Мацьвея 27 разьдзел
Паводле Мацьвея Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Міхася Міцкевіча → Рeraklad V. Hadleuski
Калі-ж настала раніца, усе архісьвятары і старшыні народныя раду ўчынілі супраць Ісуса, каб выдаць Яго на сьмерць.
Kali-ž nastała ranica, usie archiświatary i staršyja narodu zrabili naradu prociŭ Jezusa, kab zrabić jamu śmierć.[1]
І зьвязаўшы Яго, павялі і перадалі Яго Понтыю Пілату, правіцелю.
I źwiazaŭšy, zawiali jaho i addali Poncyju Piłatu, načalniku.[2]
Тады Юда, які прадаў Яго, пабачыўшы, што Ён засуджаны, раскаяўшыся, вярнуў трыццаць срэбранікаў архісьвятаром і старшыням;
Tady Judaš, jaki wydaŭ jaho, bačačy, što jon byŭ zasudžany, praniaty žalem, adnios tryccać siarebranikaŭ wyšejšym świataram i staršym,[3]
Сказаўшы: — саграшыў я, прадаўшы кроў нявінную; яны-ж сказалі яму: — што нам да таго, глядзі сам.
kažučy: Sahrašyŭ ja, wydajučy niawinnuju kroŭ. A jany skazali: Što nam? Ty siabie hladzi.
І кінуўшы срэбранікі ў храме, ён выйшаў, і пайшоў удушыўся.
I kinuŭšy siarebraniki ŭ światyni, wyjšaŭ i, pajšoŭšy, pawiesiŭsia.[4]
Архісьвятары, узяўшы срэбранікі, сказалі: — не ў законе будзе класьці іх у скарбонку, бо гэта цана крыві.
A wyšejšyja światary, uziaŭšy siarebraniki, skazali: Nielha ich kłaści ŭ skarbonu, bo heta zapłata za kroŭ.
І зрабіўшы нараду, купілі за іх ганчарова поле для пахаваньня чужаземцаў.
I zrabiŭšy naradu, kupili za ich pole hančara, na chawańnie padarožnych.
Таму і завецца поле тое «Полем Крыві» і дагэтуль.
Dziela hetaha toje pole zawiecca Haceldama, što značyć: Pole krywi, až pa siańniašni dzień.
Тады збылося сказанае праз прарока Ерамію, які кажа: — «І ўзялі трыццаць срэбранікаў — цану Ацэненага, Якога ацанілі сыны Ізраіля.
Tady spoŭniłasia, što było skazana praz Jeremija praroka, (32, 8), kažučaha: "I ŭziali tryccać siarebranikaŭ, zapłatu Acienienaha, jakoha acianili syny Izraila,
І далі іх за зямлю ганчара, як сказаў мне Госпад».
i dali ich za hančarowa pole, jak pastanawiŭ mnie Pan".
Ісус-жа стануў прад правіцелем; і спытаўся ў Яго правіцель, кажучы: — ці Ты Кароль Юдэйскі? Ісус сказаў яму: — ты кажаш.
Jezus-ža stanuŭ pierad načalnikam. I spytaŭsia ŭ jaho načalnik, kažučy: Ty karol Judejski? Skazaŭ jamu Jezus: Ty kažaš.[5]
І калі абвінавачвалі Яго архісьвятары і старшыні, Ён нічога не адказаў.
I kali winawacili jaho wyšejšyja światary i staršyja, ničoha nie adkazwaŭ.
Тады кажа Яму Пілат: — ці-ж ня чуеш, колькі на Цябе сьветчаць?
Tady skazaŭ jamu Piłat: Nia čuješ, jak mnoha świedčać prociŭ ciabie?
І не адказаў яму на ніводнае слова, з чаго правіцель быў моцна зьдзіўлены.
I nie adkazaŭ jamu na niwodnaje słowa, tak što načalnik mocna dziwiŭsia.[6]
На сьвята-ж Пасхі правіцель меў звычай адпускаць народу аднаго вязьня, якога людзі пажадаюць.
Na dzień ža światočny načalnik mieŭ zwyčaj wypuščać narodu adnaho wiaznia, jakoha-b jany zachacieli.[7]
На той час быў у іх вядомы астрожнік, званы Вараўва.
A mieŭ jon tady wydatnaha wiaznia, katory nazywaŭsia Barabba.
І вось, калі яны зыйшліся, Пілат сказаў ім: — каго з двух хочаце адпусьціць вам, Вараўву, ці Ісуса, званага Хрыстом?
