Другі закон 31 разьдзел

 

 

І пайшоў Майсей, і прамовіў гэтыя словы да ўсяго Ізраіля,

 

В той часъ прииде Моисей и глаголалъ ест слова сия ко всемъ людемъ Ізраилевым,

і сказаў ім: «Я маю сёньня сто дваццаць гадоў. Не магу больш выходзіць і ўваходзіць, і ГОСПАД сказаў мне: “Не пяройдзеш ты Ярдан гэты”.

 

и рече: «Во сту и во двадцети летехъ есмъ днесь и вже не могу более выходити и входити. К тому и Господь рече ко мне, глаголя: “Ты не пойдеши за Иорданъ сей”.

ГОСПАД, Бог твой, Сам пяройдзе перад абліччам тваім. Ён зьнішчыць народы гэтыя перад абліччам тваім, і ты завалодаеш імі, і Егошуа пойдзе перад абліччам тваім, як прамовіў ГОСПАД.

 

Про тож Господь, Богъ вашъ, Той Самъ пойдеть пред вами и Той выгубить вся народы сия предъ лицемъ вашимъ, и вы владети будете землею ихъ. А Ісусъ, сынъ Наввин, той пойдеть пред вами, якоже глаголалъ естъ Господь Богъ.

І зробіць ім ГОСПАД, як зрабіў Сыгону і Огу, валадарам Амарэйцаў, і зямлі іхняй, зьнішчыўшы іх.

 

И вчинит имъ Господь по всему, якоже учинилъ ест Сеону и Огу, царемъ Аморейскимъ, и земли ихъ, и погубить е.

І выдасьць ГОСПАД іх вам, і зробіце вы з імі паводле ўсіх прыказаньняў, якія я загадаў вам.

 

Сего ради егда и тыхъ предасть вамъ Господь, то да вчините имъ, якоже повелех вамъ.

Будзьце цьвёрдыя і мужныя, ня бойцеся і не палохайцеся іх, бо ГОСПАД, Бог твой, ідзе з табою, Ён не пакіне цябе і не адступіцца ад цябе».

 

Вы пак укрепитеся и мужне чиньте, не бойтеся и не страшитеся, гледяще на нихъ, понеже Господь, Богъ вашъ, — Той естъ вожъ вамъ и не отступить от васъ, и не оставить васъ».

І паклікаў Майсей Егошуа, і сказаў яму на вачах усяго Ізраіля: «Будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвядзеш народ гэты ў зямлю, якую запрысяг ГОСПАД бацькам іхнім даць яе, і ты яе аддасі ў спадчыну ім.

 

В той часъ позвалъ естъ Моисей Ісуса, сына Наввина, и глагола к нему предъ всемъ множествомъ людей: “Укрепися ж и буди смелый, ты бо воистинну воведеши людей сихъ в землю, юже обещалъ Господь Богъ отцем ихъ дати имъ,a и ты розделиши ю по жребиехъ,

А ГОСПАД, Які ідзе перад абліччам тваім, Ён Сам будзе з табою, не пакіне цябе і не адступіцца ад цябе. Ня бойся і не трывожся».

 

и Господь Богъ, Онже пойдеть пред вами, Той будеть с тобою, не оставить тебе и не отступить от тебе. Не бойся и не страшися!”

І напісаў Майсей Закон гэты, і перадаў яго сьвятарам, сынам Левія, якія насілі Каўчэг Запавету ГОСПАДА, і ўсім старшыням Ізраіля.

 

И написал ест Моисей законъ сей, и далъ и жерцемъ Левгиева роду, ониже ношаху Скриню Завета Господьня, и всим старейшинам людей,

І загадаў ім Майсей, кажучы: “Калі пройдзе сем гадоў, у год дараваньня [даўгоў], у сьвята Намётаў,

 

и приказал имъ, глаголя: «По седми годех, егда будет лето отпущения на празникъ Кущний,

калі ўвесь Ізраіль прыйдзе, каб зьявіцца перад абліччам ГОСПАДА, Бога твайго, у месцы, якое Ён выбраў, перачытаеш словы Закону гэтага ўголас перад усім Ізраілем у вушы іхнія.

