Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Міхася Міцкевіча → Рeraklad V. Hadleuski

 
 

Так як іншыя браліся ўкладаць аповесьці пра добра вядомыя між намі падзеі,
 
Bo jak mnohija bralisia ŭłažyć raskaz ab padziejach, jakija ŭ nas adbylisia,

І як пераказалі нам тыя, якія ад самага пачатку былі вачавідцамі й служыцелямі Слова,
 
tak jak pieradali nam tyja, katoryja ad pačatku sami bačyli i byli słuhami słowa,

Гэтак і я прызволіў сабе, добра разьведаўшы ўсё ад пачатку, папарадку апісаць табе, высокадастойны Тэафіле,
 
to pryjšło na dumku i mnie, pilna ad pačatku ŭsiaho dajšoŭšy, apisać paparadku tabie, dastojny Teafilu,

Каб уверыўся ты ў праўдзівасьць таго вучэньня, у якім быў настаўлены.
 
kab ty paznaŭ praŭdu tych słoŭ, jakich ciabie nawučyli.I ČAŚĆ. UKRYTAJE ŽYĆCIO JEZUSA CHRYSTA Prychod na świet Jana Chryściciela

Быў у дні Ірада, караля Юдэйскага, сьвячэньнік з чаргі Авіевай, на імя Захары, і жана яго з дочак Ааронавых, а імя ёй — Альжбета.
 
Byŭ u dni Herada, karala Judei, adzin światar sa źmieny Abija, na imia Zachar, i žonka jaho z dačok Aaronawych i imia jaje Alžbieta.

Былі-ж яны абое праведныя прад Богам, беззаганна трымаючыся прыказаньня і законаў Гасподніх.
 
Byli-ž jany aboje sprawiadliwyja pierad Boham, pastupajučy biez zahanaŭ wa ŭsich prykazańniach i zakonach Pana,

І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбета была няплодная, і абое былі ўжо паджылыя ў гадох сваіх.
 
i nia było ŭ ich syna, tamu što Alžbieta była niapłodnaja, i byli jany aboje pažyłyja ŭ dniach swaich.

Аднойчы, калі ён у парадку чаргі свае служыў прад Богам,
 
Stałasia-ž, kali jon u paradku swajej źmieny adbywaŭ światarskuju słužbu pierad Boham,

Выпала яму, паводля ўкладу сьвятарскага, ўвайсьці ў Сьвятыню Гасподнюю кадзіць.
 
pawodle zwyčaju światarskaj słužby wypała losam, kab uwajšoŭšy ŭ światyniu Pana, achwiarawaŭ kadziła;

А ўся маса народу ў часе каджэньня малілася вонках.
 
a ŭsio mnostwa narodu było na dware, molačysia ŭ časie kadžeńnia.

І сталася: зьявіўся яму ангел Божы, стоячы з правага боку кадзільнага ахвярніка.
 
I źjawiŭsia jamu anieł Panski, stojačy pa prawaj staranie kadzilnaha aŭtara.

Захары, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.
 
I ŭhledzieŭšy Zachar strywožyŭsia i napaŭ na jaho strach.

Ангел-жа сказаў яму: — ня бойся, Захары, бо выслухана малітва твая, і жана твая Альжбета народзіць табе сына, і дасі яму імя — Ян.
 
Anieł-ža skazaŭ da jaho: Nia bojsia Zachar, bo wysłuchana prośba twaja i žonka twaja Alžbieta rodzić tabie syna i nazawieš imia jaho Jan.

І будзе табе радасьць і ўцеха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.
 
I budzie tabie radaść i ŭciecha i mnohija buduć radawacca z naradžeńnia jaho.

Бо ён вялікі будзе прад Госпадам, ня будзе піць віна й пітва крэпкага, і напоўніцца Духам Сьвятым яшчэ ў улоньні маці свае.
 
