Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Міхася Міцкевіча → Пераклад Чарняўскага 2017

 
 

Так як іншыя браліся ўкладаць аповесьці пра добра вядомыя між намі падзеі,
 
Паколькі многія ўжо спрабавалі скласці аповед пра падзеі, якія ў нас адбыліся,

І як пераказалі нам тыя, якія ад самага пачатку былі вачавідцамі й служыцелямі Слова,
 
як пераказалі нам тыя, што ад пачатку самі бачылі і былі паслугачамі Слова,

Гэтак і я прызволіў сабе, добра разьведаўшы ўсё ад пачатку, папарадку апісаць табе, высокадастойны Тэафіле,
 
таксама і я, старанна разгледзеўшы ўсё ад пачатку, рашыўся па парадку апісаць табе, годны Тэафіле,

Каб уверыўся ты ў праўдзівасьць таго вучэньня, у якім быў настаўлены.
 
каб ты ўсведаміў непарушнасць слоў, у якіх ты быў навучаны.

Быў у дні Ірада, караля Юдэйскага, сьвячэньнік з чаргі Авіевай, на імя Захары, і жана яго з дочак Ааронавых, а імя ёй — Альжбета.
 
У дні Ірада, цара Юдэі, жыў адзін святар на імя Захарыя, з Абіявай чаргі. Ён меў жонку, з дачок Ааронавых, імя яе Лізавета.

Былі-ж яны абое праведныя прад Богам, беззаганна трымаючыся прыказаньня і законаў Гасподніх.
 
Яны абое былі справядлівымі перад Богам, беззаганна спаўняючы ўсе пастановы і прыказанні Госпадавы.

І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбета была няплодная, і абое былі ўжо паджылыя ў гадох сваіх.
 
Ды не мелі дзіця, бо Лізавета была няплоднай, а абое былі ўжо на схіле дзён сваіх.

Аднойчы, калі ён у парадку чаргі свае служыў прад Богам,
 
І сталася, калі ён адбываў службу святарскую перад Богам у сваёй чарзе,

Выпала яму, паводля ўкладу сьвятарскага, ўвайсьці ў Сьвятыню Гасподнюю кадзіць.
 
па жэрабі, як была традыцыя ў святароў, выпала яму ўвайсці ў святыню Госпадаву для каджэння,

А ўся маса народу ў часе каджэньня малілася вонках.
 
а ўсё мноства народа ў час каджэння малілася звонку.

І сталася: зьявіўся яму ангел Божы, стоячы з правага боку кадзільнага ахвярніка.
 
І з’явіўся перад ім Анёл Госпадаў, стоячы па правым баку ахвярніка каджэння,

Захары, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.
 
дык Захарыя стрывожыўся, бачачы [гэта], ды [вялікі] страх ахапіў яго.

Ангел-жа сказаў яму: — ня бойся, Захары, бо выслухана малітва твая, і жана твая Альжбета народзіць табе сына, і дасі яму імя — Ян.
 
Тады Анёл прамовіў да яго: «Не бойся, Захарыя, бо пачута маленне тваё, вось жа, жонка твая Лізавета народзіць табе сына, і назавеш яго Янам.

І будзе табе радасьць і ўцеха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.
 
Ды будзе табе радасць і пацеха, ды многія будуць радавацца з яго нараджэння.

Бо ён вялікі будзе прад Госпадам, ня будзе піць віна й пітва крэпкага, і напоўніцца Духам Сьвятым яшчэ ў улоньні маці свае.
 
Ён будзе вялікім на віду Госпада, і не будзе піць віна і сіцэры, ды яшчэ ад улоння маці сваёй будзе напоўнены Духам Святым,

І многіх сыноў Ізраілевых прыверне да Госпада Бога іх.
 
і многіх сыноў Ізраэля наверне да Госпада, Бога іх.

І пярэйдзе перад Ім у духу й сіле Ільлі, каб прывярнуць сэрцы бацькоў да дзецей, а нявернікаў да мудрасьці праведнікаў, каб паставіць прад Госпадам народ прыгатаваны.
 
І пройдзе перад Ім у духу і магутнасці Іллі, каб звярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей, а непаслухмяных — да мудрасці справядлівых, каб падгатаваць Госпаду народ падрыхтаваны».

І сказаў Захары ангелу: — пачым я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жана мая ў гадох паджылых.
 
І сказаў Захарыя Анёлу: «З чаго я магу гэта ведаць? Бо я стары, і жонка мая на схіле дзён сваіх».