 

внегда сберутся вси сынове Ізраилевы явитися пред Господемь, Богом своим, на месте, еже изберет собе Господь, чести будете слова закона сего предо всеми людми Ізраилевыми, да послухають ихъ вси вкупе —

Зьбяры народ, мужчынаў і жанчынаў, дзяцей і прыхадняў тваіх, якія ў брамах тваіх, каб яны пачулі і навучыліся баяцца ГОСПАДА, Бога вашага, і захоўвалі, і выконвалі ўсе словы Закону гэтага.

 

мужи и жены, и дети, и пришельци, еже с вами суть. И послухавши, да навчатся боятися Господа Бога и сохранят и наполнят вся заповеди закона сего.

А сыны іхнія, якія яшчэ ня ведаюць [гэтага], няхай слухаюць і вучацца баяцца ГОСПАДА, Бога вашага, усе дні, як доўга будзеце жыць на зямлі, якую вы, перайшоўшы Ярдан, ідзіцё атрымаць на ўласнасьць».

 

Сынове теже ваши, ониже еще не разумеють, да слышать и да побоятся Господа Бога по вся дни, в нихже жити будуть на земли, в нюже входите, прешедши Іордан, владети ею».

І сказаў ГОСПАД Майсею: «Вось, набліжаецца дзень сьмерці тваёй. Пакліч Егошуа і станьце ў Намёце Спатканьня, і Я дам яму загады». І пайшлі Майсей і Егошуа, і сталі ў Намёце Спатканьня.

 

И рече Господь к Моисею: «Се близко ест день смерти твоея. Позови Ісуса и станте обадва во Храме Сведения, да прикажу ему». И идоста Моисей а Ісусъ, и сташа во Храме Сведения.

І ГОСПАД зьявіўся ў Намёце ў слупе воблачным, і стаяў слуп воблачны каля ўваходу ў Намёт.

 

И явися ту Господь Богъ во столпе облачне, онже ста у дверей храмовыхъ.

І сказаў ГОСПАД Майсею: «Вось, ты засьнеш з бацькамі тваімі, а народ гэты паўстане, і будзе чужаложыць з багамі чужымі зямлі гэтай, у якую ўвойдзе; і пакіне ён Мяне, і парушыць запавет Мой, які Я заключыў з ім.

 

И рече Господь к Моисею: «Се, ты приложишися ко отцемъ своимъ. И воставши, людие сие служити будуть богомъ чуждимъ в земли, до неяже вниидуть. И живущи в ней, оставят Мене и разрушать завет Мой, еже учинихъ с ними.

І ўзгарыцца гнеў Мой супраць яго ў той дзень, і Я пакіну іх, і схаваю аблічча Маё ад іх, і будзе ён на загубу. І прыйдуць на яго шматлікія нягоды і ўціскі, і ён скажа ў той дзень: “Ці ж не за тое, што няма Бога са мной, нахлынулі гэтыя нягоды на мяне”.

 

И разгневаеться на нихъ ярость Моя в той день, и завергу ихъ, и сокрию лице Мое пред ними, и предамъ е во скажение. И приидуть на нихъ вся злая и скорбь великая, тако иже рекнуть в той день: “Воистинну несть Господа Бога с нами, понеже приидоша на насъ вся злая сия!”

І Я, хаваючы, схаваю аблічча Маё ў той дзень з прычыны ўсёй ліхоты, якую ён учыніў, бо ён павярнуўся да багоў чужых.

 

Азъ же в той часъ сокриюся и сохраню от нихъ лице Свое для злыхъ речей, яже учиниша, понеже наследовали суть боговъ чуждихъ.

І цяпер запішыце сабе гэты сьпеў. Навучы яму сыноў Ізраіля, укладзі яго ў вусны іхнія, каб гэты сьпеў быў для Мяне сьведкам супраць сыноў Ізраіля.

 

Сего ради напишите собе ныне Песнь сию и навчите ея сынов Ізраилевыхъ, да бы въ серци паметовали ее и усты воспевали, и да будеть Песнь сия на послушенство Мне в сынехъ Ізраилевых,

Бо Я ўвяду яго ў зямлю, якую запрысяг Я бацькам ягоным, якая ацякае малаком і мёдам. І будзе ён есьці, і насыціцца, і ў сытасьці павернецца да багоў чужых, і будзе служыць ім, а Мною пагардзіць і разарве запавет Мой.

