Другі закон 2 разьдзел

 

 

І павярнуліся мы, і рушылі мы ў пустыню шляхам да Мора Чырвонага, як да мяне прамовіў ГОСПАД, і шмат дзён абыходзілі вакол гару Сэір.

 

И рушившися оттоле, приидохомъ во пустыню, еже ведеть к Чермному морю, яко повеле ми Господь, и обыходихомъ гору Сеиръ за долгий часъ.

І сказаў ГОСПАД мне, кажучы:

 

И рече Господь ко мне:

“Досыць вам хадзіць кругом гары гэтай, Зьвярніце на поўнач.

 

“Досыть есте обыходили гору сию, идите ко стране полуночъной.

А народу загадай, кажучы: "Вы будзеце праходзіць праз пасяленьні братоў вашых, сыноў Эзава, якія жывуць у Сэіры, і яны будуць баяцца вас, і вы будзьце вельмі ўважлівыя,

 

И людемъ заповедай, глаголя: Се пойдете по пределомъ братии вашея, сыновъ Ісавлихъ, ониже пребывають на горе Сеиръ, и убоятся васъ.

не чапайце іх, бо Я ня дам вам зямлі іхняй нават на стапу нагі, таму што гару Сэір Я даў у валоданьне Эзаву.

 

Сего для согледайте того пильне, да не биетеся с ними, понеже не дамъ вамъ земли ихъ такъ много, яко бы моглъ ногою ступити. В достоание убо Ісаву далъ есмъ гору Сеиръ.

Ежу купляйце ў іх за срэбра і ешце; таксама ваду купляйце ў іх за срэбра і піце.

 

Покармы будете собе куповати от них за сребро и ести, и воду, заплативши, пити.

Бо ГОСПАД, Бог твой, дабраславіў цябе ў кожнай справе рук тваіх. Ён ведае вандроўку тваю ў гэтай пустыні вялікай. Вось, сорак гадоў ГОСПАД, Бог твой, з табою, і нічога табе не бракавала"”.

 

Господь, Богъ вашъ, далъ естъ вамъ благославение во всехъ делехъ руку вашихъ, Той знаеть путь вашъ, имже идосте по пустыни сей великой; четыредесят летъ пребываше с вами, и ничто же естъ, чего бы ся вамъ не доставало”.

І абмінулі мы братоў нашых, сыноў Эзава, якія жылі ў Сэіры, шляхам на Арабу, Элят і Эцыён-Гэбэр, і завярнулі, і пайшлі шляхам у пустыню Мааў.

 

И егда минухомъ землю братии наших, сыновъ Ісавлихъ, ониже живяху на горе Сеиръ, путемъ польнымъ от Галяфа и от Ангавера приидохом на путь, еже ведеть в пустыню Моавскую.

І сказаў мне ГОСПАД: “Не варагуй супраць Мааву і не пачынай з імі вайны, бо Я ня дам нічога ў валоданьне табе з зямлі іхняй, бо Я аддаў Ар у валоданьне сынам Лота’”.

 

И рече Господь ко мне: “Не воюйтеся с Моавляны и ни зачинайте бою с ними, понеже не дамъ вамъ ничего же от земли ихъ, яко сыномъ Лотовымъ предахъ ю владети ею”.

Перад тым жылі ў ёй Эмімы, народ вялікі, шматлікі і высокі, як [сыны] Анака.

 

Емим, людие, первей живяху на земли той велиции и силнии и тако высокого возрасту, иже ся видели яко волотове с поколения Енахимъ,

Лічылі іх Рэфаімамі, як і [сыноў] Анака. А Мааўляне называюць іх Эмімамі.

 

ониже подобъни быша сыномъ Енаковымъ, и того для Моавляне прозвали суть ихъ Емимъ.

А ў Сэіры жылі раней Харэі, але сыны Эзава выгналі іх, і вынішчылі іх перад абліччам сваім, і пасяліліся на месцы іхнім, як зрабіў Ізраіль у зямлі спадчыны сваёй, якую даў яму ГОСПАД.

 

На горе пакъ Сеиръ пребываху первей Оррейстии, ихже выгнавши и погубивши, вселишеся сынове Исавли, якоже учинять людие Ізраилевы в земли своей, юже далъ имъ Господь Богъ владети ею.

