Другі закон 2 разьдзел

 

 

І павярнуліся мы і выправіліся ў пустыню да Чэрмнага мора, як казаў мне Гасподзь, і многа часу хадзілі вакол гары Сэіра.

 

И рушившися оттоле, приидохомъ во пустыню, еже ведеть к Чермному морю, яко повеле ми Господь, и обыходихомъ гору Сеиръ за долгий часъ.

І сказаў мне Гасподзь, кажучы:

 

И рече Господь ко мне:

годзе вам хадзіць вакол гэтай гары, павярнецеся на поўнач;

 

“Досыть есте обыходили гору сию, идите ко стране полуночъной.

і дай народу загад і скажы, вы будзеце праходзіць межы братоў вашых, сыноў Ісававых, якія жывуць на Сэіры, і яны збаяцца вас; але сьцеражэцеся

 

И людемъ заповедай, глаголя: Се пойдете по пределомъ братии вашея, сыновъ Ісавлихъ, ониже пребывають на горе Сеиръ, и убоятся васъ.

пачынаць зь імі вайну, бо Я ня дам вам зямлі іхняй ні на ступак нагі, бо гару Сэір Я даў у валоданьне Ісаву;

 

Сего для согледайте того пильне, да не биетеся с ними, понеже не дамъ вамъ земли ихъ такъ много, яко бы моглъ ногою ступити. В достоание убо Ісаву далъ есмъ гору Сеиръ.

ежу купляйце ў іх за срэбра і ежце; і ваду купляйце ў іх за срэбра і пеце;

 

Покармы будете собе куповати от них за сребро и ести, и воду, заплативши, пити.

бо Гасподзь, Бог твой, дабраславіў цябе ў любой дзеі рук тваіх, спрыяў табе ў час падарожжа твайго па вялікай пустыні гэтай; вось, сорак гадоў Гасподзь, Бог твой, з табою; ты ні ў чым ня меў нястачы.

 

Господь, Богъ вашъ, далъ естъ вамъ благославение во всехъ делехъ руку вашихъ, Той знаеть путь вашъ, имже идосте по пустыни сей великой; четыредесят летъ пребываше с вами, и ничто же естъ, чего бы ся вамъ не доставало”.

І йшлі мы міма братоў нашых, сыноў Ісававых, якія жывуць на Сэіры, дарогаю раўніны, ад Элата і Эцыён-Гавэра, і павярнуліся, і йшлі да пустыні Маава.

 

И егда минухомъ землю братии наших, сыновъ Ісавлихъ, ониже живяху на горе Сеиръ, путемъ польнымъ от Галяфа и от Ангавера приидохом на путь, еже ведеть в пустыню Моавскую.

І сказаў мне Гасподзь: ня ўступай у варожасьць з Маавам і не пачынай зь ім вайны; бо Я ня дам табе нічога зь зямлі ягонай у валоданьне, бо Ар аддаў я ў валоданьне сынам Лотавым;

 

И рече Господь ко мне: “Не воюйтеся с Моавляны и ни зачинайте бою с ними, понеже не дамъ вамъ ничего же от земли ихъ, яко сыномъ Лотовымъ предахъ ю владети ею”.

раней жылі там Эмімы, народ вялікі, шматлікі й высокі, як сыны Энакавыя,

 

Емим, людие, первей живяху на земли той велиции и силнии и тако высокого возрасту, иже ся видели яко волотове с поколения Енахимъ,

і яны лічыліся паміж Рэфаімамі, як сыны Энакавыя; а Маавіцяне іх называюць Эмімамі;

 

ониже подобъни быша сыномъ Енаковымъ, и того для Моавляне прозвали суть ихъ Емимъ.

а на Сэіры жылі раней Харэі; але сыны Ісававыя прагналі іх і зьнішчылі іх ад аблічча свайго і пасяліліся замест іх — так, як зрабіў Ізраіль зь зямлёю спадчыны сваёй, якую даў ім Гасподзь;

 

На горе пакъ Сеиръ пребываху первей Оррейстии, ихже выгнавши и погубивши, вселишеся сынове Исавли, якоже учинять людие Ізраилевы в земли своей, юже далъ имъ Господь Богъ владети ею.

