Выслоўяў Саламонавых 26 разьдзел

Кніга выслоўяў Саламонавых
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Антонія Бокуна

 
 

Як сьнег летам і дождж у жніва, так гонар не пасуе неразумнаму.
 
Як сьнег улетку, а дождж у жніво, так дурню не пасуе слава.

Як верабей пырхне, калі ластаўка паляціць, так незаслужаны праклён ня збудзецца.
 
Як птушка пераляціць і як ластаўка паляціць, так праклён беспрычынны ня збудзецца.

Плётка каню, аброць аслу, а кій немысьлю.
 
Пуга — для каня, аброць — для асла, а кій — на сьпіну дурня.

Не адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб і ты не прыпадобніўся яму;
 
Не адказвай дурню паводле дурасьці ягонай, каб ня стаўся ты падобным да яго.

а адказвай неразумнаму паводле неразумнасьці ягонай, каб ён не зрабіўся мудрацом у вачах сваіх.
 
Адказвай дурню паводле дурасьці ягонай, каб ня стаўся ён мудрым у вачах сваіх.

Падцінае сабе ногі, робіць шкоду сабе той, хто пасылае наказ празь немысьля.
 
Падцінае сабе ногі і п’е шкоду сваю той, хто праз рукі дурня слова пасылае.

Як віхляюцца ногі ў кульгавага, так і выслоўе на вуснах у неразумнага.
 
Няроўныя ногі кульгавага, таксама прыказка ў вуснах дурня.

Што ўкладваць каштоўны камень у прашчу, так і аддаваць пашану дурному.
 
Як прывязваць камень да вяроўкі, так аддаваць пашану дурню.

Што калючы бадзяк у руцэ ў п’янага, тое і выслоўе на вуснах у неразумнага.
 
Як калючка ў руцэ п’янага, так прыказка ў вуснах дурня.

Дужы робіць усё адвольна: і неразумнага ўзнагароджвае, і кожнага праходжага ўзнагароджвае.
 
Вяльможны робіць усё: і дурня наймае, і мінака наймае.

Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурны паўтарае глупствы свае.
 
Як сабака вяртаецца да ванітаў сваіх, так дурань паўтарае дурасьць сваю.

Калі ты бачыш чалавека, які сам сябе мудрым лічыць, — дык на дурнога болей надзеі, чым на яго.
 
Ці бачыў ты чалавека, мудрага ў вачах сваіх? На дурня большая надзея, чым на такога.

Гультай кажа: «леў на дарозе! леў на дварэ!»
 
Гультай кажа: «Леў на шляху! Леў на плошчы!»

Дзьверы паварочваюцца на завесах сваіх, а гультай на ложку сваім.
 
Дзьверы варочаюцца на завесах сваіх, а гультай — на ложку сваім.

Гультай апускае руку сваю да міскі, ды яму цяжка падняць яе да рота свайго.
 
Гультай хавае руку сваю ў місе, і яму цяжка падняць яе да вуснаў сваіх.

Гультай у вачах сваіх мудрэйшы за семярых, што адказваюць разумна.
 
Гультай мудрэйшы ў вачах сваіх за сямёх, што адказваюць з разуменьнем.

Хапае сабаку за вушы той, хто, праходзячы міма, лезе ў чужую спрэчку.
 
Хапае сабаку за вушы той, хто мяшаецца ў чужую спрэчку.

Як той, хто прыкідваецца вар’ятам, кідае агонь, стрэлы і сьмерць,
 
Як вар’ят, які кідае агонь, стрэлы і сьмерць,

так — чалавек, які падступна шкодзіць сябру свайму і потым кажа: «я толькі пажартаваў».
 
так чалавек, які падманвае бліжняга свайго і кажа: «Гэта я жартую».

Дзе няма болей дроў, агонь патухае; і дзе няма нагаворшчыка, разлад аціхае.
 
Калі няма дроваў, агонь гасьне, калі няма пляткара, звадка сьціхае.

Вугаль — на жар, дровы — на распал свары.
 
Вугаль — для жару, дровы — для агню, а чалавек сварлівы — для распальваньня спрэчкі.

Словы нагаворшчыка — як прысмакі, і яны ўваходзяць у нутро жывата.
 
Словы пляткара — як прысмакі, яны зыходзяць у глыб нутра.

Як нячыстым срэбрам абкладзены гліняны посуд, так і палымяныя вусны і сэрца ліхое.
 
Як гліна, паліваная срэбрам з жужалем, так гарачыя вусны і ліхое сэрца.

Вуснамі сваімі прыкідваецца вораг, а ў сэрцы сваім намышляе ліхое.
 
Ненавісьнік прыкрываецца вуснамі сваімі, а ў нутры сваім рыхтуе ашуканства.

Калі ён гаворыць і пяшчотным голасам, ня вер яму; бо сем мярзотаў у сэрцы ў яго.
 
Калі ён робіць лагодным голас свой, ня вер яму, бо сем брыдотаў у сэрцы ягоным.

Хто нянавісьць прыкрывае на самоце, злосьць таго адкрыецца ў народным сходзе.
 
[Чыя] нянавісьць прыхоўваецца ашуканствам, таго ліхота выявіцца перад грамадою.

Хто капае яму, той упадзе ў яе; і хто пакоціць угору камень, да таго ён вернецца.
 
Хто капае яму, той уваліцца ў яе, і хто пакоціць камень, на таго ён вернецца.

Хлусьлівы язык ненавідзіць тых, каго ён параніў, і лісьлівыя вусны рыхтуюць падзеньне.
 
Брахлівы язык ненавідзіць пакрыўджаных ім, і вусны лісьлівыя вядуць да загубы.