niabiesnaje jość padobnaje da karaleŭstwa ziarniaci, jakoje čaławiek uziaŭšy pasiaŭ na swaim poli.

Хоць яно меншае за ўсялякае насенне, калі вырасце, бывае вышэйшым за іншыя расліны і становіцца дрэвам, так што прылятаюць птушкі нябесныя і гняздзяцца ў галінах яго».

 

Jano, praŭda, najmienšaje z usiaho nasieńnia, ale kali ŭzraście, bywaje bolšym za ŭsie harodniny i robicca dzierawam, tak što ptuški niabiesnyja prylatajuć i žywuć u halinach jaho.[13]

Іншую прыпавесць прапанаваў ім: «Валадарства Нябеснае падобнае да закваскі, якую жанчына ўзяла і паклала ў тры меры мукі, аж усё ўкісла».

 

Inšuju prypowieść skazaŭ im: karaleŭstwa niabiesnaje jość padobnaje da kwasu, jaki žančyna ŭziaŭšy pałažyła ŭ try mierki muki, pakul usio nia ŭkisła.[14]

Усё гэтае Езус гаварыў народу прыпавесцямі і без прыпавесці не казаў ім,

 

Usio hetaje hawaryŭ Jezus da hramadaŭ u prypowieściach, i biaz prypowieściaŭ nie hawaryŭ da ich,

каб збылося сказанае прарокам: «Адкрыю ў прыпавесцях вусны Мае,раскажу ўтоенае ад стварэння свету».

 

kab spoŭniłasia, što było skazana praz praroka, jaki kaža: "Adčyniu ŭ prypowieściach wusny maje, wykažu skrytaje ad stwareńnia świetu" (Ps. 77, 2).

Тады, адпусціўшы народ, увайшоў у дом. Падышлі да Яго вучні Яго і сказалі: «Растлумач нам прыпавесць пра каласоўнік на полі».

 

Tady, adprawiŭšy hramady, uwajšoŭ u dom. I prystupili da jaho wučni jahony, kažučy: Rastłumač nam prypowieść ab kukalu na poli.

Ён жа сказаў ім у адказ: «Сейбіт добрага насення — гэта Сын Чалавечы.

 

Jon adkazwajučy skazaŭ im: Toj, chto sieje

Поле — гэта свет, добрае насенне — гэта сыны Валадарства, а каласоўнік — сыны злога духа;

 

dobraje nasieńnie — heta syny karaleŭstwa, a kukol — heta syny niahodnyja.

вораг, які пасеяў іх, — гэта д’ябал; жніво — сканчэнне свету, а жняцы — гэта анёлы.

 

A worah, što pasiejaŭ jaho, jość djabał, a žniwo — heta skančeńnie świetu, a žanca — heta anioły.

Таму, як збіраюць каласоўнік і паляць агнём, так будзе пры сканчэнні гэтага свету:

 

Dyk jak źbirajuć kukol i palać ahniom, tak budzie pry skančeńni świetu.

пашле Сын Чалавечы анёлаў сваіх, і збяруць яны з Валадарства Яго ўсё, што спакушае, і ўсіх, хто чыніць беззаконне,

 

Pašle Syn čaławiečy swaich aniołaŭ i źbiaruć z kraleŭstwa jahonaha ŭsie zharšeńni i tych, što robiać niahodnaść,

і ўкінуць іх у вогненную печ; там будзе плач і скрыгатанне зубоў.

 

i ŭkinuć ich u pieč ahniu, tam budzie płač i skryhot zuboŭ.

Тады праведнікі заззяюць, як сонца, у Валадарстве іх Айца. Хто мае вушы, каб слухаць, няхай слухае.

 

Tady sprawiadliwyja zajaśniejuć, jak sonca, u karaleŭstwie Ajca ich. Chto maje wušy, kab słuchać, niachaj słuchaje.

Валадарства Нябеснае падобнае да скарбу, схаванага ў полі, які знайшоў чалавек і ўтаіў. У радасці ад гэтага ён ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе гэтае поле.