дык вось, устаньце і прайдзеце даліну Зарэд. І прайшлі мы даліну Зарэд.

 

Тогда рушившися оттоле, да быхом перешли потокъ Зареф, и приидохомъ к нему.

З таго часу, як мы пайшлі ў Кадэс-Варні і як прайшлі даліну Зарэд, мінула трыццаць восем гадоў, і ў нас у табары перавёўся ўвесь род тых, што ходзяць на вайну, як запрысягаўся ім Гасподзь;

 

Часъ пакъ, в немже пришли есмо от Кадис-Варнии до Зарефа, было летъ тридесеть и осмъ, дондеже не погибоша все множество боевников с полков, якоже клялъся есть Господь Богъ,

ды і рука Гасподняя была на іх, каб вынішчаць іх з табара, пакуль ня вымерлі.

 

Егоже рука была на нихъ, да бы загинули вси от среды полъковъ.

А калі перавяліся ўсе тыя, што ходзяць на вайну і вымерлі з асяродзьдзя народу,

 

И егда погибоша вси боевници,

тады сказаў мне Гасподзь, кажучы:

 

рече Господь ко мне, глаголя:

ты праходзіш сёньня міма межаў Маава, міма Ара,

 

“Ты прейдеши ныне пределы Моавские до града, именем Аръ,

і наблізіўся да Аманіцянаў; ня ўступай зь імі ў варожасьць і не пачынай зь імі вайны, бо Я ня дам табе нічога зь зямлі сыноў Амонавых у валоданьне, бо Я аддаў яе ў валоданьне сынам Лотавым;

 

и приидешъ к кончинамъ сыновъ Аммонихъ. Гледи жъ, абы еси не воевался с ними, ани попужай их на брань, яко не дамъ тобе земли сыновъ Аммоних, понеже сыномъ Лотовымъ далъ есмъ ю в достоание”. —

і яна лічылася зямлёю Рэфаімаў; раней жылі на ёй Рэфаімы; а Аманіцяне называюць іх Замзумімамі;

 

Сия называна была земля Волотовъ, яко первей на ней живяху волотове, ихже Аммонитяне называху Зозим:

народ вялікі, шматлікі й высокі, як сыны Энакавыя, і зьнішчыў іх Гасподзь перад абліччам іх, і выгналі яны іх і пасяліліся на іх месцы,

 

людие велиции и мнозии и высокого возрасту, яко и Енахин. И погубил е Господь предъ лицемъ ихъ, и далъ имъ землю жити на ней вместо их,

як Ён зрабіў сынам Ісававым, што жылі на Сэіры, зьнішчыўшы перад абліччам іхнім Харэяў, і яны прагналі іх, і пасяліліся на іх месцы, і жывуць да сёньня;

 

якоже учинилъ естъ сыномъ Исавлимъ, иже пребывають на горе Сеиръ: погуби оттоле Хореанъ и землю их предалъ имъ, на нейже живуть и до днейшего дня.

і Авэяў, што жылі ў селішчах да самай Газы, Кафтарымы, выйшаўшы з Кафтора, зьнішчылі й пасяліліся на іх месцы.

 

Евеанъ теже, живущихъ во Асериме даже до Газама, погубиша Кападоциане, вышедши с Кападоции, и живяху вместо их.

Устаньце, выпраўцеся і перайдзеце паток Арнон; вось, Я аддаю ў руку тваю Сігона, цара Эсэвонскага, Амарэяніна, і зямлю ягоную; пачынай авалодваць ёю і вядзі зь ім вайну;

 

“Ныне же въстаньте и прейдите потокъ Арнонъ: се, предахъ в руце ваше Сеона, царя Аморейскаго, и землю его, почните жъ вже владети ею и воюйтеся с нимъ.

ад сёньня Я пачну пашыраць страх і жудасьць перад табою на народы пад усім небам; тыя, якія пачуюць пра цябе, задрыжаць і жахнуцца цябе.

 

Днесь воистинну почну пущати боязнь и страхъ вашъ на люди, живущия под всем небомъ, да бы слышаще имя ваше вляклися и тряслися, яко жена, рожающая детище, и болесть да приимуть”.