“Цяпер уставайце і перайдзіце праз ручай Зарэд”. І перайшлі мы ручай Зарэд.

 

Тогда рушившися оттоле, да быхом перешли потокъ Зареф, и приидохомъ к нему.

А дзён, калі мы ішлі з Кадэш-Барнэа да ручая Зарэд, было трыццаць восем гадоў, аж пакуль не згінула ў табары ўсё тое пакаленьне ваяроў, як ім гэта запрысяг ГОСПАД.

 

Часъ пакъ, в немже пришли есмо от Кадис-Варнии до Зарефа, было летъ тридесеть и осмъ, дондеже не погибоша все множество боевников с полков, якоже клялъся есть Господь Богъ,

Таксама рука ГОСПАДА была супраць іх, каб зьнішчыць іх у табары, аж пакуль яны не загінулі.

 

Егоже рука была на нихъ, да бы загинули вси от среды полъковъ.

І сталася, калі згінулі ўсе ваяры, паміраючы сярод народу,

 

И егда погибоша вси боевници,

прамовіў да мяне ГОСПАД, кажучы:

 

рече Господь ко мне, глаголя:

“Ты сёньня пяройдзеш Ар, мяжу Мааву,

 

“Ты прейдеши ныне пределы Моавские до града, именем Аръ,

і наблізішся да сыноў Амона. Не чапай іх і не пачынай вайны з імі, бо Я ня дам табе нічога ў валоданьне з зямлі сыноў Амона, бо Я аддаў [зямлю гэтую] ў валоданьне сынам Лота”.

 

и приидешъ к кончинамъ сыновъ Аммонихъ. Гледи жъ, абы еси не воевался с ними, ани попужай их на брань, яко не дамъ тобе земли сыновъ Аммоних, понеже сыномъ Лотовымъ далъ есмъ ю в достоание”. —

Яна лічылася зямлёй Рэфаімаў; раней жылі ў ёй Рэфаімы, а сыны Амона называлі іх Замзумімамі.

 

Сия называна была земля Волотовъ, яко первей на ней живяху волотове, ихже Аммонитяне называху Зозим:

Народ гэта вялікі, шматлікі і высокі ростам, як сыны Анака, і зьнішчыў іх ГОСПАД перад абліччам [сыноў Амона], і яны пасяліліся на месцы іхнім.

 

людие велиции и мнозии и высокого возрасту, яко и Енахин. И погубил е Господь предъ лицемъ ихъ, и далъ имъ землю жити на ней вместо их,

Таксама зрабіў ГОСПАД сынам Эзава, якія жывуць у Сэіры, вынішчаючы перад імі Харэяў, і яны выгналі іх, і самі жывуць на месцы іхнім аж да гэтага дня.

 

якоже учинилъ естъ сыномъ Исавлимъ, иже пребывають на горе Сеиръ: погуби оттоле Хореанъ и землю их предалъ имъ, на нейже живуть и до днейшего дня.

І Авімаў, што жылі ў паселішчах аж да Газы, выгубілі Кафтарымы, якія выйшлі з Кафтору, і пасяліліся на месцы іхнім.

 

Евеанъ теже, живущихъ во Асериме даже до Газама, погубиша Кападоциане, вышедши с Кападоции, и живяху вместо их.

“Уставайце, рушце ў дарогу, і пераходзьце ручай Арнон. Вось, Я аддаў у рукі твае Сыгона, валадара Хешбону, Амарэйца; бяры на ўласнасьць зямлю ягоную, і пачынай вайну супраць яго.

 

“Ныне же въстаньте и прейдите потокъ Арнонъ: се, предахъ в руце ваше Сеона, царя Аморейскаго, и землю его, почните жъ вже владети ею и воюйтеся с нимъ.

Сёньня Я пачну распаўсюджваць страх і жах перад табою на народы пад усім небам, каб пачуўшы імя тваё, яны баяліся і дрыжэлі перад табою”.

 

Днесь воистинну почну пущати боязнь и страхъ вашъ на люди, живущия под всем небомъ, да бы слышаще имя ваше вляклися и тряслися, яко жена, рожающая детище, и болесть да приимуть”.