Ангел у адказ сказаў яму: — я Габрыель, прад Богам пастаўлены, і пасланы гаварыць з табою й абвесьціць табе гэтую дабравесьць.
 
І, адказваючы, сказаў яму Анёл: «Я — Габрыэль, што стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою і абвясціць табе гэтую радасную вестку.

Вось-жа ты анямееш, і ня будзеш магчы гаварыць аж да дня, у якім гэта станецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў часе сваім.
 
І вось, ты будзеш нямым ды не будзеш магчы гаварыць аж да дня, у які гэта здзейсніцца, таму што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў свой час».

Тымчасам народ чакаў Захарыя й дзівіўся, што ён марудзіць у храме.
 
І народ чакаў Захарыю, і дзівіліся, што ён так доўга марудзіць у святыні.

Калі-ж ён выйшаў, то ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў прывід у храме; а ён толькі паказваў на мігі, і астаўся нямым.
 
Выйшаўшы, ён не мог да іх прамаўляць, дык пазналі, што ён бачыў з’яву ў святыні. А ён падаваў ім знакі і заставаўся нямым.

А калі скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.
 
І сталася, калі скончыліся дні службы яго, ён вярнуўся ў дом свой.

Па тых-жа днёх зачала Альжбета, жана ягоная, і таілася пяць месяцаў і гаварыла:
 
А праз некалькі дзён жонка яго, Лізавета, пачала дзіця; і пяць месяцаў хавалася, кажучы:

— Так учыніў мне Гаспад у дні гэтыя, калі ўважыў на мяне, каб зьняць з мяне ганьбу між людзьмі.
 
«Гэта ўчыніў мне Госпад у дні, у якія зірнуў на мяне, каб зняць ганьбу маю сярод людзей».

На шостым-жа месяцы пасланы быў ангел Гаўрыель ад Бога ў места Галілейскае, званае Назарэт;
 
А ў шосты месяц быў пасланы Богам Анёл Габрыэль у горад у Галілеі, званы Назарэт,

Да Дзевы, заручанай з мужам, на імя Язэп, з дому Давыдавага, а імя Дзевы — Марыя.
 
да Дзевы, заручанай мужу, які меў імя Язэп, з дому Давіда, а імя Дзевы — Марыя.

І ўвайшоўшы да яе, ангел прамовіў: — радуйся, добрадарная! Гаспад з табою! дабраславёная ты між жанчын.
 
Увайшоўшы да Яе, Анёл прывітаў: «Радуйся, ласкі поўная, дабраславёная Ты між жанчынамі, Госпад з Табою».

Яна-ж, убачыўшы яго, затрывожылася ад слоў ягоных і разважала: што-б значыла прывітаньне гэткае?
 
А Яна стрывожылася словам яго і думала, што гэта за прывітанне такое?

І сказаў ёй Ангел: — ня бойся, Марыя, вось здабыла ты ласку ў Бога.
 
І гаворыць Ёй Анёл: «Не бойся, Марыя, бо знайшла Ты ласку ў Бога.

І ты зачнеш у ўлоньні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.
 
І вось, пачнеш ва ўлонні і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.

Ён будзе вялікім і Сынам Найвышэйшага назавецца; і дасьць Яму Гаспад Бог пасад Давыда, айца Ягонага.
 
Ён будзе вялікім і Сынам Узвышняга будзе названы, і дасць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго;

І ўладарыць будзе над домам Якуба навек, і Ўладарству Яго ня будзе канца.
 
і будзе Ён валадарыць над домам Якуба вечна, і валадарству Яго не будзе канца».

Марыя-ж сказала Ангелу: — як-жа гэта станецца, калі я мужа ня знаю?
 
Марыя ж сказала Анёлу: «Як гэта можа стацца, калі Я мужа не спазнала?»

І Ангел у адказ сказаў ёй: — Дух Сьвяты найдзе на цябе, і сіла Найвышэйшага ахіне цябе, таму й народжанае Сьвятое Сынам Божым назавецца.
 
І, адказваючы, Анёл сказаў Ёй: «Дух Святы сыдзе на Цябе, і моц Узвышняга агарне Цябе. Таму, што з Цябе народзіцца, Святое, назавецца Сынам Божым.

Вось і Альжбета, сваячка твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэта ўжо шосты месяц у яе.
 
І вось сваячка Твая, Лізавета, і яна пачала дзіця ў старасці сваёй, і ўжо шосты месяц у той, якую завуць няплоднай,

Бо-ж у Бога не зьняважыцца ніводнае слова.
 
