Другі закон 19 разьдзел

 

 

Калі ГОСПАД, Бог твой, зьнішчыць народы, зямлю якіх ГОСПАД, Бог твой, дае табе, каб ты завалодаў ёю і пасяліўся ў гарадах іхніх і дамах іхніх,

 

Внегда погубить Господь, Богъ вашъ, народы и ихъ землю предасть вамъ владети ею, и жити будете во градехъ их и в домехъ ихъ.

тады выдзелі сабе тры гарады з усёй зямлі, якую дае табе ГОСПАД, Бог твой, на ўласнасьць,

 

Тогда отделите собе три грады посреди земли, юже дасть вамъ Господь, Богъ вашъ, в достоание.a

і падрыхтуй шлях, і падзялі на тры [часткі] абшар зямлі тваёй, якую дае табе ў спадчыну ГОСПАД, Бог твой, і кожны забойца знойдзе там прыбежышча.

 

Сровнаете пилне путь и розделите заровно всю страну земли вашее, абы имелъ близко утекати до нихъ, онже бы не хотяй убилъ некого.

А гэта слова адносна забойцы, які ўцячэ туды і будзе жыць. Калі ён забіў бліжняга свайго ненаўмысна і ня меў нянавісьці да яго ані ўчора, ані пазаўчора,

 

Сей будеть законъ убийци, еже втечеть во един от градовъ сихъ, егоже животъ захованъ имать быти. Кто ж бы убилъ человека не хотяй, а тое бы могло доведено быти, иже ни вчера и ни предъ днемъ вчерашнимъ не имелъ ненависти к нему,

калі пайшоў нехта з бліжнім сваім у лес секчы дрэвы і размахнулася рука ягоная з сякерай, каб сьсекчы дрэва, і саскочыла жалеза з тапарышча і ўдарыла бліжняга ягонага, і той памёр, такі можа схавацца ў адным з гарадоў гэтых, і будзе жыць,

 

но пригодилося ест, иже шолъ с ним до леса и секал дрова, и секира, спадши с топорища, забила товариша его, таковый да втечеть до некоего с трехъ градов, первей положеныхъ, и живъ будеть.

каб мсьціўца за кроў у гарачнасьці сэрца свайго не пагнаўся за забойцам і не дагнаў яго, калі дарога далёкая, і не забраў душу ягоную, бо ён ня мае прысуду на сьмерць, бо ня меў нянавісьці [да забітага] ані ўчора, ані пазаўчора.

 

Да како убитого приятель, жалостию порушен сый, гонил бы и и инялъ бы его, естъли бы должейши путь имелъ ко утеканию, и тако убил бы его, онже не естъ виненъ смерти, понеже несть показано, ижебы к нему имелъ неякую ненависть первей.

Дзеля гэтага я загадваю табе, кажучы: "Выдзелі сабе тры гарады.

 

Сего ради заповедаю вамъ, да три грады отделите, единъ от другаго в ровной далекости.

Калі ГОСПАД, Бог твой, пашырыць межы твае, як Ён запрысяг бацькам тваім, і аддасьць табе ўсю зямлю, якую абяцаў даць бацькам тваім,

 

И егда разширить Господь Богъ пределы ваше, якоже глаголалъ естъ отцемъ вашимъ, и дасть вамъ всю землю, юже обещалъ естъ —

калі ты будзеш захоўваць і выконваць прыказаньне гэтае, якое я табе сёньня загадваю, каб ты любіў ГОСПАДА, Бога твайго, і хадзіў шляхамі Ягонымі ўсе дні, тады дадасі да гэтых гарадоў яшчэ тры гарады,

 

естъли же будете хранити приказания Его и полнити вси речи, еже заповедаю вамъ, да возлюбите Господа, Бога вашего, и походите в путехъ Его по вся часы, — тогда придасте еще собе и иныхъ три грады, да будуть ихъ шесть,

каб не праліваць нявіннай крыві ў зямлі тваёй, якую дае табе ГОСПАД, Бог твой, на ўласнасьць, і ня будзе на табе крыві.

 

да не будет вылита кровь неповинная в земли вашей, юже Господь Богъ дасть вамъ владети ею, да не будете повинни крови их.

Калі чалавек меў нянавісьць да бліжняга свайго, і цікаваў на яго, і паўстаў супраць яго, і забраў душу ягоную, і той памёр, і ўцячэ ў адзін з гарадоў гэтых,

 

Естъли же бы пак кто имея в ненависти ближнего своего и мыслил ильстиве о безглавии его, а потомъ, воставъ, забилъ и до смерти и втекъ бы до некоего сверху менованыхъ градов,

тады старшыні гораду ягонага пашлюць па яго, забяруць яго адтуль і аддадуць у рукі мсьціўца за кроў, і ён памрэ.

 

да пошлют старейшины града того и возмут и из града, до негоже втеклъ, и выдадут в руце тому, егоже приетеля убил, да и сам убит будет.

Няхай не пашкадуе яго вока тваё, і ты змыеш кроў нявінную з Ізраіля, і будзе добра табе.

 

Не пожалуете его, но от[ъ]имете кров винную от среды людей Ізраилевых, да добро будет вам.

Не перасоўвай мяжы бліжняга твайго, якую вызначылі продкі ў спадчыне тваёй, якую ты атрымаў у зямлі, якую дае табе на ўласнасьць ГОСПАД, Бог твой.

 

Не пренесеши и не переореши межъ ближнего твоего, еже уставили суть старшии твои в достоании твоем, еже дасть тобе Господь, Богъ твой, в земли, еюже владети будете.

Не паўстане адзін сьведка супраць чалавека, [абвінавачваючы] ў нейкім беззаконьні ці ў некім грэху. У кожным граху, якім саграшыў чалавек, паводле [словаў] з вуснаў двух або трох сьведкаў выносіцца рашэньне.

 

Не станеть светокъ единъ противу человеку, естъли же согрешить или злое учинить, но во встехъ дву или трех светковъ станеть всяко слово.b

Калі паўстане сьведка фальшывы супраць чалавека, вінавацячы яго ў злачынстве,

 

Востанет ли светокъ лъживый на человека, глаголя на него проступление,

няхай стануць абодва чалавекі, што маюць спрэчку, перад абліччам ГОСПАДА, перад сьвятарамі і судзьдзямі, якія будуць у тыя дні.

 

то да стануть оба, еже имають прю, предъ Господемъ, предъ жерци и судьями, седящими в ты часы.

І судзьдзі старанна дасьледуюць, і вось, сьведка той — сьведка фальшывы, ён фальшыва гаварыў на брата свайго,

 

И егда, со пилностию выпытавшися, познають, иже илъживое сведецьство молвилъ естъ на брата своего,

тады зрабіце яму тое, што ён меў намер зрабіць брату свайму, і вынішчыш зло з асяродзьдзя твайго.

 

да воздадуть ему по всему злому, якоже умыслилъ былъ брату своему вчинитиc. И от[ъ]имете злое от среды себе,

А іншыя пачуюць [пра гэта] і будуць баяцца, і ніколі больш у асяродзьдзі тваім такіх рэчаў ня будуць рабіць.

 

и да услышавши сее, инии и побоятся, и не будуть смети чинити таковых речей злыхъ посреди васъ.

Няхай не шкадуе яго вока тваё, але душу за душу, вока за вока, зуб за зуб, руку за руку, нагу за нагу [запатрабуеш].

 

Не пожалуете его, но живот за животъ, око за око, зубъ за зубъ, руку за руку, ногу за ногу от[ъ]имете.d