Другі закон 19 разьдзел

 

 

Як выгубе СПАДАР, Бог твой, народы, каторых зямлю даець табе СПАДАР, Бог твой, і ты будзеш спадкаемцам іх, і аселішся ў местах іхных а дамох іхных;

 

Внегда погубить Господь, Богъ вашъ, народы и ихъ землю предасть вамъ владети ею, и жити будете во градехъ их и в домехъ ихъ.

Тады аддзялі сабе тры месты сярод зямлі свае, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе ў дзяржаньне.

 

Тогда отделите собе три грады посреди земли, юже дасть вамъ Господь, Богъ вашъ, в достоание.a

Пракладзі сабе дарогу і падзялі на тры часьці ўсю граніцу зямлі сваей, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе на спадак; і будзе, каб уцякаў туды кажны ўбіўца.

 

Сровнаете пилне путь и розделите заровно всю страну земли вашее, абы имелъ близко утекати до нихъ, онже бы не хотяй убилъ некого.

І во ў якой справе ўбіўца можа ўцякаць туды й застацца жывы: хто заб’ець прыяцеля свайго нясьведама, і ён ня быў ворагам яму ўчорах а заўчора;

 

Сей будеть законъ убийци, еже втечеть во един от градовъ сихъ, егоже животъ захованъ имать быти. Кто ж бы убилъ человека не хотяй, а тое бы могло доведено быти, иже ни вчера и ни предъ днемъ вчерашнимъ не имелъ ненависти к нему,

Хто пойдзе з прыяцелям сваім да лесу сячы дзервы, і размахнецца рука ягоная ізь сякіраю, сьсячы дзерва, і сякіра ссунецца з тапарышча, і луча ў прыяцеля, і ён памрэць; такі хай уцячэць да аднаго зь местаў тых, і застанецца жывы;

 

но пригодилося ест, иже шолъ с ним до леса и секал дрова, и секира, спадши с топорища, забила товариша его, таковый да втечеть до некоего с трехъ градов, первей положеныхъ, и живъ будеть.

Каб не пагнаўся за ўбіўцам помсьнік за кроў, бо ўзгарэлася сэрца ягонае, і не насьпеў яго, калі далёка будзе дарога, і не забіў яго, прымеж тога як ён ня мае быць засуджаны на сьмерць, бо ня быў ворагам яму ўчорах а заўчора.

 

Да како убитого приятель, жалостию порушен сый, гонил бы и и инялъ бы его, естъли бы должейши путь имелъ ко утеканию, и тако убил бы его, онже не естъ виненъ смерти, понеже несть показано, ижебы к нему имелъ неякую ненависть первей.

Затым Я й расказаў табе, кажучы: "Тры месты аддзялі сабе".

 

Сего ради заповедаю вамъ, да три грады отделите, единъ от другаго в ровной далекости.

І як пашыра СПАДАР, Бог твой, граніцы твае, як Ён прысягаў айцом тваім, і дасьць табе ўсю зямлю, каторую Ён сказаў, што дасьць айцом тваім,

 

И егда разширить Господь Богъ пределы ваше, якоже глаголалъ естъ отцемъ вашимъ, и дасть вамъ всю землю, юже обещалъ естъ —

Калі ты будзеш дзяржаць усе гэтае расказаньне, каторае Я расказую табе цяпер, каб паўніць яго, любіць СПАДАРА, Бога свайго, і хадзіць дарогамі Ягонымі ўсі дні, дык дадасі яшчэ тры месты да гэтых трох местаў,

 

естъли же будете хранити приказания Его и полнити вси речи, еже заповедаю вамъ, да возлюбите Господа, Бога вашего, и походите в путехъ Его по вся часы, — тогда придасте еще собе и иныхъ три грады, да будуть ихъ шесть,

І каб не разьлівалася кроў нявіннага сярод зямлі твае, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе на спадак, і каб ня было на табе крыві.

 

да не будет вылита кровь неповинная в земли вашей, юже Господь Богъ дасть вамъ владети ею, да не будете повинни крови их.

Але калі будзе хтось вораг прыяцелю свайму, і будзе цікаваць на яго, і паўстане на яго, і сьмяротна паб’ець яго, і тый памрэць, і ўцячэць да аднаго зь местаў гэтых;

 

Естъли же бы пак кто имея в ненависти ближнего своего и мыслил ильстиве о безглавии его, а потомъ, воставъ, забилъ и до смерти и втекъ бы до некоего сверху менованыхъ градов,

То пашлюць старцы места таго, і возьмуць яго стуль, і аддадуць яго ў рукі помсьніка за кроў, і ён памрэць.

 

да пошлют старейшины града того и возмут и из града, до негоже втеклъ, и выдадут в руце тому, егоже приетеля убил, да и сам убит будет.

Хай не пашчаджае яго вока твае; і выкарані кроў нявіннага з Ізраеля, і будзе табе добра.

 

Не пожалуете его, но от[ъ]имете кров винную от среды людей Ізраилевых, да добро будет вам.

Ня ўзрушай мяжы прыяцеля свайго, каторую правялі першыя на спадку тваім, што дастаўся табе ў зямлі, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе ў дзяржаньне.

 

Не пренесеши и не переореши межъ ближнего твоего, еже уставили суть старшии твои в достоании твоем, еже дасть тобе Господь, Богъ твой, в земли, еюже владети будете.

Хай ня стане адна сьветка супроці людзіны супроці якога бяспраўя, супроці якога грэху, у такім грэху, каторым грэшаць: подле вуснаў дзьвюх сьветак альбо подле вуснаў трох сьветак адбудзецца справа.

 

Не станеть светокъ единъ противу человеку, естъли же согрешить или злое учинить, но во встехъ дву или трех светковъ станеть всяко слово.b

Калі выступе супроці людзіны сьветка місьцюк, сьветчачы праз адступніцтва;

 

Востанет ли светокъ лъживый на человека, глаголя на него проступление,

Дык хай стануць абодва гэтыя чалавекі, каторыя правуюцца, перад СПАДАРОМ, перад сьвятарамі а перад судзьдзямі, што будуць тых дзён,

 

то да стануть оба, еже имають прю, предъ Господемъ, предъ жерци и судьями, седящими в ты часы.

І хай старэнна прасочаць судзьдзі, і вось, хвальшывая сьветка сьветчыла хвальшыва, сьветчачы супроці брата свайго,

 

И егда, со пилностию выпытавшися, познають, иже илъживое сведецьство молвилъ естъ на брата своего,

Дык зрабіце яму тое, што ён маніўся зрабіць брату свайму; і выкарані ліха з пасярод сябе.

 

да воздадуть ему по всему злому, якоже умыслилъ былъ брату своему вчинитиc. И от[ъ]имете злое от среды себе,

І засталыя пачуюць, і будуць баяцца, і ня будуць болей паўтраць такога ліха сярод цябе.

 

и да услышавши сее, инии и побоятся, и не будуть смети чинити таковых речей злыхъ посреди васъ.

І хай не пашчаджае вока твае: душа за душу, вока за вока, зуб за зуб, рука за руку, нага за нагу.

 

Не пожалуете его, но живот за животъ, око за око, зубъ за зубъ, руку за руку, ногу за ногу от[ъ]имете.d