бо ў Бога не бывае немагчымым ніводнае слова».

Тады Марыя сказала: — я слуга Гаспада, няхай станецца мне подля слова твайго; і адыйшоў ад яе Ангел.
 
Марыя ж сказала: «Вось жа, Я — служка Госпадава, хай Мне станецца паводле твайго слова». І Анёл адышоў ад Яе.

І вось, у дні тыя, Марыя, ўстаўшы, сьпешна пайшла ў горную краіну, у места Юдава.
 
У тыя дні Марыя, устаўшы, пайшла паспешліва ў горы, у горад Юды.

І ўвайшла ў дом Захарыя й вітала Альжбету.
 
І ўвайшла ў дом Захарыі, і прывітала Лізавету.

І сталася: калі пачула Альжбета вітаньне Марыіна, узыгралася дзіцятка ў улоньні яе; і пранялася Альжбета Духам Сьвятым.
 
І, калі Лізавета пачула прывітанне Марыі, зварухнулася дзіцятка ва ўлонні яе, і Дух Святы напоўніў Лізавету,

І ўсклікнула моцным голасам, прамовіўшы: — дабраславёна ты між жанчын, і дабраславёны плод улоньня твайго!
 
і ўсклікнула яна моцным голасам, кажучы: «Дабраславёная Ты між жанчынамі, і дабраславёны Плод улоння Твайго.

І скуль-жа мне гэта, што маці Госпада майго прыйшла да мяне?
 
А скуль жа мне гэта, што Маці Госпада майго прыйшла да мяне?

Бо калі голас вітаньня твайго дайшоў да слыху майго, радасна ўзыграла дзіцятка ў улоньні маім.
 
Вось, як толькі загучаў голас прывітання Твайго ў вушах маіх, зварухнулася з радасцю дзіцятка ў маім улонні.

І шчасьлівая ты, што паверыла, бо збудзецца сказанае ад Госпада.
 
І шчасная Тая, што ўверыла, бо споўніцца сказанае Ёй ад Госпада».

І прамовіла Марыя: — вялічае душа мая Госпада,
 
І сказала Марыя: «Узвялічвае душа Мая Госпада,

І ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасе маім.
 
і ўзрадаваўся дух Мой у Богу, Збаўцы Маім,

Бо ўзглянуў Ён на пакорнасьць слугі Свае, і ад дзён гэтых уласкавёнай будуць зваць мяне ўсе роды.
 
бо зірнуў Ён на пакорлівасць служкі Сваёй. Вось, адгэтуль шчаснай называць Мяне будуць усе роды,

Бо велікае ўчыніў мне Моцны, і Сьвятое Імя Яго.
 
бо зрабіў Мне вялікае Магутны, і святое імя Яго,

І міласьць Яго з роду ў род для тых, хто баяцца Яго.
 
і міласэрнасць Яго з пакалення ў пакаленне тым, што баяцца Яго.

Выявіў магутнасьць рукі Сваей, расьвеяў пагардлівых у помыслах сэрцаў іхных;
 
Выявіў магутнасць рукі Сваёй, разагнаў пыхлівых у намеры сэрца свайго,

Пазьнімаў уладных з прастолаў і ўзьняў пакорных;
 
спіхнуў моцных з пасадаў і ўзвысіў пакорлівых;

Надзяліў галодных дабром, і багацеяў зьвёў да спусьцізны.
 
галодных насыціў даброццем, а багацеяў адправіў ні з чым.

Успаняў Ізраіля, слугу Свайго, памянуўшы міласэрдзем Сваім;
 
Прытуліў Ізраэля, слугу Свайго, памятаючы на міласэрнасць,

Як прамоўляў айцам нашым — Абрагаму й патомству ягонаму на векі.
 
як прадказаў бацькам нашым, Абрагаму і нашчадкам яго навечна».

Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох месяцаў ды вярнулася ў дом свой.
 
Ды заставалася з ёю Марыя каля трох месяцаў, і вярнулася ў Свой дом.

Альжбете-ж настаў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
А Лізавеце настаў час нарадзіць, і яна нарадзіла сына.

І дачуліся суседзі й сваякі яе, што абдарыў яе Гаспад міласьцю Сваею, і радаваліся з ёю.
 
Яе суседзі і сваякі, пачуўшы, што ўзвялічыў Госпад у ёй Сваю міласэрнасць, радаваліся разам з ёю.

І вось надыйшоў восьмы дзень, калі прыйшлі абрэзаць дзіцятка, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага — Захары.
 
