1 царстваў 2 разьдзел

 

 

І малілася Ганна і казала: зарадавалася сэрца маё ў Госпадзе; узьнёсься рог мой у Богу маім; шырока адкрыліся вусны мае на ворагаў маіх, бо я радуюся за ратаваньне Тваё.

 

Анъна пакъ, мати Самуилова, Богу помолися и рече: «Утвердися сердце мое о Господи и вознесеся рогъa мой о Бозе моемъ; разширишеся уста моя на враги моя, яко возвеселихся о спасении Твоем.

Няма такога сьвятога, як Гасподзь, бо няма іншага, апрача Цябе; і няма цьвярдыні, як Бог наш.

 

Яко несть святъ, яко Господь, и несть праведенъ, яко Бог нашъ, и несть силна паче Тебе, Господи.

Ня множце прамоваў пыхлівых; дзёрзкія словы няхай ня выходзяць з вуснаў вашых; бо Гасподзь ёсьць Бог веданьня, і дзеі ў Яго ўзважаныя.

 

Не хвалитеся и не глаголите высокая въ гордыни, ни да изыйдеть велеречие из устъ вашихъ, яко Богъ разумомъ Господь и Богъ уготоваеть начинания Своя.

Лук моцных ламаецца, а немачныя апярэзваюцца сілаю;

 

Лукъ силныхъ изнеможе и немощнии препоясашеся силою;

насычаныя хлебам працуюць, а галодныя адпачываюць; нават няплодная родзіць сем разоў, а шматдзетная зьнемагае.

 

исполнени хлеба ради продашеся, алъчущие же насытитеся, яко неплодная роди многыхъ и многая о чадехъ изнеможе.

Гасподзь сьмерціць і ажыўляе, зводзіць у апраметную і выводзіць;

 

Господь мертвить и живить, Господь низводить въ адъ и возводить.b

Гасподзь робіць жабраком і ўзбагачае, прыніжае і ўзвышае.

 

Господь убожить и богатить, смиряет и возносить,

З пылу падымае Ён беднага, з гразі ўзвышае ўбогага, садзіць зь вяльможамі, і трон славы дае ім у спадчыну; бо ў Госпада асновы зямлі, і Ён сьцьвердзіў на іх сусьвет.

 

воздвизаеть от земля нища и от гноища возносить убогаc посадити его со князми людскими и престол славы наследить ему, дая милость молящемуся, и благославилъ естъ лета праведнаго. Господьни суть краи земли и утвердилъ на нихъ вселенную.

Сьляды сьвятых Сваіх Ён захоўвае, а беззаконьнікі ў цемры зьнікаюць: бо ня сілаю моцны чалавек.

 

Съхранить нозе святыхъ Своихъ, и нечтивии же во тме умолкнуть, яко не укрепляется силный мужъ крепостию своею.

Гасподзь сатрэ тых, што спрачаюцца зь Ім; зь нябёсаў загрыміць на іх. Гасподзь будзе судзіць канцы зямлі і дасьць моц цару Свайму і падыме рог памазанца Свайго.

 

Господь немощна творить супостата его, Господь естъ святъ. Да не хвалиться премудрый премудростию своею и да не хвалится силный силою своею, и да не хвалится богатый богатествомъ своимъ; но о сем да хвалится хваляйся, еже разумети и знати Господа и творити суд и правду посреди земли.d Господь възыде на небеса и возъгриме, Той судить конца земли, праведен сый, и дасть крепость цареви нашему, и вознесет рогъ Христа Своего».

І пайшоў Элкана ў Раму ў дом свой, а хлопчык застаўся служыць Госпаду пры Іліі сьвятары.

 

И от[ъ]иде Гелкана въ Рамафу, в домъ свой; отроча же бе служай лицу Господьню во храме пред Гелиемжерцем.

А сыны Ілія былі людзі нягодныя; яны ня ведалі Госпада

 

Сынове пакъ Гелиины были сынове безакония, не ведуще Господа

і абавязку сьвятароў перад народам. Калі хто прыносіў ахвяру, хлопчык сьвятарскі, калі гатавалася мяса, прыходзіў зь відэльцам у руцэ сваёй

 

ни чину жреческаго пред людми, внегда бо кто приносяше жертву, прихождяше слуга их, егда варяху людие мясо, имея удицу тризубую в рукахъ своих,

і апускаў яго ў кацёл, альбо ў каструлю, альбо на патэльню, альбо ў горшчык, і што выме відэлец, тое браў сабе сьвятар. Так рабілі яны з усімі Ізраільцянамі, якія прыходзілі туды ў Сілом.