 

Padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da skarbu, schawanaha ŭ poli. Čaławiek, jaki jaho znojdzie, prykrywaje i z radaści ad hetaha idzie i pradaje jaho ŭsio, što maje i kuplaje henaje pole.[15]

Яшчэ Валадарства Нябеснае падобнае да купца, які шукае прыгожых пярлін.

 

Jašče padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da čaławieka kupca, jaki šukaje dobrych perłaŭ.

Знайшоўшы адну каштоўную пярліну, ён ідзе і прадае ўсё, што мае, і купляе яе.

 

Znajšoŭšy-ž adnu darahuju perłu, pajšoŭ i pradaŭ usio, što mieŭ i kupiŭ jaje.

Валадарства Нябеснае падобнае таксама да закінутага ў мора нерата, што збірае рыбу ўсялякага віду.

 

Jašče padobnaje karaleŭstwa niabiesnaje da niewada, zakinienaha ŭ mora i zaharnuŭšaha ŭsiakaha rodu rybu;

Калі ён напоўніўся, яго выцягнулі на бераг і, сеўшы, сабралі добрае ў посуд, а дрэннае выкінулі вон.

 

kali jon byŭ poŭny, wyciahnuli jaho, i pasieŭšy na bierazie, wybrali dobruju ŭ pasudzinu, a drennuju wykinuli won.

Так будзе пры сканчэнні свету: выйдуць анёлы, і аддзеляць ліхіх ад праведнікаў,

 

Tak budzie pry skančeńni świetu: wyjduć anioły i wydzialać błahich spasiarod sprawiadliwych

і кінуць іх у вогненную печ. Там будзе плач і скрыгатанне зубоў.

 

i ŭkinuć ich u pieč ahniu; tam budzie płač i skryhot zuboŭ.[16]

Ці зразумелі вы ўсё гэта?» Яны адказалі Яму: «Так».

 

Ci wy zrazumieli ŭsio heta? Kažuć jamu: Tak.

Ён жа сказаў ім: «Вось чаму ўсялякі кніжнік, навучаны пра Валадарства Нябеснае, падобны да гаспадара, які вымае са скарбніцы сваёй новае і старое».

 

Dziela taho kožny knižnik, nawučany ab karaleŭstwie niabiesnym, jość padobny da čaławieka haspadara, katory dastaje z swaje skarbnicy nowaje i staroje.[17]

Закончыўшы гэтыя прыпавесці, Езус пайшоў адтуль.

 

I stałasia, kali Jezus skončyŭ hetyja prypowieści, pajšoŭ adtul.

Прыйшоўшы на сваю бацькаўшчыну, вучыў іх у сінагозе іхняй, так што яны здзіўляліся і казалі: «Адкуль у Яго гэтая мудрасць і моц?

 

I pryjšoŭšy ŭ swaju baćkaŭščynu, wučyŭ ich u inšych bažnicach, tak što dziwilisia i kazali: Adkul u jaho hetaja mudraść i cudy?[18]

Ці ж гэта не сын цесляра? Ці не Ягоную Маці завуць Марыя, а братоў Ягоных — Якуб і Юзаф, Сымон і Юда?

 

Ci-ž jon nia syn cieślara? Ci-ž matka jahona nie zawiecca Maryja i braty jaho: Jakub i Jazep i Symon i Juda?

І сёстры Яго ці не усе сярод нас? Адкуль жа ў Яго усё гэта?»

 

I siostry jahonyja ci-ž nia ŭsie ŭ nas? Dyk adkul u jaho ŭsio heta?[19]

І абураліся на Яго. А Езус сказаў ім: «Няма прарока без пашаны, хіба што на бацькаўшчыне і ў доме яго».

 

I horšylisia z jaho. A Jezus skazaŭ im: prarok nia bywaje biez pašany, aprača ŭ baćkaŭščynie swajej i ŭ domie swaim.

І не ўчыніў там многіх цудаў з прычыны іхняга бязвер’я.

 

I nia ŭčyniŭ tam mnoha cudaŭ dziela ichnaj niawiery.