І сталася: у восьмы дзень сабраліся яны абрэзаць хлопчыка ды назваць яго імем бацькі яго, Захарыем.

Але маці запярэчыла, сказаўшы: — не, няхай названы будзе Ян.
 
І, адказваючы, маці яго сказала: «Ніякім чынам, але будзе названы Ян».

І сказалі ёй: — няма-ж нікога ў родзе тваім, хто-б зваўся імём гэтым.
 
І сказалі ёй: «У родзе тваім няма нікога, хто б называўся гэтым імем».

Тады на мігі пыталіся ў бацькі яго, як-бы ён хацеў назваць яго.
 
Дык пыталі на мігі ў бацькі яго, як ён хацеў бы назваць яго.

Ён-жа зажадаў дошчачку й напісаў: Ян — імя яму; усе-ж задзівіліся.
 
А той запатрабаваў дошчачку і напісаў словамі: «Ян імя яго». Дык здзівіліся ўсе.

І ўраз-жа расчыніліся вусны ягоныя й разьвязаўся язык, і ён пачаў гаварыць, праслаўляючы Бога.
 
А ў гэты момант раскрыліся вусны яго ды развязаўся язык яго і стаў гаварыць, дабраслаўляючы Бога.

І праняў страх ўсіх суседзяў, і расказвалі пра ўсё гэта па ўсей горнай краіне Юдэйскай.
 
Дык ахапіў страх усіх іх суседзяў, і па ўсіх гарах Юдэі разнесліся словы пра ўсё гэта.

Усе, хто чулі гэтае, прынялі ўсё да сэрца свайго й гаварылі: — што-ж будзе з дзіцяці гэтага? і рука Гасподняя была з ім.
 
А ўсе, што пра гэта пачулі, разважалі ў сэрцы сваім, кажучы: «Кім жа будзе гэта дзіця?» Бо рука Госпадава была з ім.

Захары-ж, бацька яго, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, прамаўляючы:
 
І Захарыя, бацька яго, напоўнены Духам Святым, праракаваў кажучы:

— Сьвятаслаўлен Гаспад Бог Ізраілеў, Ён адведаў і ўчыніў выбаўленьне народу Свайму.
 
«Дабраславёны Госпад, Бог Ізраэля, бо наведаў і адкупіў народ Свой,

І ўзьняў голас збавеньня нашага ў доме Давыда, слугі Свайго;
 
і падняў рог збаўлення нашага ў доме Давіда, паслугача Свайго,

Як абвесьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх:
 
як прадказаў вуснамі святых прарокаў Сваіх, якія жылі ад пачатку вякоў,

Збавеньне ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;
 
збаўленне ад ворагаў нашых ды з рук тых, што ненавідзяць нас;

Праявіць міласьць да бацькоў нашых і ўспамяне Сьвяты Запавет Свой.
 
каб учыніць міласэрнасць бацькам нашым і ўспомніць святы запавет Свой,

Прырачэньнем, якое даў айцу нашаму Абрагаму, абдарыць нас;
 
і прысягу, якую даў Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,

Каб выбаўленыя з рукі ворагаў нашых,
 
каб без страху, свабодныя ад рук ворагаў нашых, служылі Яму

Мы бяз боязьні служылі Яму ў сьвятасьці й праўдзе прад Ім праз усе дні жыцьця нашага.
 
ў святасці і справядлівасці перад Ім ва ўсе дні жыцця нашага.

І ты, дзіцятка, прарокам Найвышэйшага назавешся, бо прадстанеш прад абліччам Госпада прыгатаваць шляхі Яму.
 
І ты, дзіця, названы будзеш прарокам Узвышняга, бо пойдзеш перад абліччам Госпада, рыхтаваць дарогі Яму,

Падаць людзям сваім сьведамасьць збаўленьня праз адпушчэньне грахоў іхных.
 
каб даць народу Яго навуку збаўлення ў адпушчэнні грахоў іх

Праз міласэрную літасьць Бога нашага, у якой адведаў нас Усход з вышыняў,
 
праз міласэрнасць бязмежную Бога нашага, у якой Усход наведаў нас, сыходзячы з вышыняў,

Прасьвяціць тых, хто ў цемры й змроку сьмяротным, накіраваць ногі нашыя на дарогу згоды.
 
каб асвяціць тых, што сядзяць у поцемках і ў засені смерці, каб накіраваць ногі нашы на шлях супакою».

Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях аж да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.
 
А дзіця расло і ўзмацоўвалася духам, і заставалася ў пустыні аж да дня свайго з’яўлення перад Ізраэлем.