1 царстваў 2 разьдзел

 

 

І малілася Ганна, і гукала: «Узрадавалася сэрца мае ў СПАДАРУ; узьняўся рог мой у СПАДАРУ; шырака рашчыніліся вусны мае на варагоў маіх; бо я разьвесялілася ў спасеньню Тваім.

 

Анъна пакъ, мати Самуилова, Богу помолися и рече: «Утвердися сердце мое о Господи и вознесеся рогъa мой о Бозе моемъ; разширишеся уста моя на враги моя, яко возвеселихся о спасении Твоем.

Нямаш сьвятога, як СПАДАР; бо нямаш іншага, апрача Цябе; і няма скалы, як Бог наш.

 

Яко несть святъ, яко Господь, и несть праведенъ, яко Бог нашъ, и несть силна паче Тебе, Господи.

Ня гукайце болей надта пыхата; лішне сьмелыя словы хай ня выходзяць із вуснаў вашых; бо Бог веданьня СПАДАР, і справы ў Яго ўзважаны.

 

Не хвалитеся и не глаголите высокая въ гордыни, ни да изыйдеть велеречие из устъ вашихъ, яко Богъ разумомъ Господь и Богъ уготоваеть начинания Своя.

Лук дужых ломіцца, а тыя, што спатыкаюцца, папяразуюцца сілаю.

 

Лукъ силныхъ изнеможе и немощнии препоясашеся силою;

Насычаныя хлебам наняліся, а галодныя перасталі; нават бясплодная родзе сямёра, а каторая мела шмат дзяцей, ялавее.

 

исполнени хлеба ради продашеся, алъчущие же насытитеся, яко неплодная роди многыхъ и многая о чадехъ изнеможе.

СПАДАР забівае й ажыўляе, зводзе ў бяздоньне й узводзе!

 

Господь мертвить и живить, Господь низводить въ адъ и возводить.b

СПАДАР голе й багаце, паніжае й павышае.

 

Господь убожить и богатить, смиряет и возносить,

З пылу падыймае ён беднага, із шуметніку павышае галечу, каб пасадзіць із князьмі і даць на спадак ім пасад славы; бо СПАДАРОВЫ поды зямлі, і ён пастанавіў сьвет на іх.

 

воздвизаеть от земля нища и от гноища возносить убогаc посадити его со князми людскими и престол славы наследить ему, дая милость молящемуся, и благославилъ естъ лета праведнаго. Господьни суть краи земли и утвердилъ на нихъ вселенную.

Ногі справядлівых Сваіх ён сьцеражэць, а ліхія ў цемні змоўкнуць; бо ня сілаю чалавек перамагае.

 

Съхранить нозе святыхъ Своихъ, и нечтивии же во тме умолкнуть, яко не укрепляется силный мужъ крепостию своею.

СПАДАРУ, скрышацца праціўнікі Твае; зь нябёс загрыміць на іх, СПАДАР будзе судзіць канцы зямлі, і дасьць дужасьць каралю Свайму, і ўзьніме рог памазанца Свайго».

 

Господь немощна творить супостата его, Господь естъ святъ. Да не хвалиться премудрый премудростию своею и да не хвалится силный силою своею, и да не хвалится богатый богатествомъ своимъ; но о сем да хвалится хваляйся, еже разумети и знати Господа и творити суд и правду посреди земли.d Господь възыде на небеса и возъгриме, Той судить конца земли, праведен сый, и дасть крепость цареви нашему, и вознесет рогъ Христа Своего».

І пайшоў Елкана да Рамы двору; а хлопчык служыў СПАДАРУ перад Ілям сьвятаром.

 

И от[ъ]иде Гелкана въ Рамафу, в домъ свой; отроча же бе служай лицу Господьню во храме пред Гелиемжерцем.

А сыны Ілевы — сыны Веляла; яны ня зналі СПАДАРА

 

Сынове пакъ Гелиины были сынове безакония, не ведуще Господа

Ані парадку сьвятароў да люду. Калі хто абракаў аброк, слуга сьвятароў прыходзіў, часу варэньня мяса, зь мясною трызубаю відзёлкаю ў руццэ сваёй,

 

ни чину жреческаго пред людми, внегда бо кто приносяше жертву, прихождяше слуга их, егда варяху людие мясо, имея удицу тризубую в рукахъ своих,

І ўтыкаў яе ў казан, альбо ў рондаль, альбо ў сквараду, альбо ў гаршчок, і што ўзьвяла відзёлка, тое браў сабе сьвятар. Гэтак рабілі яны з усімі Ізраелцамі, што прыходзілі туды да Шыла.