 

воведу бо ихъ в землю, юже обещахъ отцемъ ихъ, — земля, плынущая млеком и медомъ. Они же егда ести будуть и насытятся, и розтучнеють, тогда отвратятся к богомъ чуждимъ и поругатися будуть Мне, и зрушать заветъ Мой.

І станецца, калі дакрануцца яго шматлікія нягоды і ўціскі, сьпеў гэты будзе сьведкам перад абліччам ягоным, бо вусны нашчадкаў ягоных не забудуцца яго. Бо Я ведаю намеры ягоныя, паводле якіх ён робіць сёньня, перш, чым увяду яго ў зямлю, якую абяцаў [яму]».

 

И егда приидуть на нихъ многая злая и беды великия, тогда ответъ дасть имъ Песнь сия вместо послушания. И сея Песни да не забываете сами и ни сыглве ваши, вемъ убо Азъ мышление ихъ и что будуть чинити первей, нежели воведу е в землю, обетованную имъ».

І запісаў Майсей сьпеў гэты ў той дзень, і навучыў яму сыноў Ізраіля.

 

И написалъ естъ Моисей Песнь, и училъ сыны Ізраилевы. Господь же приказалъ ест Ісусу, сыну Наввину, глаголя:

І загадаў ГОСПАД Егошуа, сыну Нуна, і сказаў: «Будзь цьвёрды і мужны, бо ты ўвядзеш сыноў Ізраіля ў зямлю, якую Я абяцаў ім, і Я буду з табою».

 

«Укрепися и буди муж силный, ты воистинну уведеши сыны Ізраилевы в землю, юже обещах дати имъ, и Азъ буду с тобою».

І сталася, калі Майсей скончыў пісаць словы Закону гэтага ў кнізе,

 

Внегда же написалъ ест Моисей слова закона сего на книгахъ и доконалъ ихъ,

загадаў Майсей лявітам, якія насілі Каўчэг Запавету ГОСПАДА, кажучы:

 

приказалъ леввиемъ, носящимъ Скриню Завета Господьня, глаголя:

«Вазьміце кнігу Закону гэтага і палажыце яе побач Каўчэгу Запавету ГОСПАДА, Бога вашага, і будзе яна сьведкам супраць цябе.

 

«Возмите книги сие и вложите е до Скрини Завета Господа, Бога нашего, на страну, да будуть тамъ в послушание вамъ,

Бо я ведаю непаслухмянасьць тваю і цьвёрды карак твой. Вось, сёньня, калі я жыву з вамі, вы былі непаслухмяныя ГОСПАДУ. А што будзе пасьля сьмерці маёй?

 

знаю убо Азъ противность вашу и претвердую шию вашу, понеже еще мне с вами пребывающу и ходящу всегда противистеся Господу Богу. Чим пак более будете, егда умру я.

Зьбярыце да мяне ўсіх старшыняў каленаў вашых, і начальнікаў вашых, і я прамоўлю ў вушы іхнія словы гэтыя і паклічу супраць іх неба і зямлю на сьведкаў.

 

Протожъ ззовите ко мне всехъ старейшинъ людьскихъ от поколеней вашихъ и вчителей вашихъ, да прореку пред ними словеса сия и засвидетельствую на нихъ небомъ и землею,

Бо я ведаю, што пасьля сьмерці маёй вы будзеце сапсаваныя і зьвернеце са шляху, які я вам загадаў, і напаткаюць вас у апошнія дні няшчасьці, бо вы будзеце рабіць ліхоту ў вачах ГОСПАДА і разгневаеце Яго справамі рук вашых».

 

вемъ убо воистинну, иже по смерти моей зле будете чинити и скоро сойдете с путя, иже показахъ вамъ. И приидеть на васъ злое во последняя дни, егда начнете чинити злая дела предъ лицемъ Божиимъ, гневающе Его делы руку ваших».

І прамовіў Майсей у вушы ўсёй царквы Ізраіля словы сьпеву гэтага аж да канца:

 

И глагола Моисей слышащим всем людем Ізраилевым слова Песни сее, и сконча ю даже до конца: