Другі закон 20 разьдзел

 

 

Калі ты выйдзеш на вайну супроць ворага твайго і ўбачыш коней і калясьніц і народу болей, чым у цябе, дык ня бойся іх, бо з табою Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе зь зямлі Егіпецкай.

 

Естъли же изыйдете на войну противъ врагом своимъ и узрите много ездцевъ и возов и войско большее, нежели ваше естъ, да не вбоитеся ихъ, понеже Господь, Богъ вашъ, с вами естъ, онже изведе васъ из земли Египетское.

А калі прыступаеце да бітвы, тады няхай падыдзе сьвятар, і кажа люду,

 

И егда будете ся имети бити, да станеть жрець предъ всеми полки и сице да глаголеть к людемъ:

і скажа яму: слухай, Ізраіле, вы сёньня ўступаеце ў бітву з ворагамі вашымі, хай не аслабне сэрца вашае, ня бойцеся, не бянтэжцеся і не жахайцеся ад іх,

 

“Послушайте, людие Ізраилевы! Вы днесь идете битися со враги вашими. Да не страшится серце ваше! Не бойтеся! Не втекайте и не лекайтеся предъ ними,

бо Гасподзь, Бог ваш, ідзе з вамі, каб пабіцца за вас з ворагамі вашымі і выратаваць вас.

 

яко Господь, Богъ ваш, посреди васъ естъ и воевати будеть за васъ со враги вашими, и избавить васъ от руку ихъ”.

А наглядчыкі няхай абвесьцяць людзям, кажучы: хто збудаваў новы дом і не абнавіў яго, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, а другі не абнавіў яго;

 

Воеводы теже в кажномъ полце вопиати будуть, да слышать вси людие, глаголюще: “Естъ ли ту кто, онже бы поставилъ домъ новый и не обновилъ его, да навратится в домъ свой, да не будеть забитъ в бои и иный обновил бы домъ его.

і хто пасадзіў вінаграднік і не карыстаўся ім, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памёр у бітве, і другі не пакарыстаўся ім;

 

Естъ ли ту кто, онже бы насадилъ виноградъ и не поживалъ от плоду его со всеми ближними своими, да идеть и навратится до дому своего, да не умреть в битве и иный бы некто поживал праци его.

і хто не заручыўся з жонкаю і ня ўзяў яе, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб не памерці ў бітве, і другі ня ўзяў яе.

 

Естъ ли ту кто, онже бы заручалъ жену и не понял ее, да навратится домовъ,a да не будет забитъ в бои и некто иный понял бы ее”.

І яшчэ агалосяць наглядчыкі народу і скажуць: хто баязьлівы і маладушны, той няхай ідзе і вернецца ў дом свой, каб ён не зрабіў нясьмелымі сэрцы братоў сваіх, як ягонае сэрца.

 

Сия егда поведять воеводы людемъ, да приложать к тому и то, глаголюще: “Естъ ли кто межи вами боязливый и старшливого серца, да идеть и навратится домовъb и да не страшить серць братии своей, якоже самъ страхомъ пораженъ естъ”.

Калі наглядчыкі скажуць усё гэта люду, тады трэба паставіць правадыроў у павадыры народу.

 

И егда престануть воеводы, молвяще слова сия, потомъ единый кажный да справуеть полкъ свой к бою.

Калі пойдзеш да горада, каб заваяваць яго, прапануй яму мір;

 

Естъли же когда приступите к некоторому граду, хотячи добыти его, да мирне первей ускажете к нимъ.

калі ён згодзіцца на мір з табою і адчыніць табе брамы, дык увесь люд, які знойдзецца ў ім, будзе плаціць табе даніну і служыць табе;

 

Аще же приимуть васъ и отовруть вам врата градова, то вси людие, еже сут во граде томъ, да соблюдутся и будуть служити вам, дающе дани;

а калі ён ня згодзіцца на мір з табою і будзе весьці з табою вайну, дык аблажы яго,

 

пакли жъ бы не хотели поддатися мирне и начали ся с вами бити, тогда приступите ко граду со всехъ странъ.

і калі Гасподзь, Бог твой, аддасьць яго ў рукі твае, пабі ў ім увесь мужчынскі пол вастрыём меча;

 

И внегда предасть и Господь Богъ в руце ваше, побитете в немъ все поглавие мужеска полу оружиемъ,

толькі жонак і дзяцей і быдла і ўсё, што ў горадзе, усю здабычу ягоную вазьмі сабе і карыстайся здабычаю ворагаў тваіх, якіх аддаў табе Гасподзь, Бог твой;

 

кроме женъ и детей малыхъ, и скоту. Иные же речи, иже суть во граде томъ, и вси користи розделите войску вашему и поживати будете с користей врагов вашихъ, еже предасть вамъ Господь, Богъ ваш.

так рабі з усімі гарадамі, якія ад цябе даволі далёка, якія не з гарадоў народаў гэтых.

 

И тако учините всемъ градомъ, еже суть далеко от васъ, и не будуть от тыхъ градовъ, еже возмете, владети ими.

А ў гарадах гэтых народаў, якія Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне, не пакідай жывымі ніводнай душы,

 

В тых же градехъ, еже Господь Богъ дасть вам в достоание, не будете живити,

а пракляні іх: Хэтэяў і Амарэяў, і Хананэяў і Фэрэзэяў, і Гэвэяў і Эвусэяў, як загадаў табе Гасподзь, Бог твой,

 

но побиете всехъ, то естъ Етеанъ, Хананеанъ, Ферезеанъ, Амореанъ, Еввеанъ и Евузеанъ, якоже повелел вамъ Господь, Богъ вашъ,

каб яны не навучылі вас рабіць такія самыя мярзоты, якія яны рабілі дзеля багоў сваіх, і каб вы не грашылі прад Госпадам, Богам вашым.

 

да бы не навчили васъ всимъ мерзостямъ, еже сами чинили суть богомъ своимъ, и тако согрешили бы есте предъ Господемъ, Богомъ вашим.

Калі доўга будзеш трымаць у аблозе горад, каб заваяваць яго і ўзяць яго, дык ня псуй дрэваў яго, ад якіх можна карміцца, і не спусташай навакольляў, бо дрэва на полі не чалавек, каб магло пайсьці ад цябе на ўмацаваньне;

 

И егда обляжете градъ и окопаете и, за долгий часъ добывающе его, да не посекаете древъ плодовитыхъ, еже суть около его, и ниже пустошити будете страну ту, посекающи секирами около древа плодовитая, понеже древа суть, а не люди, и ниже могуть противу вамъ приспорити боевниковъ.

толькі тыя дрэвы, пра якія ты ведаеш, што яны нічога ня родзяць на ежу, можаш псаваць і сячы і будаваць умацаваньні супроць горада, які вядзе з табою вайну, пакуль не ўпакорыш яго.

 

Естъ ли пакъ ту иное древие неплодное и потребное вамъ к добыванию града того, тое посекайте и наделайте собе пращъ и иныхъ настроевъ к добыванию града неприетельскаго, донъдеже не достанете его.