І паслаў я паслоў з пустыні Кедэмот да Сігона, цара Эсэвонскага, са словамі мірнымі, каб сказаць:

 

Тогда послалъ есмъ послы от пустыни Кадемофовы к Сеону, царю Есевонеску, словы мирными глаголя:

дазволь мне прайсьці зямлёю тваёю; я пайду дарогаю, ня сыду ні направа, ні налева;

 

Да проидемъ землю твою, путем великим пойдемъa, не уклонимся ни налево и ни направо.

ежу прадавай мне за срэбра, і я буду есьці, і ваду піць давай мне за срэбра, і я буду піць, толькі нагамі маімі прайду —

 

Покармы продай намъ за цену, да емы, и воду, заплативши сребромъ, пити будемы, толико допусти намъ перейти ногами землю свою,

так, як зрабілі мне сыны Ісава, што жывуць на Сэіры, і Маавіцяне, што жывуць у Ары, пакуль не перайду празь Ярдан у зямлю, якую Гасподзь, Бог наш, дае нам.

 

якоже учинили суть сынове Исавли, живущие на горе Сеиръ, и Моавляне, пребывающии во Аре, дондеже приидемъ ко Іордану до земли, юже Господь, Богъ наш, дасть намъ.

Але Сігон, цар Эсэвонскі, не згадзіўся дазволіць нам прайсьці празь ягоную зямлю, бо Гасподзь, Бог твой, ажарсьцьвіў дух ягоны і сэрца ягонае зрабіў упартым, каб аддаць яго ў руку тваю, як гэта відно сёньня.

 

И не восхоте Сеонъ, царь Есевонескъ, допустити проити нас черес землю свою, понеже Господь, Богъ нашъ, затвердилъ был серце его прото, абы преданъ былъ в руце наше, якоже ныне видите.

І сказаў мне Гасподзь: вось, я пачынаю перадаваць табе Сігона і зямлю ягоную; пачынай авалодваць зямлёй ягонай.

 

И рече Господь ко мне: “Се начах предаяти тобе Сеона царя и землю его, начни жъ владети ею”.

І Сігон з усім народам сваім выступіў супроць нас на бітву да Яаца;

 

В той час вышолъ естъ Сеонъ царь с людми всеми своими к бою противу намъ въ Ясу.

і перадаў яго Гасподзь, Бог наш, і мы пабілі яго і сыноў ягоных і ўвесь народ ягоны,

 

И предалъ естъ и Господь Богъ в руце наше, и убихомъ его и сыновъ его, и всехъ людей его.

і ўзялі ў той час усе гарады ягоныя і выклялі ўсе гарады, мужчын і жанчын і дзяцей, не пакінулі нікога жывога;

 

b И вси грады его в той часъ здобывахомъ, побивши живущихъ в нихъ: муже и жены, и дети погубихомъ, не оставихомъ в нихъ ничего же,

толькі ўзялі мы сабе здабычаю быдла іхняе і захопленае ва ўзятых намі гарадах.

 

кроме скоту, иже ся досталъ воевникомъ; и користи из градовъ побрахомъ собе

Ад Араіра, які на беразе патока Арнона, і ад горада, які ў даліне, да Галаада ня было горада, які быў бы няпрыступны нам: усё перадаў Гасподзь, Бог наш.

 

от Ароира-града, еже естъ на брегу потока Арнона — места, иже в долине лежать, — даже до Галаада. И не бе того града и ни места, егоже не взяхомъ. Все предалъ естъ намъ Господь, Богъ нашъ,

Толькі да зямлі Аманіцянаў ты не падыходзіў, ні да мясьцінаў паблізу патока Явока, ні да гарадоў на гары, ні да ўсяго, да чаго не загадаў Гасподзь, Бог наш.

 

кроме земли сыновъ Аммонихъ, до неяже не входихомъ и ни приближахомся ко всем странамъ, еже прилежать к потоку Евофу и ко градомъ на горахъ, и ко всим местом, о нихже заповеда намъ Господь, Бог нашъ.