Другі закон 32 разьдзел

 

 

«Нахініце вуха, нябёсы, я буду гукаць; і слухай, зямля, словы вуснаў маіх.

 

Слыште, небеса, еже возглаголю, послухай, земле, словъ устъ моихъ!

Закапае, як дождж, навука мая, як раса, ападзець мова мая, як брызок на зяленіва, як спорны дождж на траву.

 

Да умножиться, яко дождь, навчение мое и сниидуть, яко роса, глаголы моя, яко туча на былину и яко иней на траву.

Бо імя СПАДАРОВА выхваляю; уздайце вялічча Богу нашаму.

 

Понеже имя Господьне призывати буду, дадите величие Богу нашему!

Ён скала, Ягоныя справы дасканальныя, бо ўсі дарогі Ягоныя справядлівыя. Бог верны і без бяспраўя; справядлівы а шчыры Ён.

 

Богъ, совершена дела Его и вси пути Его суть судове; Богъ веренъ и несть неправды в Немъ, праведенъ и преподобенъ Господь.

Ён папсаваўся перад Ім, яны ня дзеці Ягоныя подле сваіх ганаў, крутадушнае а хвальшывае пакаленьне.

 

Согрешиша пред Нимъ, но не сынове Его в нечистотахъ. Роде злый и развращеный,b

Ці гэта ўздасьце вы СПАДАРУ, людзе шалёны а нямудры? Ці ня Ён бацька твой, прыдбаў цябе? Ён учыніў цябе і ўладзіў цябе.

 

сия ли воздаете Господеви, людие дурнии и немудрии? Не сам ли Сей естъ Отець твой, стяжавый тя, и сотворивый, и создавый тя?

Успомні дні вечныя, уцям гады роду за родам; папытайся ў вайца свайго, і ён паведаме табе, старых сваіх, і яны скажуць табе.

 

Помяни дни старыя, зразумей роды родовъ. Вопроси отца твоего, и возвестить тобе, старцевъ твоих, и рекуть тобе.

Як Навышні даваў дзелі народам і аддзяляў сыноў людзкіх, прызначыў граніцы народаў подле ліку сыноў Ізраелявых;

 

Егда разделяше Вышний языки, негда разсея сыны Адамовы, положилъ пределы народомъ по числу сынов Ізраилевыхъ.

Бо дзель СПАДАРОВА люд Ягоны; Якаў павароз дзелі Ягонае.

 

И бысть часть Господьня людие Его, Іаковъ повразъ наследия Его.

Ён знайшоў яго ў зямлі пустыннай, у сьцепе выючае дзічы; ён абводзіў яго, навучаў яго, сьцярог яго, як зрэнка вока свайго.

 

Обрете его во пустыни грозной, въ месте жажди, зноя и безводне; обыйде его и наказа и, и сохрани его, яко зреницу ока своего.

Як арліца будзе гняздо свае, пырхае над арлянятамі сваімі, распушчае крылы свае, бярэць іх, носе іх на канцох крылаў сваіх;

 

Яко орелъ, навчая летати птенца своя и над ними вожделе, простер криле свое, и приятъ е, и понесе ихъ на раму своихъ,

Так СПАДАР Сам адзін вадзіў яго, і няма зь Ім чужога бога.

 

Господь самъ водяше ихъ, и не бе с ними богъ чуждъ.

Ён узьвёў яго на вышыні зямлі, карміў яго пладамі палёў, і паіў яго мёдам із скалы, і аліваю зь цьвярдое скалы,

 

Возведе их на высокую землю и насыти ихъ житъ польныхъ да бы съсали медъ ис скалы и олей от тверда каменя,

Маслам каровім а малаком авячым а тукам баранчыкаў а бараноў вашанскіх а казлоў з тукам зярнят пшонных, і вінную кроў ты піў ня зьмешаную.

 

масло кравие и млеко овчие, с тукомъ агньчимъ и овнимъ сынов Васанъ, и козлы с хлебомъ пшеничнымъ, и кровъ грозновую пиаху, избранное вино.

І ўеўся Ешурун, і брыкаўся, растаўсьцеў, аброс тукам і стаў гладкі; і пакінуў Ён Бога, Каторы ўчыніў яго, і ўлегцы замеў скалу спасеньня свайго.

 

Яде Іаковъ и насытися, и отвержеся возлюбленный; отылъ, утолсте и разшире, и остави Бога, сотворшаго и, и отступи от Бога, Спаса своего.

Чужымі прывялі Яго да завісьці, агідамі разгневалі Яго.

 

Прогневаша Его въ бозехъ чуждихъ и въ мерзостях прегорчиша Ему.

Абракалі дзяблам, ня Богу, багом, каторых яны ня зналі, новым, што прышлі з блізіні, каторых не баяліся айцове вашыя.

 

Приношаху жертвы бесомъ, а не Богу, богомъ, ихже не ведяша; новые и небывалые приидоша, ихже не знаша отцеве ихъ.

Скалу, каторая радзіла цябе, ты ня помнеў, і забыўся Бога, што стварыў цябе.

 

Бога, родшего тя, оставилъ есъ и забыл еси Господа, питающего тя.

І абачыў СПАДАР, і ўлегцы замеў за квеленьне Яго сынамі а дачкамі сваімі.

 

Виде Богъ и разгневася, раздражниша убо И сынове Его и дщеры,

І сказаў: "Схаваю від Свой ад іх, абачу, які будзе канец іх, бо яны род вельма крутадушны, дзеці, у каторых няма вернасьці.

 

и рече: “Сокрию лице Мое от нихъ и согледаю, что учинять напоследы, родъ убо превращеный естъ и сынове неверныи.

Яны ўквялілі Мяне да завісьці тым, што ня ё Бог, пустынёй сваёй зьнемарасьцілі Мяне: і Я ўквялю іх да завісьці тымі, што ня люд, народам шалёным Я ўзлую іх;

 

Тии Мя раздражниша в том, иже не бе богъ, и прогневаша во идолехъ своихъ, и Азъ раздражну ихъ в тыхъ, иже не суть людие, и въ языцехъ неразумных розгневлю ихъ.c

Бо цяпло ўгарэлася ў гневе Маім, пячэць аж да найніжшае пеклы, і зьесьць зямлю а плады яе, і запале поды гораў.

 

Огнь розгореся во ярости Моейd и разозжеться даже до ада преисподнего, снесть землю и жита ея и попалить основания горамъ.

І зьбяру на іх ліха, і стрэлы мае ўсі выстралю на іх;

 

Съберу на нихъ злая и стрелы Моя скончаю в нихъ,

Будуць высілены голадам і выгублены гаручкаю, гаркім вынішчэньням; і пашлю на іх зубы зьвяроў з атрутаю поўзаючых у пыле.

 

истощають гладом и жрати е будуть птици кусаниемъ неисцелеемым; зубы зверей пошлю в ня со яростию и пресмыкающихся гадовъ.

Звонку іх будзе бязьдзетніць меч, а з нутра жах, таксама маладзёна, таксама дзеўку, і ссучага разам із чалавекам сівым.

 

Зовнутрь будеть губити ихъ мечь, а внутрь страхъ, юношу с девою ссущее со человекомъ старымъ.

Я сказаў бы: ’Аддзьмухну іх, і зраблю канец памятцы іх сярод людзёў’,

 

И рекну: “Игдеже суть?”, и престати сотворю от людей паметь ихъ,

Калі б ня гневу непрыяцеля Я сьцярогся, каб не пазналі варагі ягоныя, каб не сказалі: ’Нашая рука высокая, і не СПАДАР зрабіў усе гэта’";

 

но за гнев [враговъ] продолжилъ есмъ, да не когда вознесуться супостати ихъ и рекуть: “Рука нашая силна, а не Господь, учинила вся сия”.