Bo jon budzie wialiki pierad Panam, nia budzie pić wina i sicery i budzie napoŭnieny Ducham światym jašče ŭ łonie matki swajej.

І многіх сыноў Ізраілевых прыверне да Госпада Бога іх.
 
I nawiernie mnohich synoŭ Izraila da Pana Boha ich,

І пярэйдзе перад Ім у духу й сіле Ільлі, каб прывярнуць сэрцы бацькоў да дзецей, а нявернікаў да мудрасьці праведнікаў, каб паставіць прад Госпадам народ прыгатаваны.
 
i sam jon pojdzie pierad im u duchu i sile Haljaša, kab źwiarnuć sercy baćkoŭ da dziaciej i niawierujučych da razwažnaści sprawiadliwych, kab pryhatowić Panu narod daskanalny.

І сказаў Захары ангелу: — пачым я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жана мая ў гадох паджылых.
 
I skazaŭ Zachar da anieła: Adkul ja paznaju hetaje? Bo ja stary i žonka maja pažyłaja ŭ dniach swaich.

Ангел у адказ сказаў яму: — я Габрыель, прад Богам пастаўлены, і пасланы гаварыць з табою й абвесьціць табе гэтую дабравесьць.
 
I adkazwajučy anieł skazaŭ jamu: Ja jość Habryjel, što pierad Boham staŭ i pasłany jość hawaryć da ciabie i abwiaścić tabie hetuju dobruju wiestku.

Вось-жа ты анямееш, і ня будзеш магчы гаварыць аж да дня, у якім гэта станецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў часе сваім.
 
I woś budzieš maŭčać i nia budzieš mahčy hawaryć až da dnia, u katorym hetaje staniecca, za toje što nie pawieryŭ sławam maim, jakija zbuducca ŭ swaim časie.

Тымчасам народ чакаў Захарыя й дзівіўся, што ён марудзіць у храме.
 
A narod čakaŭ na Zachara, i dziwilisia, što jon marudziŭ u światyni.

Калі-ж ён выйшаў, то ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў прывід у храме; а ён толькі паказваў на мігі, і астаўся нямым.
 
Kali-ž wyjšaŭ, nia moh da ich hawaryć; i paznali, što bačyŭ źjawu ŭ światyni; a jon kiwaŭ im i astaŭsia niamy.

А калі скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.
 
I stałasia, kali skončylisia dni jahonaj słužby, adyjšoŭ u swoj dom.

Па тых-жа днёх зачала Альжбета, жана ягоная, і таілася пяць месяцаў і гаварыла:
 
Paśla-ž hetych dzion začała Alžbieta, žonka jaho, i taiłasia praz piać miesiacaŭ, kažučy:

— Так учыніў мне Гаспад у дні гэтыя, калі ўважыў на мяне, каб зьняць з мяне ганьбу між людзьмі.
 
Što hetak učyniŭ mnie Pan u dniach, u katorych uzhlanuŭ, kab źniać hańbu maju pamiž ludziej.

На шостым-жа месяцы пасланы быў ангел Гаўрыель ад Бога ў места Галілейскае, званае Назарэт;
 
A ŭ šosty miesiac pasłany byŭ anieł Habryjel ad Boha ŭ Halilejskaje miesta, katoramu imia Nazaret,

Да Дзевы, заручанай з мужам, на імя Язэп, з дому Давыдавага, а імя Дзевы — Марыя.
 
da dziewy, pašlubawanaj z mužam, katoramu było imia Jazep, z domu Dawida, a imia dziewy Maryja.

І ўвайшоўшы да яе, ангел прамовіў: — радуйся, добрадарная! Гаспад з табою! дабраславёная ты між жанчын.
 
I ŭwajšoŭšy da jaje anieł, skazaŭ: Prywitana budź, poŭnaja łaski, Pan z taboju, bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ.

Яна-ж, убачыўшы яго, затрывожылася ад слоў ягоных і разважала: што-б значыла прывітаньне гэткае?
 
