Другі закон 15 разьдзел

 

 

На канцу сёмага году рабі дараваньне.

 

Лета седмого учиниши отпущение.

І во спосаб дараваньня: хай даруе кажны пазычэньнік, каторы пазычыў прыяцелю свайму, хай не спаганяе з прыяцеля свайго й з брата свайго; бо прагалошана дараваньне дзеля СПАДАРА.

 

Сим же обычаемъ будеть отпущение тое: кто естъ долженъ приетелю, брату или ближнему своему, тогда той, емуже естъ долженъ, не возможеть взяти долгу своего, понеже лето отпущения Господьне естъ.

З чужаземца спаганяй, а што будзе твае ў брата твайго, хай даруе рука твая.

 

От иноплеменника и от прихода возмеши, от суседа же и от ближнего не имаши моци правити.

Хіба толькі ня будзе ў цябе ўбогага, бо шчодра дабраславе цябе СПАДАР на тэй зямлі, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе на спадак, каб ты ўзяў яе на спадак,

 

Нищий и калека да не будеть межи вами, да благославить вамъ Господь, Богъ вашъ, в земли, юже дасть вамъ.

Калі толькі будзеш слухаць голасу СПАДАРА, Бога свайго, і рупіцца паўніць усе расказаньне гэтае, каторае цяпер расказую табе;

 

Будете ли послухати гласу Господа, Бога вашего, и хранити заповеди Его, еже заповедаю вамъ днес, то дасть вамъ благославение, якоже обещалъ естъ.

Бо СПАДАР, Бог твой, дабраславе цябе, як Ён казаў табе, і ты будзеш пазычаць шмат якім народам, а сам ня будзеш пазычаць; і панаваць будзеш над шмат якімі народамі, а яны над табою ня будуць панаваць.

 

И взаемъ давати будете народомъ многимъ, и сами от иныхъ не позычите. И владети будете над народы многими, и вами никтоже обладати будеть.

Калі ж будзе ў цябе ўбогі хто з братоў тваіх, у ваднэй з брамаў тваіх, у зямлі тваей, каторую СПАДАР, Бог твой, даець табе, то не закалянь сэрца свайго і ня сьцісьні рукі свае ад убогага брата свайго.

 

Естъли же бы некто з братии твоея, живущихъ с тобою во граде в земли, юже Господь, Богъ твой, дасть тобе, обнищаеть, да не затвердиши серца своего и ни скорчиши руки своея,

Але шырака адчыні руку сваю яму й шчодра пазыч яму, подле яго нястачы, чаго яму не стаець.

 

но простри руку свою ко убогому и в заемъ дай ему, аще знаеши потребу его.

Сьцеражы, каб ня была ў сэрцу тваім нягодная думка, кажучы: "Бліжыцца сёмы год, год дараваньня"; і станецца ліхое вока твае да ўбогага брата твайго, і ты не дасі яму, і ён загукае супроці цябе да СПАДАРА, і будзе на табе грэх.

 

Стережися, да не приидеть тобе на умъ злое помышление и да не речеши во серци своемъ: “Се ближится семое лето отпущения долговъ”, и прото отвратил бы очи свое от убогаго брата своего, не хотяй ему, чего жадаеть, позычити. И да не вопиеть на тя предъ Господемъ Богомъ и обратится тобе тое во грех,

Дай шчодра яму, і хай ня мае немарасьціцца сэрца твае, як будзеш даваць яму, бо за тое дабраславе цябе СПАДАР, Бог твой, у вусіх справах тваіх і ў вусім, што будзе рабіць рука твая.

 

но дай ему, а ниже что льстивого помышляй, егда хощеши спомощи ему в потребе его, да благославит тя Господь, Богъ твой, на всяко время и во всякомъ деле руку твоею.

Бо не перастане ўбогі сярод зямлі; затым я й расказую табе, кажучы: шырака адчыні руку сваю брату свайму, беднаму свайму а ўбогаму свайму на зямлі сваёй.