 

и въкладаше ю до горнъца, или до котла, или до скаврады, и все, еже зачепяше удица, вытяг, бираше е собе, жерцу. И тако чиняше всемъ людем Ізраилевым, приходящим въ Силом.

Нават раней, чым спальвалі тлушч, прыходзіў хлопчык сьвятарскі і казаў ахвяравальніку: давай мяса на смажанку сьвятару; ён ня возьме ў цябе варанага мяса, а дай сырога.

 

Теже прежде пожрения тука приходяше слуга жерцев, глаголя къ приносящему: «Дай ми мяса, да изварю жерцу, понеже не прииму потом от тебе мяса вареного, но сырое».

І калі хто казаў яму: «хай спаляць раней тлушч, як павінна быць, і потым вазьмі сабе, колькі захоча душа твая», дык ён казаў: не, цяпер дай, а калі не, дык вазьму сілком.

 

И отвещаваше ему муж приносящий: «Да пожрется первей по обычаю тук всего сожжения, потом пак возми собе, елико же хощет душа твоя». Он же молвяша к нему: «Никако, но дай ми ныне, или сам силою возму».

І грэх гэтых маладых людзей быў даволі вялікі прад Госпадам, бо яны ўхіляліся ад ахвяраваньняў Госпаду.

 

И бе той грех слугъ их великий велми пред Господем Богом, понеже отгоняху людей от жертвъ Господьних.

А хлопчык Самуіл служыў прад Госпадам, надзяваючы ільняны наплечнік.

 

Самуил же бе служай пред Господем отрочищъ, препоясан, в ризахъ лняных.

Верхнюю вопратку малую рабіла яму маці ягоная і прыносіла яму штогоду, калі прыходзіла з мужам сваім дзеля належнага ахвярапрынашэньня.

 

И мати делывала ему одежу малу, юже и приносяше часы своими, егда приходяше с мужем своимъ пожрети жертвы славныя и молитвы исполнити в Силоме.

І дабраславіў Ілій Элкану і жонку ягоную і сказаў: хай дасьць табе Гасподзь дзяцей ад жонкі гэтай, замест гэтага, якога ты аддаў Госпаду! І пайшлі яны ў месца сваё.

 

И благослави Гелий Гелкану и жену его, глаголя: «Да дасть тобе Господь сына иного от жены сея въместо того, егоже еси отдалъ Господу!» И от[ъ]идоша в домъ свой.

І наведаў Гасподзь Ганну, і зачала яна і нарадзіла яшчэ трох сыноў і дзьвюх дачок; а хлопчык Самуіл падрастаў у Госпада.

 

Тогда посети Господь Анну, и зача, и роди три сыны и две дщере; и возвеличенъ естъ отрокъ Самуил пред Господемe.

А Ілій быў вельмі стары і чуў усё, як учыняюць сыны ягоныя з усімі Ізраільцянамі, і што яны сьпяць з жанчынамі, што зьбіраліся каля ўваходу ў скінію сходу.

 

Гелий же бе состарелся вельми, и слышал естъ о томъ о всемъ, еже деяху сынове его всемъ людемъ Ізраилевымъ, и к тому иже пребываху съ женами, еже бываху на молитве у дверей храму Господьня вночи.

І сказаў ім: навошта вы робіце такія ўчынкі? бо я чую благія словы пра вас ад усяго народу,

 

И рече к нимъ Гелий: «Прочто чините таковая дела, еже азъ слышу о васъ речи велми злыи от всехъ людей?

не, дзеці мае, нядобрая пагудка, якую я чую; вы разбэшчваеце народ Гасподні;

 

Не чините того, сынове мои, яко недобра ест слава, юже азъ слышу, яко въ грехи приводите людей Господьних.

калі згрэшыць чалавек супроць чалавека, дык памоляцца за яго Богу; а калі чалавек згрэшыць супроць Госпада, дык хто будзе хадайнікам за яго? Але яны ня слухалі голасу бацькі свайго, бо Гасподзь вырашыў ужо аддаць іх сьмерці.

 

Согрешить ли мужъ мужевиf, то можеть умолитися ему Бог; ащели же съгрешить мужъ Богови, икто помолится о нем?» И не послухали суть словъ отца своего, яко Господь восхоте погубити их.

А хлопчык Самуіл усё больш і больш набіраў узросту і ўпадабаньня ў Госпада і ў людзей.

 

Отрок же Самуилъ послушаше, и ростяше, и бе любъ Богу и человеком.

