Быццё 19 разьдзел

 

 

І прышлі тыя два ангілы да Содомы ўвечары, а Лот сядзеў у браме Содомы. І абачыў Лот, і ўстаў ім наўпярэймы, і пакланіўся чалом да зямлі.

 

Прыйшлі два анёлы1 вечарам у Садом. Лот жа сядзеў у браме садомскай.2 Убачыўшы, Лот узняўся ім насустрач, і схіліўся тварам да зямлі,

І сказаў: «Вось жа, калі ласка, спадары мае! зьвярніце ж да дому слугі свайго, і пераначуйце, і ўмыйце ногі свае, а на раніцы ўстанеце й пойдзеце ў дарогу сваю». І яны адказалі: «Не, але на вуліцы мы пераначуем».

 

і сказаў: “Гаспадарове, захіліцеся да жытла слугі вашага, і спачніце, і абмыйце ногі вашыя, а ўстаўшы на досвітку, пойдзеце шляхам вашым”. Адказалі ж: “Не, пераначуем тут, на плошчы”.

І ён іх надта прынукаў; і яны завярнуліся да яго, і прышлі да гасподы ягонае, і ён зрабіў ім пачостку, і праснакі сьпёк, і яны елі.

 

І настояў, і захіліліся да гасподы яго. І зладзіў ім застолле, і напёк ім праснакоў, столькі, каб яны спажывалі.

Перш чымся ляглі яны, і людзі месцкія, людзі содомскія, ад хлапца аж да старога, увесь люд із кажнага канца, абступілі дом.

 

А перш, чым паснулі, мужчыны з места, садамі́ты, ад юнакоў да старых, сапраўдны натоўп, абступілі будынак.

І пагукалі Лота, і сказалі яму: «Ідзе тыя людзі, што прышлі да цябе гэтае ночы? Вывядзі іх да нас; і мы пазнаем іх».

 

Паклікалі Лота і дапытваліся ў яго: “Дзе мужы, што ўвайшлі да цябе ноччу? Выведзі іх да нас, каб узлегчы нам з імі”.

І вышаў да іх Лот да ўходу, і дзьверы запер за сабою.

 

Выйшаў Лот да іх у прысенак, але наказаў, каб дзверы замкнулі за ім.

І сказаў ім: «Браты мае, калі ласка, ня чыніце ліха.

 

Сказаў ім: “Не, братове, не чыніце ліха.

Вось жа, у мяне дзьве дачкі, каторыя не пазналі мужа, валей я вывяду іх да вас, і рабіце зь імі, як зьлюб у вачох вашых, адно людзём гэтым не рабіце нічога, бо яны прышлі пад сьцень столі мае».

 

Ёсць у мяне дзве дачкі, што не спазналі мужа. Выведу іх да вас, і абыдзіцеся з імі, як вам толькі заўгодна, адно прышлым гэтым не чыніце аніякай крыўды, бо каб пазбегнуць гэтага ўвайшлі пад покрыва вагавітасці маёй3”.

І яны сказалі: «Хадзі далей!» І казалі: «Во, гэты адзін прышоў падарожжаваць, і важа судзіць! Цяпер мы горш зробім із табою, чым ся зь імі». І прыставалі вельмі да чалавека гэтага, да Лота, і бліжыліся, каб выламіць дзьверы.

 

Сказалі ж: “Ідзі прэч. Сам прышлы чужынец, а нас надумаў судзіць? Дык табе большую можам зараз учыніць крыўду, чым ім”. І пабілі Лота, і наблізіліся зламаць дзверы.

Тады мужы тыя выцягнулі рукі свае, і ўвялі Лота да сябе ў дом, і дзьверы заперлі;

 

Працягнуўшы ж рукі з дома, мужы ўцягнулі Лота да сябе ў жытло і дзверы дома замкнулі.

А мужоў тых, што былі ля ўходу дому, пазаражалі нявіснасьцю, ад малога аж да большага, і стамаваліся яны знайсьці ўход.

 

Мужчын жа, што былі ля дзвярэй дома, уразілі слепатою ад малога да вялікага, і паслаблі тыя, шукаючы дзвярэй.

І сказалі тыя мужы Лоту: «Яшчэ хто ў цябе ё тут? Зяць а сынове твае а дачкі твае а ўсі, хто ў цябе ў месьце, вывядзі з гэтага месца;

 

Сказалі ж мужы Лоту: “Ёсць хто тут з тваіх зяцёў, ці сыноў, ці дачок? Ці калі хто іншы ёсць у цябе ў месце, выведзі з паселішча гэтага.