Jana, jak pačuła, strywožyłasia ad mowy jahonaj i dumała, jakoje-b heta było prywitańnie.

І сказаў ёй Ангел: — ня бойся, Марыя, вось здабыла ты ласку ў Бога.
 
I skazaŭ joj anieł: Nia bojsia, Maryja, bo ty znajšła łasku ŭ Boha;

І ты зачнеш у ўлоньні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.
 
woś začnieš u łonie i rodziš syna i nazawieš imia jaho Jezus.

Ён будзе вялікім і Сынам Найвышэйшага назавецца; і дасьць Яму Гаспад Бог пасад Давыда, айца Ягонага.
 
Jon budzie wialiki i budzie nazwany Synam Najwyšejšaha; i daść jamu Pan Boh pasad Dawida, baćki jaho; i budzie waładaryć u domie Jakuba nawieki

І ўладарыць будзе над домам Якуба навек, і Ўладарству Яго ня будзе канца.
 
i waładarstwa jaho nia budzie kanca.

Марыя-ж сказала Ангелу: — як-жа гэта станецца, калі я мужа ня знаю?
 
A Maryja skazała da anieła: Jak-ža heta staniecca, kali ja muža nia znaju?

І Ангел у адказ сказаў ёй: — Дух Сьвяты найдзе на цябе, і сіла Найвышэйшага ахіне цябе, таму й народжанае Сьвятое Сынам Божым назавецца.
 
I adkazwajučy anieł skazaŭ jej: Duch światy najdzie na ciabie i siła Najwyšejšaja acianić ciabie, zatym i što narodzicca z ciabie Światoje, budzie nazwanaje Synam Božym.

Вось і Альжбета, сваячка твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэта ўжо шосты месяц у яе.
 
I woś Alžbieta, swajačka twaja, i jana začała syna ŭ staraści swajej i hety šosty miesiac u taje, katoruju zawuć niapłodnaj.

Бо-ж у Бога не зьняважыцца ніводнае слова.
 
Bo ŭ Boha nia budzie niemahčymym niwodnaje słowa.

Тады Марыя сказала: — я слуга Гаспада, няхай станецца мне подля слова твайго; і адыйшоў ад яе Ангел.
 
I skazała Maryja: Woś słuha Pana, niachaj mnie staniecca pawodle twajho słowa I adyjšoŭ ad jaje anieł.

І вось, у дні тыя, Марыя, ўстаўшы, сьпешна пайшла ў горную краіну, у места Юдава.
 
A ŭstaŭšy Maryja ŭ henyja dni, pajšła z paśpiecham u hory, u judejskaje miesta,

І ўвайшла ў дом Захарыя й вітала Альжбету.
 
i ŭwajšła ŭ dom Zachara i prywitała Alžbietu.

І сталася: калі пачула Альжбета вітаньне Марыіна, узыгралася дзіцятка ў улоньні яе; і пранялася Альжбета Духам Сьвятым.
 
I stałasia, jak pačuła Alžbieta prywitańnie Maryi, uskočyła dzicia ŭ jaje łonie i była napoŭniena Ducham światym Alžbieta,

І ўсклікнула моцным голасам, прамовіўшы: — дабраславёна ты між жанчын, і дабраславёны плод улоньня твайго!
 
i ŭskryknuła wialikim hołasam i skazała: Bahasłaŭlena ty miž žančynaŭ i bahasłaŭleny płod ułońnia twajho.

І скуль-жа мне гэта, што маці Госпада майго прыйшла да мяне?
 
I skul-žaž mnie heta, što matka Pana majho prychodzić da mianie?

Бо калі голас вітаньня твайго дайшоў да слыху майго, радасна ўзыграла дзіцятка ў улоньні маім.
 
Bo woś, jak hołas prywitańnia twajho dajšoŭ da wušej maich, uskočyła z radaści dzicia ŭ łonie maim.