Dyk kali jany sabralisia, skazaŭ Piłat: Kaho chočacie, kab wam puścić: Barabbu, ci Jezusa, katory zawiecca Chrystus:[8]
Бо ведаў, што выдалі Яго праз зайздрасьць.
Bo wiedaju, što wydali jaho praz zawiść.
Тымчасам, калі сядзеў ён на судзейскім пасадзе, жонка ягоная паслала сказаць яму: — не рабі нічога Праведніку таму, бо я сёньня ў сьне шмат цярпела дзеля Яго.
Kali-ž jon siadzieŭ u sudowiščy, pasłała da jaho žonka jahona, kažučy: Nia rabi ničoha hetamu sprawiadliwamu, bo ja siahońnia praz son mnoha ciarpieła dziela jaho.
Але архісьвятары падгаварылі народ прасіць Вараўву, а Ісуса на загубу.
A wyšejšyja światary i staršyja nahawaryli narod, kab prasili Barabbu, a Jezusa zahubili.
І калі правіцель спытаўся ў іх, каго з двух хочаце каб адпусьціў вам? — яны сказалі — Вараўву.
I adazwaŭšysia, načalnik skazaŭ im: Kaho z dwuch chočacie, kab wam puścić? Jany-ž skazali: Barabbu.
Пілат прамовіў да іх: — што-ж тады я зраблю з Ісусам, названым Хрыстос? і сказалі ўсе: — няхай будзе ўкрыжаваны.
Skazaŭ im Piłat: Što-ž ja zrablu z Jezusam, katory zawiecca Chrystus?
Правіцель сказаў ім: — якое-ж зло ўчыніў Ён? але яны яшчэ мацней крычалі: — няхай будзе ўкрыжаваны!
Skazali ŭsie: Niachaj budzie ŭkryžawany!
Пілат, абачыўшы, што нічога не памагае, а толькі мацней узьнімаецца забурэньне, узяў вады, умыў рукі прад народам, сказаушы: — не павінен я ў крыві праведніка гэтага — самі абачыце.
Piłat-ža, bačačy, što ničoha nie pamahaje, ale robicca jašče bolšaje zabureńnie, uziaŭšy wady, admyŭ ruki pierad narodam, kažučy: Niewinawaty ja ŭ krywi hetaha sprawiadliwaha; wy hladziecie.[9]
І ў адказ увесь народ крычаў: — кроў Яго на нас і на дзецях нашых.
I adkazwajučy ŭwieś narod skazaŭ: Kroŭ jaho na nas i na dziaciej našych![10]
Тады адпусьціў ім Вараўву, а Ісуса, зьбічаванага, выдаў ім на ўкрыжаваньне.
Tady puściŭ im Barabbu, a Jezusa ŭbičawanaha wydaŭ im, kab byŭ ukryžawany.[11]
Тады воіны правіцеля, узяўшы Ісуса ад судзілішча, склікалі на Яго поўную кагорту войска.
Tady žaŭniery načalnika, uziaŭšy Jezusa ŭ dwaryšča sudu, sabrali da jaho ŭsiu rotu.
І, разьдзеўшы Яго, надзелі на Яго баграніцу.
I raździeŭšy jaho, apranuli jaho ŭ čyrwony płašč;[12]
І, сплёўшы вянок з церні, узлажылі Яму на галаву і, далі трысьціну ў правую руку Ягоную, істановячыся прад Ім на калені, насьміхаліся з Яго, кажучы: — радуйся, Кароль Юдэйскі.
i sploŭšy wianok z cierniaŭ, uzłažyli jamu na haławu, i tryścinu ŭ prawuju ruku jaho. I źhinajučy pierad im kaleni, naśmiachalisia z jaho, kažučy: Budź prywitany, karol Judejski.
І плявалі на Яго і, узяўшы трысьціну, білі Яго па галаве Яго.
I plujučy na jaho, brali tryścinu i bili jaho pa haławie.
А калі назьдзекваліся з Яго, зьнялі з Яго баграніцу, і адзелі Яго ў адзеньне Ягонае, і павялі Яго на ўкрыжаваньне.
I potym jak i naśmiajalisia z jaho, źniali z jaho płašč i adzieli jaho ŭ jahonaje adzieńnie, i pawiali jaho, kab ukryžawać.
Выходзячы-ж, яны спаткалі чалавека кірынейца, на імя Сымон, — гэтага прымусілі нясьці крыж Ягоны.
Wychodziačy-ž spatkali čaławieka Kirenejca, na imia Symon; hetaha prymusili, kab nios kryž jahony.[13]
І прыйшлі на месца, званае Галгофа, што значыць Чараповішча.
