Другі закон 21 разьдзел

 

 

Калі ў зямлі, якую мае даць табе Госпад, Бог твой, будзе знойдзены труп чалавека забітага і вінаваты ў забойстве будзе невядомы,

 

Внегда бы знайдено было в земли, юже Господ Богъ дасть вамъ, тело человека убитого и не ведели бы есте, кто естъ убилъ его,

то хай выйдуць старэйшыя родам і суддзі твае і адмераюць адлегласць ад месца трупа да кожнага з навакольных гарадоў.

 

да изыйдуть старейшины людей и судьи ваше и мерити будуть от тела убитого ко всемъ околичнымъ градом вдолжъ.

І калі вызначаць, які бліжэй за астатнія, то старэйшыя родам з горада возьмуць цялушку, якая яшчэ не насіла ярма і не рассякала зямлю лемяшом,

 

И кои найблизший знайдут, то возмутъ старейшины града того яловицу от стада, еюже николи не возили и ни орали.

і хай прывядуць яе старэйшыя да ракі невысыхаючай, дзе месца неаранае і неабсеянае, і зломяць каля яго карак цялушцы;

 

И да выведуть ю до долины острое и каменистое, в нейже первей не орали и ни сеяли, и срежуть ту шию яловици.

і тады прыйдуць святары, сыны Леві, якіх выбраў Госпад, Бог твой, каб служылі Яму і дабраслаўлялі ў імя Яго, і па іх слове павінна разбірацца кожная спрэчная справа і кожнае забойства.

 

И приступять жерци, сынове Левгиевы, ихже избрал естъ Господь, Богъ вашъ, служити собе и благославити васъ именемъ Его, и словомъ ихъ всякое дело да бы ся деяло, и что естъ чистого или нечистого, от нихъ имать розсужено быти.

І ўсе старэйшыя родам з гэтага горада, якія знаходзяцца паблізу забітага, няхай памыюць рукі свае над цялушкай, якая была забіта каля ракі,

 

И приидуть старейшины града того ко телу убитого, и умыють руце свое надъ яловицею, еже в долине зарезана естъ,

і няхай скажуць яны: «Нашы рукі не вылілі гэтай крыві і вочы нашы не бачылі.

 

и рекуть: “Руце наше не вылили суть крови сее и очи наши не видели суть!

Міласцівы будзь да народа Свайго, Ізраэля, які адкупіў Ты, Госпадзе, і не залічы крыві нявіннай пасярод народа твайго, Ізраэля». І адпушчана хай будзе ім адказнасць за кроў.

 

Буди жъ милостивъ людемъ Твоимъ, Ізраилю, ихже избавилъ еси, Господи Боже, и не причитай крови невинное к людемъ Твоимъ Ізраилевымъ”. И тако отнятъ будеть грехъ той и вина крови.

Павінен ты змываць у сябе кроў бязвіннага, калі хочаш рабіць тое, што ёсць справядлівым у вачах Госпада.

 

И вы теже чисти будете от крови неповинное, егда учините тые речи, еже Бог заповедалъ вамъ.

Калі выступіш на вайну супраць ворагаў тваіх і аддасць іх Госпад, Бог твой, у рукі твае, і возьмеш палонных,

 

Пойдете ли когда на войну противу врагомъ вашимъ и предасть ихъ Господь Богъ в руце ваше, и вели бы есте полонъ,

і ўбачыш між палоннымі прыгожую жанчыну, і закахаешся ў яе, і захочаш узяць яе за жонку,

 

и межи ними узрелъ бы девку красну и полюбил ю, и хотелъ бы ее поняти собе за жену,

то ўвядзі яе ў дом свой. Хай яна паголіць галаву сваю і абрэжа пазногці,

 

тогда уведешъ ю в домъ свой. Она же да оголить главу свою и обрежеть ногти свое,

і скіне з сябе адзенне палоннай, і, седзячы ў доме тваім, будзе адзін месяц аплакваць бацьку і маці сваю. Потым увойдзеш да яе, і злучышся з ёю, і будзе яна жонкай тваёй.