Бо яны народ, каторы згубіў раду, і няма зразуменьня ў іх.

 

Языкъ безъ совета естъ, и несть в нихъ мудрости.

О, калі б яны былі мудрыя, яны зразумелі б гэта й уважалі б на свой апошні канец!

 

О да бы смыслили и разумели и о последняя прогледали,

Як бы мог адзін гнацца за тысячай і два гналі дзесяць тысячаў, калі б скала іхная яе прадала іх, і СПАДАР не запер іх!

 

како гоняше единъ тысещу и два двигнуста тьму!e Ащели не прото, иже Богъ отдалъ естъ ихъ и Господь предалъ естъ е?

Бо ня як скала наша, скала іхная, і варагі нашы судзьдзі ў гэтым.

 

Не суть воистинну бози ихъ, яко Богъ нашъ, и врази наши неразумливы,

Бо зь вінное розкі содомскае іхная вінная розка і з палеў ґоморскіх, бо ягады іхныя — ягады жоўці, гранкі іхныя гаркія ў іх;

 

от винограда убо Содомска естъ вино ихъ и корение ихъ от Гоморы, ягоды ихъ — ягоды желъчи, и грозенъ их прегоркый.

Атрута смокаў віно іхнае і лютая атрута найядавітшых гадаў.

 

Желчъ змиева вино ихъ и ядъ асъпидов неисцелеемый.

"Ці не схавана гэта ў Мяне? не запячатавана ў сховах Маіх?

 

«Не вся ли сия сокрита сут у Мене и запечатана во сокровищехъ Моихъ?

У Мяне помста й надгарода, упару, як захістаецца нага іхная; бо блізкі дзень загубы іх, і борзда настане прыгатаванае ім".

 

Моя естъ помста и Азъ воздамъ имъf во время, внегда соблазниться нога ихъ, близъ убо естъ день погибели ихъ и поспешають приити времена».

Бо СПАДАР будзе судзіць люд Свой, і над слугамі сваімі зжаліцца; бо Ён абача, што рука іхная скволела, і ня стала ані ўвязьненых, ані засталых.

 

Судити будеть Господь людей своихъ и о рабехъ своихъ умоленъ будеть, узрить бо, яко разслаблена естъ рука ихъ и оставшии, заврени суть, и знемогоша”.g

Тады скажа СПАДАР: "Дзе багі ягоныя, скала, на каторую ён спадзяваўся,

 

И речеть Господь: «Где суть бози ихъ, ониже уповаша на ня,

Каторыя ядалі тук аброкаў іхных, півалі віно ўзьліваньняў іхных? Хай яны паўстануць і памогуць вам, хай будуць вам абаронаю.

 

от ихже жертвъ тукъ ядяху и от ихъ требъ вино пиаху? Да воскреснуть и помогут вамъ, и будуть вамъ покровителе.

Бачыце цяпер, што гэта Я, Я — і няма Бога, апрача Мяне; Я забіваю й ажыўляю, Я раню і Я ўздараўляю; і ніхто ня збаве ад рукі Мае.

 

Видьте жъ, яко Азъ есмъ единъ и несть богъ инъ, развей Мене. Азъ убию и жити сотворю, Азъ немощна учиню и поздравлю,h и несть той, онже бы моглъ з руки Моея изторгнути.

Бо Я падыйму да нябёс руку Сваю й кажу: "Жыву Я на векі!’

 

Се, воздвигну на небо руку Мою и кленуся десницею Моею, и рекну: Живъ есмъ Азъ во веки!

Як найстру зіхацеючы меч Свой, і рука Мая схопе суд, то аддам помстаю варагом Сваім і ненавідзячым Мяне адплачу.