I pryjšli na miesca, jakoje zawiecca Hołhota, što značyć: miesca Trupnoha Čerapu.[14]
І давалі Яму піць воцат, зьмешаны з жоўцяй, але, пакаштаваўшы, не хацеў піць.
I dali jamu pić wino, źmiešanaje z žoŭciaj; i kali pakaštawaŭ, nie chacieŭ pić.[15]
Укрыжаваўшы-ж Яго дзялілі адзеньне Ягонае, кідаючы жэрабе.
A kali ŭkryžawali jaho, padzialili jahonaje adzieńnie, kidajučy los, kab spoŭniłasia, što było skazana praz praroka, kažučaha: "Padzialili sabie adzieńnie majo, a nad sukniaj majeju kidali los".[16]
І, пасеўшы, сьцераглі Яго там.
I sieŭšy, pilnawali jaho
І прыставілі над галавою Яго надпіс віны Ягонае: — Гэта ёсьць Ісус, Кароль Юдэйскі.
I pamiaścili nad haławoju jaho napisanuju winu jaho: Heta Jezus, karol Judejski.[17]
Тады ўкрыжавалі пры Ім двух разбойнікаў, аднаго з правага боку, а другога з левага.
Tady byli ŭkryžawany z im dwa razbojniki: adzin pa prawaj ruce, a druhi pa lewaj.[18]
Людзі-ж, праходзячы паўз Яго, глуміліся над Ім, ківаючы галовамі сваімі,
A prachodziačyja mima bluźnili jamu, kiwajučy haławami swaimi[19]
і кажучы: — храмы руйнуеш і ў тры дні адбудоўваеш, — выбавіся Сам; калі Ты Сын Божы, зыйдзі з крыжа.
i kažučy: Hej, što rujnuješ światyniu Božuju i ŭ try dni jaje adbudoŭwaješ, ratuj samoha siabie; kali ty Syn Božy, zyjdzi z kryža!
Таксама і архісьвятары з кніжнікамі і старшынямі, і фарысеямі зьдзекліва гаварылі:
Taksama i wyšejšyja światary z knižnikami i staršymi, naśmichajučysia, kazali:
— Іншых выбаўляў, а Сам Сябе ня можа выбавіць; калі Ён Кароль Ізраіля, няхай цяпер зыйдзе з крыжа, і ўверым ў Яго.
Druhich ratawaŭ, siabie samoha nia moža paratawać! Kali jon karol Izrailski, niachaj ciapier zyjdzie z kryža i my pawierym jamu.
Спадзяваўся на Бога, няхай-жа цяпер выбавіць Яго, калі Ён угоднік Яго, бо Ён казаў: Я Сын Божы.
Spadziawaŭšysia na Boha; niachaj ciapier wybawić jaho, kali choča; bo kazaŭ: "Što ja jość Syn Božy".
Таксама і разбойнікі, укрыжаваныя з Ім, глуміліся над Ім.
Taksama i razbojniki, što byli ŭkryžawany z im, źniewažali jaho.[20]
Ад шостае-ж гадзіны цемра стала па усёй зямлі да гадзіны дзявятай.
Ad šostaje hadziny nastała ciemra pa ŭsiej ziamli až da hadziny dziewiataj.[21]
А дзявятай гадзіне Ісус усклікнуў моцным голасам, прамовіўшы: — Ілі, Ілі, лімá савахвані! — гэта значыць: Божа Мой, Божа Мой! чаму пакінуў Мяне?
I kala hadziny dziewiataj zakryčaŭ Jezus wialikim hołasam, kažučy: "Jeli, Jeli, łamma sabakthani", što značyć: Boža moj, čamu-ž Ty mianie pakinuŭ?[22]
Некаторыя з тых, якія стаялі там, пачуўшы гэта, гаварылі: — Ільлю кліча Ён.
A niekatoryja tam stojačy i čujučy, kazali: Hety kliča Haljaša.[23]
І ўраз пабег адзін з іх, і ўзяўшы губку, амачыў яе ў воцат і, насадзіўшы на трасьціну, даваў Яму піць.
I zaraz-ža adzin z ich, pabiehšy, uziaŭ hubku, nasadziŭ na tryścinu i daŭ jamu pić.
А іншыя гаварылі: — пачакай, паглядзім, ці прыйдзе Ільля выбавіць Яго.
A druhija kazali: Čakaj, pahladzim, ci pryjdzie Haljaš ratawać jaho.
Ісус-жа зноў, усклікнуўшы моцным голасам, выпусьціў дух.