І шчасьлівая ты, што паверыла, бо збудзецца сказанае ад Госпада.
 
I bahasłaŭlena ty, katoraja pawieryła, bo spoŭnicca toje, što było tabie skazana ad Boha.

І прамовіла Марыя: — вялічае душа мая Госпада,
 
I skazała Maryja:Wialičaje duša maja Pana

І ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасе маім.
 
i ŭzradawaŭsia duch moj u Bohu, Zbaŭcy maim,

Бо ўзглянуў Ён на пакорнасьць слугі Свае, і ад дзён гэтых уласкавёнай будуць зваць мяне ўсе роды.
 
što ŭzhlanuŭ na nizkaść słužki swajej.Bo woś adhetul bahasłaŭlenaj buduć nazywać mianie usie narody:

Бо велікае ўчыніў мне Моцны, і Сьвятое Імя Яго.
 
bo ŭčyniŭ mnie wialikija rečy,katory mahutny jość, i światoje imia jaho;

І міласьць Яго з роду ў род для тых, хто баяцца Яго.
 
i miłaserdzie jahona z pakaleńnia ŭ pakaleńnidla tych, što bajacca jaho.

Выявіў магутнасьць рукі Сваей, расьвеяў пагардлівых у помыслах сэрцаў іхных;
 
Učyniŭ mahutnaść rukoju swajeju,razsiejaŭ hordych dumkaj serca ichnaha

Пазьнімаў уладных з прастолаў і ўзьняў пакорных;
 
Skinuŭ mahutnych z pasadu,a ŭzwysiŭ nizkich.

Надзяліў галодных дабром, і багацеяў зьвёў да спусьцізны.
 
Hałodnych zdawoliŭ dabrom,a bahatych z ničym adprawiŭ.

Успаняў Ізраіля, слугу Свайго, памянуўшы міласэрдзем Сваім;
 
Pryniaŭ Izraila, słuhu swajho,uspomniŭšy ab miłaserdzi swaim.

Як прамоўляў айцам нашым — Абрагаму й патомству ягонаму на векі.
 
Jak hawaryŭ da ajcoŭ našych,da Abrahama i patomstwa jaho na wieki.

Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох месяцаў ды вярнулася ў дом свой.
 
I prawiała Maryja z jeju kala troch miesiacaŭ i wiarnułasia ŭ swoj dom.

Альжбете-ж настаў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
Alžbiecie-ž nastaŭ čas radzić i radziła syna.

І дачуліся суседзі й сваякі яе, што абдарыў яе Гаспад міласьцю Сваею, і радаваліся з ёю.
 
I pačuli susiedzi i swajaki jaje, što ŭzwialičyŭ Pan miłaserdzie swajo nad joju — i ciešylisia z joju.

І вось надыйшоў восьмы дзень, калі прыйшлі абрэзаць дзіцятка, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага — Захары.
 
I stałasia ŭ wośmy dzień, pryjšli abrezać dzicia i nazywali jaho imieniem baćki jaho Zachar.

Але маці запярэчыла, сказаўшы: — не, няхай названы будзе Ян.
 
I adkazwajučy maci jahona skazała: Nia tak, ale budzie nazywacca Jan.

І сказалі ёй: — няма-ж нікога ў родзе тваім, хто-б зваўся імём гэтым.
 
I skazali da jaje: Što niama nikoha ŭ twajej radni, chto-b nazywaŭsia hetym imieniem.

Тады на мігі пыталіся ў бацькі яго, як-бы ён хацеў назваць яго.
 
I dawali znaki baćku jaho, jak-by chacieŭ nazwać jaho.

Ён-жа зажадаў дошчачку й напісаў: Ян — імя яму; усе-ж задзівіліся.
 
I zažadaŭšy tabličku, napisaŭ kažučy: Jan jość imia jahonaje. I dziwilisia ŭsie.