 

и сволочеть с себе ризы своя, в нихже поимана естъ, и седячи в дому твоем да плачеть отца своего и матери своея целый месець, и потом вниидеши к ней и будет жена твоя.

Калі ж пазней стане яна не па душы табе, адпусці яе, куды захоча; не прадасі яе за срэбра і не ўчыніш з ёй як з нявольніцай, бо ты ўвайшоў да яе насуперак.

 

Пакли же по сихъ не будет ся любит во серци твоемъ, то отпустиши ю свободну, а не будеши мощи потомъ продати ее за сребро и ни обидити ее, понеже понижил есь ю.

Калі які муж будзе мець дзвюх жонак, адну любімую, а другую нелюбімую, і яны народзяць яму сыноў, любімая і нелюбімая, і першародны будзе сын нелюбімай,

 

Будеть ли некий мужъ имети две жене, едину любу, а другую нелюбу, и имел бы с ними дети, а был бы сынъ нелюбое первороженный,

то, калі хацеў бы падзяліць спадчыну паміж сынамі сваімі, не можа сына любімай зрабіць першародным і аддаць [яму] перавагу перад сынам нелюбімай,

 

и хотел бы имение свое сыномъ розделити, не будет мощи сына жены любое вчинити первороженным и предложити его сыну жены нелюбое.

але сына нелюбімай хай прызнае першародным і дасць яму з усяго, што мае, падвоеную частку, бо ён ёсць пачатак сілы яго і яму належыць права першародства.

 

Но ведети имат, иже сынъ нелюбое жены естъ сын первороженный, сего для да дасть ему всего имения своего две доли, яко той убо естъ початокъ сыновъ его и на него прислушить перворожение.

Калі хто будзе мець сына непаслухмянага і ўпорыстага, які не слухаў бы волі бацькі і маці і, нават караны, занядбаў бы паслухмянасць,

 

Будет ли некий человекъ имети сына непокоривого и упорливого, онже бы не хотелъ послухати навчения отцева и материна и погордалъ каранием их,

дык хай возьмуць яго і прывядуць да старэйшых горада свайго і да брамы судовай

 

то да приведуть его ко старейшинамъ града и ко судьямъ, седящимъ во вратахъ градовыхъ,

і скажуць ім: «Сын наш гэты ўпорысты і непаслухмяны, не хоча ён слухаць нашых напамінаў, аддаецца гулянкам, распусце і п’янству».

 

и рекуть к нимъ: “Сынъ нашъ сей непокоривый естъ и упорливый, не хочеть послухати навчения нашего, толико упивается и прелюбыдееть”,

Тады мужчыны горада няхай укамянуюць яго да смерці, каб вынішчыць зло з асяроддзя вашага. І ўвесь Ізраэль, чуючы гэта, будзе баяцца.

 

тогда камениемъ убиють его вси людие града того даже до смерти, да от[ъ]имете злое от среды васъ. И услышавши, вси людие побоятся того.

Калі хто дапусціцца злачынства, якое варта пакарання смерцю, то, каб вынішчыць, ты павесіш яго на шыбеніцы,

 

Егда согрешить человекъ, иже годенъ будеть смерти, и, осудивши, его повесите на шибеници,

дык труп яго хай не застаецца на дрэве, але ў той самы дзень няхай будзе пахаваны, бо пракляты Богам кожны, хто вісіць на дрэве. Ніколі не пагань зямлю сваю, якую даў табе ва ўласнасць Госпад, Бог твой.

 

да не останеть тело его на древе, но в той же день да будеть погребено, понеже злоречен ест от Бога, онже висить на древе,a и да не поскверните земли вашее, юже Господь, Богъ вашъ, дасть вамъ владети ею.