Jezus-ža, iznoŭ zakryčaŭšy wialikim hołasam, addaŭ dušu.[24]
І вось заслона ў храме разадралася надвое ад верху да долу, і зямля здрыганулася, і скалы патрэскаліся,
I woś zasłona światyni raździorłasia na dźwie čaści ad wierchu až da nizu; i ziamla zatrasłasia, i skały patreskalisia.[25]
і гробы адчыніліся, і многія целы супачыўшых сьвятых уваскросьлі,
I adčynilisia hraby i mnoha ciełaŭ światych, što pasnuli, ustała;[26]
і выйшаўшы з гробаў па Уваскрасеньні
i wyjšaŭšy z hraboŭ paśla jahonaha ŭskrašeńnia, uwajšli ŭ światy horad i pakazalisia mnohim.
Sotnik-ža i tyja, što z im byli, ścierahučy Jezusa, uhledzieŭšy ziemletrasieńnie i toje, što stałasia, spałochalisia mocna i kazali: Sapraŭdy hety byŭ Synam Božym.[27]
Сотнік-жа і ўсе, якія з Ім сьцераглі Ісуса, гледзячы на землятрус і на ўсё, што сталася, моцна перапужаліся і гаварылі: — запраўды Ён быў Сын Божы.
Było-ž tam mnoha žančyn zdalok, jakija byli pajšoŭšy za Jezusam ad Halilei, słužačy jamu;
Былі там і наглядалі здалёк многія жанчыны, якія йшлі зь Ісусам з Галілеі і прыслугоўвалі Яму.
miž katorymi była Maryja Mahdalena, i Maryja, matka Jakuba i Jazepa, i matka synoŭ Zebedejawych.[28]
Між імі былі Марыя Магдалена і Марыя, маці Якуба і Йосіі і маці сыноў Завядэевых.
Kali-ž nastaŭ wiečar, pryjšoŭ adzin bahaty čaławiek z Arymatei, na imia Jazep, katory i sam byŭ wučniem Jezusa.[29]
Калі-ж настаў вечар, прыйшоў адзін багаты чалавек з Арымафеі, на ймя Язэп, які таксама быў вучнем Ісуса.
Hety pryjšoŭ da Piłata i prasiŭ cieła Jezusa. Tady Piłat zahadaŭ addać cieła.
Ён прыйшоў да Пілата і прасіў Цела Ісуса; тады Пілат загадаў аддаць Цела.
I ŭziaŭšy cieła, Jazep zawiarcieŭ jaho ŭ čystaje pałatno
І узяўшы Цела, Язэп авінуў Яго чыстаю плашчаніцаю;
i pałažyŭ jaho ŭ swaim nowym hrobie, jaki byŭ wysiekšy ŭ skale; i prywaliŭ wialiki kamień da ŭwachodu ŭ hrob, i adyjšoŭ.[30]
І палажыў Яго ў новым сваім гробе, які ён высек у скале, і, прываліўшы вялікі камень да дзьвярэй гробу, адыйшоў.
Była-ž tam Maryja Mahdalena i druhaja Maryja, siedziačy nasuproć hrobu.
Была-ж там Марыя Магдалена і другая Марыя; яны сядзелі насупраць гробу.
A na zaŭtrašni dzień, što jość paśla Pryhatawańnia, sabralisia wyšejšyja światary i faryzei da Piłata,
А назаўтра па пятніцы раніцою архісьвятары і фарысеі зыйшліся да Пілата.
kažučy: Panie, my prypomnili, što heny zwodnik jašče žywučy skazaŭ: "Cieraz try dni ja ŭwaskresnu".[31]
І сказалі: — гаспадару! мы прыпомнілі, што падманшчык той, як быў яшчэ пры жыцьці, сказаў: — па трох днёх уваскросну.
Dyk zahadali pilnawać hrob až da treciaha dnia, kab časam nia pryjšli wučni jahony, nia ŭkrali jaho, i nie skazali narodu: Ustaŭ z umierłych — i budzie apošniaja pamyłka horšaja za pieršuju.
Дык закажы ахоўваць гроб да трэйцяга дня, каб вучні Ягоныя, прыйшоўшы ўначы, ня ўкралі Яго і не сказалі народу — уваскрос з мёртвых, і будзе апошні падман горшы за першыя.
Skazaŭ im Piłat: Majecie stražu, idziecie, pilnujcie, jak umiejecie.
Пілат-жа сказаў: — маеце варту, ідзеце і вартуйце, як знаеце. Яны пайшлі, абставілі гробе вартаю, і прылажылі да каменя пячаць.
Jany-ž, pajšoŭšy, abiaśpiečyli hrob stražaj, apiačataŭšy kamień.