Бо губім мы гэтае месца, бо павялічыўся крык іхны перад відам СПАДАРА, і паслаў нас СПАДАР выгубіць яго».

 

Бо загубім места гэтае, бо лямант яго сягнуў Госпада, і накіраваў Ён нас паглынуць яго”.

І вышаў Лот, і гутарыў ізь зяцьмі сваімі, каторыя былі ўзяўшы дачкі ягоныя, і сказаў: «Устаньце, выйдзіце з гэтага месца, бо СПАДАР выгубе гэтае места». І быў ён быццам сьміяўся ў вачох зяцёў сваіх.

 

Выйшаў жа Лот і звярнуўся да зяцёў сваіх, што пабралі дачок яго, і сказаў: “Падніміцеся і выйдзіце з места гэтага, бо паглыне яго Госпад”. Зяцям жа падалося, што ён жартуе.

І як узышла зара, і барзьдзілі ангілы Лота, кажучы: «Устань, вазьмі жонку сваю а дзьве дачкі свае, каторыя ёсьць, каб ты не прылучыўся да бяспраўя гэтага места».

 

Калі ж надышоў світанак, прыспешвалі анёлы Лота, прамаўляючы: “Узніміся, бяры жонку і дзвюх дачок, якія з табою, і сыходзь, каб не загінуць разам з ліхадзеямі”.

І ён агіляўся, і ўзялі моцна тыя мужы за руку яго, і за руку жонку ягоную, і за руку дачкі ягоныя — із спагады СПАДАРА да яго — і вывялі яго, і пастанавілі яго вонках места.

 

І разгубіліся. Тады схапілі анёлы руку яго, і руку жонкі яго, і рукі дзвюх дачок яго, бо злітаваўся Госпад над ім.

І было, як вывялі іх вонкі, сказаў: «Уцякай дзеля душы свае: не азірайся назад і ня прыстоюй, з усяе аколіцы гары ўцякай, каб ты не прылучыўся».

 

І было, калі вывелі іх вонкі, прамовілі: “Ратуйцеся, захавайце сваю душу, не азірайцеся назад, і таксама не заставайцеся ў ваколіцах. Схавайцеся на гары, каб не памерці разам з тымі”.

І Лот сказаў: «Вось, ня так жа, Спадары мае!

 

Звярнуўся ж Лот да іх: “Малю, Госпадзе,

Вось жа, слуга Твой знайшоў ласку ў ваччу Тваім, і ўзьвялічыў міласэрдзе Твае, каторае Ты ўчыніў з імною, што заставіў жывой душу маю; але я ня буду магчы ўцячы на гару, каб мяне не дагнала тая бяда, і мне не памерці.

 

калі знайшоў слуга Твой літасць перад абліччам Тваім, і атуліў Ты мяне справядлівасцю Тваёю, якую ўчыняеш нада мною, каб жывой засталася душа мая, я ж не здолею схавацца ў гары, каб не налучыла мяне ліха, і памру.

Вось жа, тут гэта места блізка на ўцекі туды, і яно малое, пабягу ж я туды, ціж не малое яно, і будзе жыць душа мая».

 

Глянь, вунь непадалёку паселішча, можа, там я знайду прытулак. Яно малое, у ім схаваюся. Зірні, яно ж сапраўды малое? І застанецца жывой душа мая4”.

І сказаў яму: «Гля, Я ўсьціў від твой таксама і ў гэтым, каб ня вывярнуць места, праз каторае ты гукаеш.

 

І сказаў яму: “Вось, дзеля цябе і словаў тваіх не паглыну Я паселішча, пра якое ты кажаш.

Сьпяшайся, уцякай туды; бо я не магу нічога ўчыніць, пакуль ты ня дойдзеш туды». За тым і названа імя месца гэтага Цоар.

 

Дык паспяшайцеся туды, каб уратавацца, бо не змагу ўчыніць задуманае, пакуль ты не ўвойдзеш туды”. Таму назваў паселішча тое Сагор.5

Сонца ўзышло над зямлёю, і Лот прышоў да Цоару.

 

Сонца зайшло над зямлёю, калі Лот увайшоў у Сагор.

І СПАДАР лінуў дажджом на Содому а Ґомору серку а агонь ад СПАДАРА зь нябёсаў,

 

Госпад паслаў тады на Садом і Гамору дождж з серкі і агню. Ад Госпада неба —

І вывярнуў месты гэтыя, і ўсю аколіцу, і ўсіх жыхараў местаў гэтах, і расьліны зямлі.