І ўраз-жа расчыніліся вусны ягоныя й разьвязаўся язык, і ён пачаў гаварыць, праслаўляючы Бога.
 
I adčynilisia zaraz-ža wusny jaho i jazyk jahony, i hawaryŭ, bahasławiačy Boha.

І праняў страх ўсіх суседзяў, і расказвалі пра ўсё гэта па ўсей горнай краіне Юдэйскай.
 
I źniaŭ strach usich susiedziaŭ ichnych i razychodzilisia ŭsie hetyja słowy pa ŭsich horach Judei;

Усе, хто чулі гэтае, прынялі ўсё да сэрца свайго й гаварылі: — што-ж будзе з дзіцяці гэтага? і рука Гасподняя была з ім.
 
a ŭsie, što čuli, brali da serca swajho, kažučy: Što, dumaješ, budzie z hetaha dziciaci? Bo ruka Pana była z im.

Захары-ж, бацька яго, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, прамаўляючы:
 
A Zachar, baćka jaho, napoŭnieny byŭ Ducham światym, i praročyŭ, kažučy:

— Сьвятаслаўлен Гаспад Бог Ізраілеў, Ён адведаў і ўчыніў выбаўленьне народу Свайму.
 
Bahasłaŭleny Pan, Boh Izrailaŭ,što adwiedaŭ i ŭčyniŭ adkupleńnie narodu swajho;

І ўзьняў голас збавеньня нашага ў доме Давыда, слугі Свайго;
 
i padniaŭ dla nas roh zbaŭleńniau domie Dawida, słuhi swajho.

Як абвесьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх:
 
Jak hawaryŭ praz wusny światych,katoryja ad wieku jość, prarokaŭ swaich:

Збавеньне ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;
 
Wybaŭleńnie ad worahaŭ našychi z ruki ŭsich, što nas nienawidziać,

Праявіць міласьць да бацькоў нашых і ўспамяне Сьвяты Запавет Свой.
 
kab učynić miłaserdzie z ajcami našymii ŭspomnić swoj światy testament,

Прырачэньнем, якое даў айцу нашаму Абрагаму, абдарыць нас;
 
što prysiahu, jakuju prysiahaŭ Abrahamu,ajcu našamu, daść nam,

Каб выбаўленыя з рукі ворагаў нашых,
 
kab wybaŭlenyja z ruki worahaŭ našychmy biaz strachu słužyli jamu

Мы бяз боязьні служылі Яму ў сьвятасьці й праўдзе прад Ім праз усе дні жыцьця нашага.
 
u świataści i sprawiadliwaści pierad impraz usie dni našyja.

І ты, дзіцятка, прарокам Найвышэйшага назавешся, бо прадстанеш прад абліччам Госпада прыгатаваць шляхі Яму.
 
A ty, dzicia, budzieš nazwanaje prarokamNajwyšejšaha,bo pojdzieš pierad woblikam Pana prawićdarohi jahony.

Падаць людзям сваім сьведамасьць збаўленьня праз адпушчэньне грахоў іхных.
 
kab dać narodu jaho paznańnie zbaŭleńniana adpuščeńnie hrachoŭ ich.

Праз міласэрную літасьць Бога нашага, у якой адведаў нас Усход з вышыняў,
 
dziela nutranoha miłaserdzia Boha našaha,praz jakoje adwiedaŭ nas uschod z wyšyni,

Прасьвяціць тых, хто ў цемры й змроку сьмяротным, накіраваць ногі нашыя на дарогу згоды.
 
kab świacić tym, katoryja siadziać u ciemryi ŭ cieniu śmierci,kab pakirawać nohi našyja na darohu supakoju.

Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях аж да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.
 
A dzicia rasło i ŭmacoŭwałasia ducham i było ŭ pustyniach až da dnia swajho źjaŭleńnia pierad Izrailam.