 

Не будете безъ убогих в земли вашей, сего для заповедаю вамъ днесь: да не заврете руку вашихъ предъ убогим братомъ вашим и предъ беднымъ, иже естъ в земли твоей.

Калі прадасца табе брат твой, Гэбрэй або Гэбрэйка, і будзе служыць табе шэсьць год, дык на сёмы год адпусьці яго вольным ад сябе.

 

Егда бы ктоa купилъ брата своего Евреанина, или Евреанку, и шесть летъ служил бы тобе, в семое лето отпустиши ихъ свободныхъ.

І як будзеш адпушчаць яго вольным ад сябе, не адпусьці яго з пустым;

 

И да не отпустиши ихъ празныхъ,

Надзялі яго шчодра із стадаў сваіх, з току свайго і з таўчэльні свае; чым дабраславіў цябе СПАДАР, Бог твой, даў яму.

 

но даси имъ на путь от стада твоего, от гумна твоего, от винограда твоего тыхъ речей, еже Господь, Богъ твой, дасть тобе.

І памятуй, што ты быў слугою ў зямлі Ягіпецкай, і выкупіў цябе СПАДАР, Бог твой; затым я расказую табе гэта цяпер.

 

Помните тое, яко и вы раби бесте в земли Египетской и избавилъ васъ Господь, Богъ ваш. Сего ради и азъ заповедаю вам днесь.

І будзе, калі ён скажа табе: "Не пайду я ад цябе, бо я люблю цябе а дом твой", бо добра яму ў цябе,

 

Пакли же бы не хотелъ ити от тебе рабъ твой, глаголя: “Не пойду от тебе прочь, понеже возлюбихъ тебе и домъ твой и добро ми естъ у тебе”,

Дык вазьмі шыла й пракалі вуха ягонае ля дзвярэй; і будзе ён слугою тваім навекі; і нават гэтак рабі із служэбкаю сваёй.

 

тогда возмешъ шило и прободеш ухо его во дверехъ дому твоего, и будеть ти рабъ во векиb; рабе твоей учиниши такоже.

Хай ня будзе цяжкім у ваччу тваім, што ты маеш адпусьціць яго ад сябе вольным, бо ўдвая супроці платы найміту зарабіў табе за шэсьць год; і дабраславе цябе СПАДАР, Бог твой, у вусім, што будзеш рабіць.

 

Да не отвратиши от рабовъ своихъ очию, егда отпустиши ихъ от себе свободныхъ, яко по обычаю мзды наймитовы работали суть тобе шесть летъ, да благославить тебе Господь, Богъ твой, во всехъ делехъ твоихъ, еже чинити будеш.

Кажнага першака самца, шго родзіцца ад буйнога й ад драбнога статку твайго, пасьвячай СПАДАРУ, Богу свайму: не рабі першародным валом сваім і ня стрыжы першароднага з драбнога статку свайго.

 

Перад СПАДАРОМ, Богам сваім, зьядай гэта ты а радзіма твая што году, на месцу, каторае абярэць СПАДАР.

 

Предъ лицемъ Господа, Бога твоего, ести будеши е на кажное лето на месте, еже избереть собе Господь, ты и челяд твоя.

А калі будзе на ім ган, кульгавы альбо сьляпы будзе, альбо зь якім ліхім ганам, дык не абракай яго на аброк СПАДАРУ, Богу свайму;

 

Естъли же бы имело на собе посквернение и было бы слепо или хромо, или на некоемъ уду недостаточно, немоцно, шкаредо или горбовато, да не принесеши его Господу, Богу своему,

Але ў брамах сваіх ежча яго; нячысты, як і чысты, як аленя, так і лань.

 

но во граде на месте своем снеси и. Чистые и нечистые посполу е ести будете, якоже есте серну и еленя.

Толькі крыві яго ня еж; на зямлю вылі, як ваду.

 

Толико блюдитеся, да крови ихъ не ясте, но на землю выцедите, яко воду.