Другі закон 24 разьдзел

 

 

Калі хто возьме жонку і зробіцца мужам яе, і яна ня знойдзе ўпадабаньня ў вачах ягоных, бо ён знаходзіць у ёй што-небудзь агіднае, і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго,

 

Поимет ли человек жену и поживеть с нею,a и не будеть имети ласки пред очима его для некоего гнусна дела, тогда напишеть книжки роспущения и дасть е в руце ея и выпустить ю с дому своего.

і яна выйдзе з дома ягонага, пойдзе і выйдзе за другога мужа,

 

И егда бы отышла от него а иного мужа поняла,

але і гэты апошні муж зьненавідзіць яе і напіша ёй разводны ліст, і дасьць ёй у рукі, і адпусьціць яе з дома свайго, альбо памрэ гэты апошні муж яе, які ўзяў яе сабе за жонку, —

 

и той теже имел бы ее в ненависти и дал бы ей книжки розпущения и отпустил бы ю з дому своего, или умер бы,

дык ня можа першы муж яе, які адпусьціў яе, зноў узяць яе сабе за жонку, пасьля таго, як яна заплямілася, бо гэта ёсьць гідота прад Госпадам, і не рабі грэху — той зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку.

 

не будеть мощи первый мужъ ее собе имети за жену, понеже посквернена ест и гнюсна вчинена предъ Богомъ, да не возведеть греха на землю, юже Господь Богъ дасть вамъ владети ею.

Калі хто ўзяў жонку нядаўна, дык няхай ня йдзе на вайну, і нічога нельга ўскладаць на яго; няхай ён застанецца вольны ў доме сваім цэлы год і радуе жонку сваю, якую ўзяў.

 

Егда поиметь человекъ внове жену, да не идеть на войну и не даеть никаковы дани на потребу посполитую, еже возложат на него, но жити будеть со женою своею без всего клопоту в дому своемъ, да бы единъ годъ весел былъ с милою своею.

Ніхто не павінен браць у заклад верхняга і ніжняга жарона, бо такі бярэ ў заклад душу.

 

Не возмеши в закладе верхнего или исподнего жернова, понеже живот свой заложилъ тобе.

Калі знойдуць каго, што ён украў у каго-небудзь з братоў сваіх, з сыноў Ізраілевых, і паняволіў яго, дык такога злодзея трэба аддаць сьмерці; і так вынішчы зло спасярод сябе.

 

Будеть ли некий человек, онже бы льстиве продалъ брата своего, единого от сыновъ Ізраилевыхъ, и взялъ бы сребро за него, да убиють человека того, и отыймете злое от среды себе.

Сьцеражыся ў пошасьці праказы, каб добра пільнавацца і рабіць усё тое, чаго навучаць сьвятары і лявіты; старанна выконвайце, што я загадаў ім;

 

Стережися пильне, абы не впалъ еси у прокажение, но вчиниши вся, елика повелять тобе жерци Левгиева роду по всему, якоже заповедахъ имъ, и наполни то пильне:

памятай, што Гасподзь, Бог твой, зрабіў Марыямі ў дарозе, калі вы ішлі зь Егіпта.

 

паметай, что учинилъ естъ Господь Богъ Мериамъ, сестре моей, на пути, егда шли есмо изъ Египта.

Калі ты блізкаму свайму што-небудзь пазычаеш, дык не хадзі да яго ў дом, каб узяць у яго заклад,

 

Внегда правити будешъ на ближнемъ твоемъ долъгу, еже виненъ естъ тобе,b не вниидеши в домъ его, да бы выбралъ собе закладъ,

пастой на вуліцы, а той, каму ты пазычыў, вынесе табе заклад свой на вуліцу;

 

но въне станеши и онъ вынесеть к тобе, что будеть имети.

а калі ён будзе чалавек бедны, дык ты не кладзіся спаць, маючы заклад ягоны;

 

И будеть ли убогъ, то да не останеть у тебе через ночь закладъ его,

аддай яму заклад пры захадзе сонца, каб ён лёг спаць у вопратцы сваёй і дабраславіў цябе, — і табе залічыцца гэта ў праведнасьць прад Госпадам, Богам тваім.

 

но скоро верни ему, первей нежели солнце зайдеть, да бы, лежа подъ одежею своею, дяковалъ тобе, и знайдеши благодать предъ Господемъ, Богомъ твоимъ.

Ня крыўдзі найміта, беднага і ўбогага, з братоў тваіх альбо з прыхадняў тваіх, якія ў зямлі тваёй, у жытлішчах тваіх;

 

Не заприши мзды убогому и нищему брату твоему или приходу, онже пребываеть в земли вашей и живеть во граде вашемъ,

таго ж самага дня аддай плату ягоную, каб сонца не зайшло раней таго, бо ён бедны, і чакае яе душа ягоная; каб ён не залямантаваў на цябе Госпаду, і ня было на табе грэху.

 

но того жь дня отдаси ему мзду за роботу его, первей нежели солнце зайдеть, понеже убогый ест и тым ся живить, да не вопиеть к Господу Богу и будеть тобе то почтено за грехъ.

Бацькі не павінны карацца за дзяцей сьмерцю, і дзеці не павінны карацца сьмерцю за бацькоў; кожны павінен карацца сьмерцю за сваё злачынства.

 

Да не будуть убиты сынове за отца ани отцеве за сыны, но единый кажный за свой грехъ да умреть.c

Ня судзі навыварат прыхадня, сірату, і ва ўдавы не бяры вопраткі ў заклад;

 

Да не превратиш суду пришелцу и сироте и ниже возмешъ от вдовы ризы вместо закладу ея:

памятай, што і ты быў рабом у Егіпце, і Гасподзь вызваліў цябе адтуль: таму я і загадваю табе рабіць гэта.

 

помни, яко и ты служилъ есь Египту и высвободил тя Господь Богъ, и прото заповедаю тобе вся сия, да наполниши я.

Калі будзеш жаць на полі тваім і забудзеш сноп на полі, дык не вяртайся па яго: няхай ён застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве, каб Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ва ўсіх дзеях рук тваіх.

 

Егда будеши жати жито на поли твоемъ и запомнелъ бы снопа, да не навратишися взяти его, но оставиши и ту, да возметь его собе пришелець, сирота или вдовица, да благославить тобе Господь, Богъ твой, во всякомъ деле руку твоею.

Калі будзеш абіваць масьліну тваю, дык не пераглядай за сабою галінаў: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве.

 

Будеши ли збирати ягоды з древъ оливовыхъ, да не возвратишися про то, что остало на древе, абы то побралъ, но оставиши сироте, вдовици и пришелцу.

Калі будзеш зьбіраць плады ў вінаградніку тваім, не абірай рэштак за сабою: няхай застаецца прыхадню, сіраце і ўдаве;

 

Будеш ли когда збирати винное грозновие на винограде твоем, оставиши пабирки и не збереши ихъ, но сирота, вдова, приходъ и нищий да зберуть собе:

і памятай, што ты быў рабом у зямлі Егіпецкай: таму я і загадваю табе рабіць гэта.

 

паметайте на то, яко и вы работали есте в земли Египетстей, протожъ заповедаю вамъ сее.