І прыйшоў чалавек Божы да Ілія і сказаў яму: так кажа Гасподзь: ці ж не адкрыўся Я дому бацькі твайго, калі яны былі яшчэ ў Егіпце, у доме фараона?

 

Прииде же мужъ Божий къ Гелии и рече ему: «Тако глаголеть Господь: Еда ли явне не указался есми дому отца твоего, внегда былъ ест въ Египте, въ дому фараонове?

і ці ж ня выбраў яго з усіх каленаў Ізраілевых Сабе ў сьвятары, каб ён падымаўся да ахвярніка Майго, каб дыміў фіміямам, каб насіў наплечнік прад Мною? і ці ж ня даў Я дому бацькі твайго ад усіх паленых агнём ахвяр сыноў Ізраілевых?

 

И избралъ есмъ его от всехъ племенъ Ізъраилевыхъ Собе въ жерца место, да бы въступовалъ ко олтарю Моему и абы приносилъ Мне жертву всехсозжения и носилъ ризу жреческую предо Мною. И дахъ дому отца твоего вся жертвеная сыновъ Ізраилев[ых].

навошта ж вы топчаце нагамі ахвяры Мае і хлебныя прынашэньні Мае, якія запавядаў Я жытлішчу Майму, і навошта ты аддаеш перавагу сынам сваім прад Мною, раскормліваючы сябе пачаткамі прынашэньняў народу Майго Ізраіля?

 

Почто ногою сторкаете от себе приношение Мое и дары Моя, еже заповедахъ приносити въ храме, и более еси чтилъ сыны своя, нежели Мене? И се, ядосте начала от всехъ приношенией людей моих, Ізраиля.

Таму так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я сказаў тады: дом твой і дом бацькі твайго будуць хадзіць прад абліччам Маім вавек; а цяпер кажа Гасподзь: хай ня будзе так, бо Я праслаўлю тых, што праслаўляюць Мяне, а тыя, што няславяць Мяне, будуць паганьбаваныя.

 

Сего ради тако рече Господь, Богъ Ізраилевъ, глаголя:g Реклъ есмъ былъ, абы домъ твой и домъ отца твоего служилъ предъ лицемъ Моимъ даже во веки. Ныне же глаголеть Господь: Отступи от Мене, но прославляющего Мя прославлю и уничижающеи Мя безо чти будут.

Вось, настаюць дні, калі я падсяку мышцу тваю і мышцу дома бацькі твайго, так што ня будзе старца ў доме тваім ніколі;

 

Се, дние идуть, и подрублю мышцу твою и мышцу дому отца твоего тако, иже не будет старый в дому твоемъ,

і ты будзеш бачыць бедства жытлішча Майго, пры ўсім тым, што Гасподзь дабрачыніць Ізраілю, і ня будзе ў доме тваім старога праз усе дні.

 

и узриши противника твоего въ храме во всехъ благостех Ізраиля, и не будет ти долъголетный в дому твоемъ по вся дни.

Я не адхілю ў цябе ўсіх ад ахвярніка Майго, каб таміць вочы твае і мучыць душу тваю; але ўсе нашчадкі дома твайго будуць паміраць у сярэдніх гадах.

 

Но не отыму наконець мужа з роду твоего от олтаря Моего, но да осекудеют очи твое, истлеет душа твоя и часть велиа дому твоего изомрет, внегда приидут к летом мужества.

І вось табе азнака, якая будзе з двума сынамі тваімі, Офні і Фінээсам: абодва яны памруць у адзін дзень.

 

Сее ти будеть за знамение, еже імать приити на оба сына твоя, на Ефню и Финеиса: въ единый день умруть оба.h

І пастаўлю Сабе сьвятара вернага; ён будзе рабіць па сэрцы Маім і па душы Маёй; і дом яго зраблю цьвёрдым, і ён будзе хадзіць прад памазанцам Маім праз усе дні;

 

И възбужу Собе жерца верна, иже по серцу Моему и по воли души Моея чинити будетьi, и сооружу ему домъ веренъ, и ходити будет предъ Христом Моим по вся дни.

І кожны, хто застаўся з дому твайго, прыйдзе кланяцца яму за геру срэбра і кавалак хлеба і скажа: далучы мяне да якой-небудзь лявіцкай пасады, каб мець пракорм.

 

Тое то ест пакъ будущее, иже всякий оставый от дому твоего приходити будет, да помолится о нем и принесет ему пенезь сребреный а колач хлеба, и речет: “Припусти мя, молю ти ся, ко единой части жреческой, да изъем кусъ хлеба”».