 

Поострю, яко молнию, мечь Мой, и прииметь судъ рука Моя. Воздамъ месть врагомъ Моимъ и ненавидящимъ Мене отдамъ.

Упаю крывёй стрэлы Свае, і меч Мой будзе жэрці мяса, упаю крывёй забітых а палоненых і з галавы начэльнікаў ворага".

 

Напою стрелы Моя во крови ихъ и мечь Мой снесть мяса их от крови язвеныхъ и плененныхъ, от главъ князь языцькихъ».

Весяліцеся, народы, зь людам Ягоным, бо кроў слугаў Сваіх ён помсьце, і помсту аддасьць варагом Сваім, і залашчыцца да зямлі Свае — люду Свайго».

 

Хвалите, народи, людей Его, понеже помстить крови рабовъ Своихъ и вчинить отмщение на вразехъ ихъ, и помилуеть землю людей Своихъ!

І прышоў Масей, і гукаў усі словы песьні гэтае ў вушы люду, ён а Гошуа Нунянок.

 

И прииде Моисей и глагола вся слова Песни сее во уши людемъ посполу со Исусомъ, сыномъ Наввиным.

І скончыў Масей гукаць усі словы гэтыя ўсяму Ізраелю,

 

И доконалъ естъ Моисей всехъ словъ сихъ, глаголя ко сыномъ Ізраилевымъ,

І ён сказаў ім: «Палажыце сэрца вашае на ўсі словы, каторыя я сьветчу вам цяпер, каб расказаць іх дзяцём сваім, каб яны рупіліся паўніць усі словы права гэтага;

 

и рече паки имъ: «Вложите в серца ваша вся слова сия, еже днесь поведаю вамъ, и возвестите е сыномъ своим, да сохранять и учинять, и наполнять вся, еже написана суть во книгахъ закона сего,

Бо гэта, ня пустое вам; але гэта жыцьцё вашае, і гэтым вы прадоўжыце дні на тэй зямлі, да каторае вы пераходзіце гэты Ёрдан, каб апанаваць яе».

 

понеже недармо вамъ даны суть заповеди сие, но да вси поживете о нихъ и, полняще ихъ, да долго пребудете на земли, до неяже, прешедши Іорданъ, вселитеся и владети ею будете».

І гукаў СПАДАР Масею таго самага дня, і сказаў:

 

В той день молвилъ естъ Господь Богъ к Моисею, глаголя:

«Узыйдзі на гэтую гару Аварым, на гару Нево, каторая ў зямлі Моаўскай, што перад Ерыхонам, і глянь ня зямлю Канаанскую, каторую Я даю сыном Ізраелявым у дзяржаньне;

 

«Взойди на гору сию Аварим и на гору Неву, еже естъ в земли Моавской противу Ерихонуграду, и погледи на землю Ханааню, юже Азъ дамъ сыномъ Ізраилевымъ владети ею.

І памры на гары, на каторую ты ўзыйдзеш, і будзеш прылучаны да люду свайго, як памер Аарон, брат твой, на гары Гор, і быў прылучаны да люду Свайго,

 

И умреши ту, на горе, и приложишися ко отцемъ твоимъ, якоже искончася брат твой Ааронъ на горе Оръ и приданъ естъ к людем своимъ,

За тое, што вы ізрадзілі Мяне сярод сыноў Ізраелявых ля водаў Мэрывы ў Кадэшу, на пустыні Цын, за тое, што вы не пасьвяцілі Мяне сярод сыноў Ізраелявых.

 

понеже согрешили есте предо Мною посреди людей Ізраилевыхъ у Воды Пререкания в Кадысе, во пустыни Синъ, и не осветисте Мене межи сынми Ізраилевыми.i

А насупроці ты абачыш зямлю, але туды ня ўвыйдзеш, у зямлю, каторую Я даю сыном Ізраелявым».

 

Протожъ узриши землю, но не вниидеши в ню, юже дамъ Азъ сыномъ Ізраилевымъ».