 

и въкладаше ю до горнъца, или до котла, или до скаврады, и все, еже зачепяше удица, вытяг, бираше е собе, жерцу. И тако чиняше всемъ людем Ізраилевым, приходящим въ Силом.

Таксама ўперад, чымся спалевалі тук, прыходзіў дзяцюк сьвятарскі й казаў абракаючаму аброк: «Дай мяса на пячонку сьвятару, і ён ня возьме ў цябе варанага мяса, але сырое».

 

Теже прежде пожрения тука приходяше слуга жерцев, глаголя къ приносящему: «Дай ми мяса, да изварю жерцу, понеже не прииму потом от тебе мяса вареного, но сырое».

І казаў яму тый чалавек: «Хай спаляць, як маюць спаліць, уперад тук, і тады вазьмі сабе, як пажадае душа твая», то ён казаў: «Не, цяпер жа дай, а калі не, то сілком вазьму».

 

И отвещаваше ему муж приносящий: «Да пожрется первей по обычаю тук всего сожжения, потом пак возми собе, елико же хощет душа твоя». Он же молвяша к нему: «Никако, но дай ми ныне, или сам силою возму».

І быў грэх гэтых маладзёнаў вельма вялікі перад СПАДАРОМ, бо людзі пачалі грэбаваць абраканьням СПАДАРУ.

 

И бе той грех слугъ их великий велми пред Господем Богом, понеже отгоняху людей от жертвъ Господьних.

А Самуйла служыў перад СПАДАРОМ, хлопчык быў паперазаўшыся лянным наплечнікам.

 

Самуил же бе служай пред Господем отрочищъ, препоясан, в ризахъ лняных.

І малую вопратку рабіла яму маці ягоная, і ўзносіла яму што году, як узыходзіла з мужам сваім абракаць годнія аброкі.

 

И мати делывала ему одежу малу, юже и приносяше часы своими, егда приходяше с мужем своимъ пожрети жертвы славныя и молитвы исполнити в Силоме.

І дабраславіў Іль Елкану а жонку ягоную, і сказаў: «Хай дасьць табе СПАДАР насеньне ад жонкі гэтае замест пазычанага, каторае пазычана СПАДАРУ!» І пайшлі яны на месца свае.

 

И благослави Гелий Гелкану и жену его, глаголя: «Да дасть тобе Господь сына иного от жены сея въместо того, егоже еси отдалъ Господу!» И от[ъ]идоша в домъ свой.

І даведаўся СПАДАР да Ганны, і зачала яна, і нарадзіла яшчэ трох сыноў і дзьве дачкі; А хлапец Самуйла рос із СПАДАРОМ.

 

Тогда посети Господь Анну, и зача, и роди три сыны и две дщере; и возвеличенъ естъ отрокъ Самуил пред Господемe.

Іль жа быў вельма стары, і чуў усе, што рабілі сыны ягоныя ўсяму Ізраелю, і што яны ляжаць із жанкамі, каторыя зьбіраліся ля ўходу ў будан збору.

 

Гелий же бе состарелся вельми, и слышал естъ о томъ о всемъ, еже деяху сынове его всемъ людемъ Ізраилевымъ, и к тому иже пребываху съ женами, еже бываху на молитве у дверей храму Господьня вночи.

І сказаў ім: «Чаму вы робіце такія ўчынкі? бо я чую ліхія словы праз вас ад усёга люду гэтага.

 

И рече к нимъ Гелий: «Прочто чините таковая дела, еже азъ слышу о васъ речи велми злыи от всехъ людей?

Не, дзеці мае, ня добрыя галасы, каторыя я чую; вы зводзіце люд СПАДАРОЎ.

 

Не чините того, сынове мои, яко недобра ест слава, юже азъ слышу, яко въ грехи приводите людей Господьних.

Калі ізгрэша чалавек супроці чалавека, то прычыняцца за яго перад Богам; а калі ж чалавек ізгрэша супроці СПАДАРА, то хто будзе прычынцаю за яго?» Але яны ня слухалі голасу айца свайго, бо СПАДАР хацеў пакараць іх сьмерцяй.

 

Согрешить ли мужъ мужевиf, то можеть умолитися ему Бог; ащели же съгрешить мужъ Богови, икто помолится о нем?» И не послухали суть словъ отца своего, яко Господь восхоте погубити их.

А хлапец Самуйла рос а ўзьвялічаўся, і быў добрым таксама ў Бога, і таксама ў людзёў.

 

Отрок же Самуилъ послушаше, и ростяше, и бе любъ Богу и человеком.