І паслаў я пасланцоў з пустыні Кэдэмот да Сыгона, валадара Хешбону, са словамі мірнымі, кажучы:

 

Тогда послалъ есмъ послы от пустыни Кадемофовы к Сеону, царю Есевонеску, словы мирными глаголя:

“Дазволь мне прайсьці праз зямлю тваю. Я пайду гасьцінцам, ня збочу ані ўправа, ані ўлева.

 

Да проидемъ землю твою, путем великим пойдемъa, не уклонимся ни налево и ни направо.

Жыўнасьць продай мне за срэбра, каб я мог есьці. Таксама ваду продай мне за срэбра, каб я мог піць. Дазволь мне толькі прайсьці пехатою,

 

Покармы продай намъ за цену, да емы, и воду, заплативши сребромъ, пити будемы, толико допусти намъ перейти ногами землю свою,

як дазволілі мне сыны Эзава, якія жывуць у Сэіры, і Мааўляне, якія жывуць у Ары, аж пакуль я дайду да Ярдану і перайду ў зямлю, якую мае даць нам ГОСПАД, Бог наш”.

 

якоже учинили суть сынове Исавли, живущие на горе Сеиръ, и Моавляне, пребывающии во Аре, дондеже приидемъ ко Іордану до земли, юже Господь, Богъ наш, дасть намъ.

Але Сыгон, валадар Хешбону, не захацеў дазволіць нам прайсьці праз зямлю ягоную, бо ГОСПАД, Бог наш, закамяніў дух ягоны і сэрца ягонае зрабіў цьвёрдым, каб аддаць яго ў рукі твае, як гэта [сталася] сёньня.

 

И не восхоте Сеонъ, царь Есевонескъ, допустити проити нас черес землю свою, понеже Господь, Богъ нашъ, затвердилъ был серце его прото, абы преданъ былъ в руце наше, якоже ныне видите.

І сказаў ГОСПАД мне: “Вось, Я пачынаю аддаваць табе Сыгона і зямлю ягоную. Пачынай, авалодвай, каб успадкаеміць зямлю ягоную”.

 

И рече Господь ко мне: “Се начах предаяти тобе Сеона царя и землю его, начни жъ владети ею”.

І выйшаў супраць нас Сыгон, ён і ўвесь народ ягоны, на вайну ў Ягац.

 

В той час вышолъ естъ Сеонъ царь с людми всеми своими к бою противу намъ въ Ясу.

І выдаў яго нам ГОСПАД, Бог наш; і пабілі мы яго, і сыноў ягоных, і ўвесь народ ягоны.

 

И предалъ естъ и Господь Богъ в руце наше, и убихомъ его и сыновъ его, и всехъ людей его.

У той час узялі мы ўсе гарады ягоныя і палажылі закляцьце на кожны горад, на мужчынаў, і жанчынаў, і дзяцей, нікога з іх не пакінулі,

 

b И вси грады его в той часъ здобывахомъ, побивши живущихъ в нихъ: муже и жены, и дети погубихомъ, не оставихомъ в нихъ ничего же,

акрамя жывёлы, якую ўзялі сабе, і здабычы з гарадоў, занятых намі.

 

кроме скоту, иже ся досталъ воевникомъ; и користи из градовъ побрахомъ собе

Ад Араэру, які на беразе ручая Арнон, і ад гораду ў даліне аж да Гілеаду не было для нас гораду, які быў мацнейшы за нас; усё аддаў нам ГОСПАД, Бог наш.

 

от Ароира-града, еже естъ на брегу потока Арнона — места, иже в долине лежать, — даже до Галаада. И не бе того града и ни места, егоже не взяхомъ. Все предалъ естъ намъ Господь, Богъ нашъ,

Толькі да зямлі сыноў Амона ты не набліжаўся, і да мясцовасьцяў вакол ручая Ябок, да гарадоў у гарах, і ўсё [было], як загадаў ГОСПАД, Бог наш.

 

кроме земли сыновъ Аммонихъ, до неяже не входихомъ и ни приближахомся ко всем странамъ, еже прилежать к потоку Евофу и ко градомъ на горахъ, и ко всим местом, о нихже заповеда намъ Господь, Бог нашъ.