Другі закон 19 разьдзел

 

 

Калі Гасподзь, Бог твой, зьнішчыць народы, чыю зямлю дае табе Гасподзь, Бог твой, і ты ўступіш у спадчыну пасьля іх і аселішся ў гарадах іхніх і дамах іхніх,

 

Внегда погубить Господь, Богъ вашъ, народы и ихъ землю предасть вамъ владети ею, и жити будете во градехъ их и в домехъ ихъ.

тады выдзелі сабе тры гарады сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне;

 

Тогда отделите собе три грады посреди земли, юже дасть вамъ Господь, Богъ вашъ, в достоание.a

пракладзі сабе дарогу і падзялі на тры часткі ўсю зямлю тваю, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку; яны будуць служыць сховішчам кожнаму забойцу.

 

Сровнаете пилне путь и розделите заровно всю страну земли вашее, абы имелъ близко утекати до нихъ, онже бы не хотяй убилъ некого.

І вось які забойца можа ўцякаць туды і заставацца жывым: хто заб’е блізкага свайго без намыслу, ня быўшы ворагам яму ўчора і заўчора;

 

Сей будеть законъ убийци, еже втечеть во един от градовъ сихъ, егоже животъ захованъ имать быти. Кто ж бы убилъ человека не хотяй, а тое бы могло доведено быти, иже ни вчера и ни предъ днемъ вчерашнимъ не имелъ ненависти к нему,

хто пойдзе зь блізкім сваім у лес сячы дровы, і размахнецца рука яго зь сякерай, каб сьсячы дрэва, і саскочыць жалеза з тапарышча і трапіць у блізкага, і той памрэ, — такі няхай уцячэ ў адзін з гарадоў тых, каб застацца жывым,

 

но пригодилося ест, иже шолъ с ним до леса и секал дрова, и секира, спадши с топорища, забила товариша его, таковый да втечеть до некоего с трехъ градов, первей положеныхъ, и живъ будеть.

каб помсьнік за кроў у гарачцы сэрца свайго не пагнаўся за забойцам і не дагнаў яго, калі далёкая будзе дарога, і не забіў яго, тым часам як ён ня мае быць асуджаны на сьмерць, бо ня быў ворагам яму ўчора і заўчора;

 

Да како убитого приятель, жалостию порушен сый, гонил бы и и инялъ бы его, естъли бы должейши путь имелъ ко утеканию, и тако убил бы его, онже не естъ виненъ смерти, понеже несть показано, ижебы к нему имелъ неякую ненависть первей.

таму я і даў табе загад, кажучы: выдзелі сабе тры гарады.

 

Сего ради заповедаю вамъ, да три грады отделите, единъ от другаго в ровной далекости.

А калі Гасподзь, Бог твой, пашырыць межы твае, як Ён прысягаўся бацькам тваім, і дасьць табе ўсю зямлю, якую Ён абяцаў даць бацькам тваім,

 

И егда разширить Господь Богъ пределы ваше, якоже глаголалъ естъ отцемъ вашимъ, и дасть вамъ всю землю, юже обещалъ естъ —

калі ты будзеш старацца выконваць усе гэтыя запаведзі, якія я наказваю табе сёньня, любіць Госпада Бога твайго ўсе дні, тады да гэтых трох гарадоў дадай яшчэ тры гарады,

 

естъли же будете хранити приказания Его и полнити вси речи, еже заповедаю вамъ, да возлюбите Господа, Бога вашего, и походите в путехъ Его по вся часы, — тогда придасте еще собе и иныхъ три грады, да будуть ихъ шесть,

каб не пралівалася кроў невінаватага сярод зямлі тваёй, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў дзялянку, і каб ня было на табе крыві.

 

да не будет вылита кровь неповинная в земли вашей, юже Господь Богъ дасть вамъ владети ею, да не будете повинни крови их.

Але калі хто будзе ворагам блізкаму свайму і будзе падпільноўваць яго, і паўстане на яго і заб’е яго да сьмерці, і ўцячэ ў адзін з гарадоў тых,

 

Естъли же бы пак кто имея в ненависти ближнего своего и мыслил ильстиве о безглавии его, а потомъ, воставъ, забилъ и до смерти и втекъ бы до некоего сверху менованыхъ градов,

дык старэйшыны горада ягонага павінны паслаць, каб узяць яго адтуль і перадаць яго ў рукі помсьніка за кроў, каб ён памёр;

 

да пошлют старейшины града того и возмут и из града, до негоже втеклъ, и выдадут в руце тому, егоже приетеля убил, да и сам убит будет.

хай ня літуе яго вока тваё; змый зь Ізраіля кроў невінаватага і будзе табе добра.

 

Не пожалуете его, но от[ъ]имете кров винную от среды людей Ізраилевых, да добро будет вам.

Не парушай мяжы блізкага твайго, якую паклалі продкі ў дзялянцы тваёй, што дасталася табе на зямлі, якую Гасподзь, Бог твой, дае табе ў валоданьне.

 

Не пренесеши и не переореши межъ ближнего твоего, еже уставили суть старшии твои в достоании твоем, еже дасть тобе Господь, Богъ твой, в земли, еюже владети будете.

Ня досыць аднаго сьведкі супроць каго-небудзь у якой-небудзь віне і ў якім-небудзь злачынстве і ў якім-небудзь грэху, якім ён згрэшыць: пры словах двух сьведкаў, альбо пры словах трох сьведкаў адбудзецца справа.

 

Не станеть светокъ единъ противу человеку, естъли же согрешить или злое учинить, но во встехъ дву или трех светковъ станеть всяко слово.b

Калі выступіць супроць каго сьведка несправядлівы, вінавацячы яго ў злачынстве,

 

Востанет ли светокъ лъживый на человека, глаголя на него проступление,

дык няхай стануць абодва гэтыя чалавекі, у якіх цяжбіна, прад Госпадам, перад сьвятарамі і перад судзьдзямі, якія будуць у тыя дні;

 

то да стануть оба, еже имають прю, предъ Господемъ, предъ жерци и судьями, седящими в ты часы.

судзьдзі павінны добра прасачыць, і калі сьведка той — сьведка фальшывы, фальшывае данёс на брата свайго,

 

И егда, со пилностию выпытавшися, познають, иже илъживое сведецьство молвилъ естъ на брата своего,

дык зрабеце яму тое, што ён намышляў зрабіць брату свайму; і гэтак вынішчы зло спасярод сябе;

 

да воздадуть ему по всему злому, якоже умыслилъ былъ брату своему вчинитиc. И от[ъ]имете злое от среды себе,

і астатнія пачуюць, і збаяцца і ня будуць болей рабіць такога зла сярод цябе;

 

и да услышавши сее, инии и побоятся, и не будуть смети чинити таковых речей злыхъ посреди васъ.

хай ня літуе вока тваё: душу за душу, вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу.

 

Не пожалуете его, но живот за животъ, око за око, зубъ за зубъ, руку за руку, ногу за ногу от[ъ]имете.d