І прышоў чалавек Божы да Іля, і сказаў яму: «Гэтак кажа СПАДАР: "Ці не напэўна аб’явіўся Я дому айца твайго, як яшчэ былі яны ў Ягіпце ў доме фараонавым?

 

Прииде же мужъ Божий къ Гелии и рече ему: «Тако глаголеть Господь: Еда ли явне не указался есми дому отца твоего, внегда былъ ест въ Египте, въ дому фараонове?

І абраў яго Сабе з усіх плямёнаў Ізраелявых за сьвятара, абракаць на Маім аброчніку, кадзіць кадзіла, насіць наплечнік перад Імною? І даў Я дому айца твайго ўсі агняныя аброкі сыноў Ізраелявых.

 

И избралъ есмъ его от всехъ племенъ Ізъраилевыхъ Собе въ жерца место, да бы въступовалъ ко олтарю Моему и абы приносилъ Мне жертву всехсозжения и носилъ ризу жреческую предо Мною. И дахъ дому отца твоего вся жертвеная сыновъ Ізраилев[ых].

Чаму вы ўлегцы маеце аброкі Мае й хлебныя аброкі Мае, каторыя Я расказаў абракаць у сялібе, і чаму ты важыш сыноў сваіх болей за Мяне, каб вы сыцелі пачаткамі ўсіх аброкаў люду Майго Ізраеля?"

 

Почто ногою сторкаете от себе приношение Мое и дары Моя, еже заповедахъ приносити въ храме, и более еси чтилъ сыны своя, нежели Мене? И се, ядосте начала от всехъ приношенией людей моих, Ізраиля.

Затым гэтак агалашае СПАДАР, Бог Ізраеляў: "Я цьвердзячы сказаў: "Дом твой а дом айца твайго будуць хадзіць перад відам Маім навекі’. — Але цяпер агалашае СПАДАР: — Хай ня будзе так у Мяне; бо Я ўслаўлю ўслаўляючых Мяне, а ўлегцы маючыя Мяне будуць мала важаныя.

 

Сего ради тако рече Господь, Богъ Ізраилевъ, глаголя:g Реклъ есмъ былъ, абы домъ твой и домъ отца твоего служилъ предъ лицемъ Моимъ даже во веки. Ныне же глаголеть Господь: Отступи от Мене, но прославляющего Мя прославлю и уничижающеи Мя безо чти будут.

Гля, настаюць дні, і Я адатну плячо твае й плячо дому твайго, так што ня будзе старога ў доме тваім;

 

Се, дние идуть, и подрублю мышцу твою и мышцу дому отца твоего тако, иже не будет старый в дому твоемъ,

І ты будзеш бачыць праціўніка ў гасподзе, у вусім, чым Я дабро дзеяў Ізраелю; і ня будзе старога ў доме тваім усі дні.

 

и узриши противника твоего въ храме во всехъ благостех Ізраиля, и не будет ти долъголетный в дому твоемъ по вся дни.

І ня кажнага чалавека Я адатну ад аброчніка Свайго, каб скончыць вочы твае й мучыць душу тваю; але патомства дому твайго будзе паміраць сталае.

 

Но не отыму наконець мужа з роду твоего от олтаря Моего, но да осекудеют очи твое, истлеет душа твоя и часть велиа дому твоего изомрет, внегда приидут к летом мужества.

І во знак табе, каторы станецца на двух сынох тваіх, Гофні а Фінегасу: абодва яны памруць у вадзін дзень.

 

Сее ти будеть за знамение, еже імать приити на оба сына твоя, на Ефню и Финеиса: въ единый день умруть оба.h

І ўстанаўлю Сабе сьвятара вернага, каторы подле сэрца Майго й душы Мае, і пастанаўлю яму дом верны, і ён будзе хадзіць перад памазадцам Маім усі дні.

 

И възбужу Собе жерца верна, иже по серцу Моему и по воли души Моея чинити будетьi, и сооружу ему домъ веренъ, и ходити будет предъ Христом Моим по вся дни.

І будзе, што кажны, засталы ў дому тваім, прыйдзе кланяцца яму дзеля геры срэбра а лусты хлеба, і скажа: ’Залічы мяне, я прашу цябе, да аднаго ізь сьвятарскіх урадаў, каб я мог есьці лусту хлеба’"».

 

Тое то ест пакъ будущее, иже всякий оставый от дому твоего приходити будет, да помолится о нем и принесет ему пенезь сребреный а колач хлеба, и речет: “Припусти мя, молю ти ся, ко единой части жреческой, да изъем кусъ хлеба”».