 

на паселішчы гэтыя, на ўсё наваколле, на ўсіх, хто пасяляўся ў местах, і на ўсё, што ўзышло з зямлі.

І азірнулася жонка ягоная адзаду яго, і стала стаўпом солі.

 

Калі ж азірнулася жонка [Лота] назад, пастала саляным слупам.

І ўстаў Абрагам рана да месца, ідзе стаяў перад відам СПАДАРОВЫМ.

 

Зранку ж падняўся Абрага́м і пайшоў на тое месца, дзе стаяў перад абліччам Госпада,

І глянуў далоў на Содому а Ґомору і на ўсю зямлю аколіцы, і бачыў, і во падыймаецца дым ізь зямлі, як дым із вапельні.

 

каб зірнуць на аблічча Садома і Гаморы ды на зямлю навакольную, і ўбачыў: падымаецца полымя з зямлі, нібы параванне печы.

І было, як нішчыў Бог месты аколіцы, і ўспомнеў Бог праз Абрагама, і выслаў Лота з памеж вывярненьня, як вывярнуў месты, у каторых жыў Лот.

 

І было, калі паглынуў Госпад усе паселішчы навакольныя, узгадаў Бог Абрага́ма і ўратаваў Лота ад знішчэння, калі зрынуў Госпад месты, у якіх жыў Лот.

І падняўся Лот із Цоару, і жыў у гары, і абедзьве дачкі ягоныя зь ім, бо ён баяўся жыць у Цоару. І жыў у пячоры, ён і абедзьве дачкі ягоныя.

 

Неўзабаве Лот пакінуў Сагор і асеў на гары, і дзве дачкі яго з ім. Бо забаяўся пасяліцца ў Сагоры, таму засяліўся ў пячоры, сам і абедзве яго дачкі з ім.

І сказала старшая малодшай: «Ацец наш стары, і чалавека няма на зямлі, уйсьці да нас подле звычаю ўсяе зямлі.

 

Сказала ж старэйшая да малодшай: “Бацька наш стары і нікога няма на зямлі, хто ўвойдзе да нас, як гэта прынята паўсюль.

Хадзіма, упаім айца нашага віном, і ляжам ізь ім, і прыдбаем ад айца нашага насеньне».

 

Хадзем, і напоім бацьку віном, і ўзляжам з ім, і ўзновім нашчадкаў ад бацькі нашага”.

І ўпаілі айца свайго віном тае ночы; і ўвыйшла старшая, і ляжала з айцом; а ён ня ведаў, калі лягла й калі ўстала.

 

І напаілі бацьку свайго віном тае ночы, і, увайшоўшы, старэйшая лягла з бацькам сваім, і не ведаў ён таго, і зацяжарала.

І сталася назаўтрае, і сказала старшая малодшай: «Вось, я ляжала ўчора ўвечары з айцом сваім; упаіма яго віном таксама гэтае ночы; і ты ўвыйдзі, ляжы зь ім, і захаваеш у жывых ад айца нашага насеньне».

 

А на другі дзень сказала старэйшая малодшай: “Вось, узлягла я ўчора з бацькам маім, дык напоім яго віном і гэтае ночы, і, увайшоўшы, узляж з ім, і ўзновім ад бацькі нашага нашчадкаў”.

І ўпаілі і гэтае ночы айца свайго віном; і ўстала малодшая і ляжала зь ім; а ён ня ведаў, калі лягла й калі ўстала.

 

Напаілі і той ноччу бацьку віном, і, увайшоўшы, малодшая ўзлягла з бацькам сваім, і не ведаў ён таго, і зацяжарала.

І зацяжарылі абедзьве дачкі Лотавы ад айца свайго.

 

І панеслі абедзве дачкі Лота ад бацькі свайго.

І нарадзіла старшая сына, і назвала імя ягонае: Моаў. Ён ацец Моава дагэтуль.

 

І нарадзіла старэйшая сына, і назвала яго Маа́б,6 кажучы: ад бацькі майго. Ён бацька маа́бітаў ажно да сёння.

І малодшая, таксама яна, нарадзіла сына, і назвала імя ягонае: Бен-Аммі. Ён ацец сыноў Аммонавых дагэгэтуль.

 

Нарадзіла ж і малодшая сына, і назвала яго Ама́н,7 сын роду майго. Ён бацька аманіця́наў ажно да сёння.