1 царстваў 20 разьдзел

 

 

Давід уцёк з Навата ў Раме і прыйшоў і сказаў Ёнатану: што зрабіў я, у чым няпраўда мая, чым зграшыў я перад бацькам тваім, што ён шукае душы маёй?

 

Утече же Давыдъ изъ Наофа, иже естъ въ Рамафе, и пришедъши къ Енафе, и рече: «Что учинил есмиa или коя проступка моя или грехъ мой предъ отцемъ твоимъ, иже ищеть убити мя?»

І сказаў яму Ёнатан: не, ты не памрэш; вось, бацька мой ня робіць ні большае, ні меншае дзеі, не адкрыўшы вушам маім; навошта ж бо бацьку майму хаваць ад мяне гэтую дзею? гэтага ня будзе.

 

Отвеща ему Енафа: «Не будет того, не умреши, и ниже учинить отець мой дела малого или великаго, но первей возвестить мне. Еда ли бы пакъ о тобе не возвестил мне, не будет того». И клялся ему опять.

Давід прысягаў і казаў: бацька твой добра ведае, што я здабыў упадабаньне ў вачах тваіх, і таму гаворыць сам у Сабе: «хай ня ведае пра тое Ёнатан, каб не засмуціўся, але жывы Гасподзь і жывая душа твая! адзін толькі крок паміж мною і сьмерцю.»

 

Тогда рече к нему Давыдъ: «Весть добре отець твой, яко знайдох ласку пред очима твоима, и речет: “Не взвещу того Енафе, абы не был печален”. Но вежь о томъ, живъ естъ Господь и жива ест душа твоя, еще единою глаголю, иже ничто иное не розделить нас, токмо смерть».

І сказаў Ёнатан Давіду: чаго жадае душа твая, я зраблю табе.

 

И рече Енафа къ Давыду: «Что повелит мне душа твоя, учиню все».

І сказаў Давід Ёнатану: вось заўтра малады месяц, і я павінен сядзець з царом за сталом; але адпусьці мяне, і я схаваюся ў полі да вечара пасьлязаўтра.

 

Рече же Давыдъ къ Енафе: «Се, за утра свято Обновления Месеца будет, и азъ якоже имам обычай седати возле царя за столом, протож отпусти мя, да сокриюся негде на поли даже до третиего дня.

Калі бацька твой спытаецца пра мяне, ты скажы: Давід адпрасіўся ў мяне схадзіць у свой горад Віфляем, бо там гадавое ахвярапрынашэньне ўсяго роду ягонага.

 

И погледев на место, будет ли ся на мя пытати отець твой, речеши ему: “Просил мене Давыдъ, абы скоро шолъ въ Вефлиомъ, град свой, яко тамъ будеть празник славный всему племени и старшимъ его”.

Калі на гэта ён скажа: «добра», дык мір рабу твайму; а калі ён угневаецца, дык ведай, што ліхое намысьліў ён.

 

Речет ли к тому:b “Добре”, то миръ будеть рабу твоему, а естъли же начнеть гневатися, то ведай, яко доконана естъ злость его.

А ты зрабі міласьць рабу твайму, — бо ты прыняў раба твайго ў запавет Гасподні з табою, — і калі ёсьць якая віна на мне, дык забі ты мяне; навошта табе весьці мяне да бацькі твайго?

 

Сего ради учини днесь милосердие с рабомъ твоимъ, яко ушолъ еси со мною въ завет Божий; ащели же естъ на мне неякое провинение, ты самъ забий мя, а не води мене к отцу своему».

І сказаў Ёнатан: ніяк ня будзе гэтага з табою; бо, калі я даведаюся напэўна, што ў бацькі майго намысьлена ліхое ўчыніць над табою, дык няўжо не паведамлю табе пра гэта?

 

Отвеща к нему Енафа: «Не дай ми того Богъ, яко и то теже не будеть, абых знаючи злость досконалую отца моего противу тобе и не возвестил тобе».

І сказаў Давід Ёнатану: хто паведаміць мне, калі бацька твой адкажа сурова?

 

И рече Давыдъ къ Енафе: «І кто ж возвестить сее мне, естъли же что речеть злого отець твой о мне?»

І сказаў Ёнатан Давіду: ідзі, выйдзем у поле. І выйшлі абодва ў поле.

 

Отвеща Енафа къ Давыду: «Пойди, и выйдимо на поле». И внегда вышли оба на поле,

І сказаў Ёнатан Давіду: жывы Гасподзь Бог Ізраілеў! я заўтра каля гэтага часу, альбо пасьлязаўтра, выпытаю ў бацькі майго; і калі ён добрым прыхільны да Давіда, і я тады не пашлю да цябе і не адкрыю перад вушамі тваімі,

 

рече Енафа къ Давыду: «Господи, Боже Израилевъ! Познаю ли умыслъ отца моего за утра или по заутрею и будет доброе твое, естъли же скоро не возвещу тобе и не пошлю к тобе,

няхай тое і тое зробіць Гасподзь зь Ёнатанам і яшчэ болей зробіць. Калі ж бацька мой намышляе зрабіць табе ліхое, і гэта адкрыю ў вушы твае, і адпушчу цябе, і тады ідзі зь мірам: і хай будзе Гасподзь з табою, як бы з бацькам маім!

 

сия да препустить на мя Богъ и сия да приложит; а пакли же пребывати будет отец мой въ злости своей противу тобе, сия теже явлю ти и отпущу тя, да идеши с миромъ и да будеть Господь с тобою, якоже ест былъ съ отцемъ моимъ.

Але і ты, калі я яшчэ буду жывы, зрабі мне міласьць Гасподнюю.

 

И буду ли самъ живъ, учинишъ со мною милосердие Господне;

А калі я памру, дык не адбяры міласьці тваёй ад дому майго вавек, нават і тады, калі Гасподзь зьнішчыць з улоньня зямлі ўсіх ворагаў Давідавых.

 

пакли же умру, не отнимай милосердия твоего от дому моего во веки; ащели же не учиню сего, то да погубит мене Богъ от земли, внегда губити будет вси враги Давыдовы; и избави, Господи, от руку вражиих Давыда».

Так заключыў Ёнатан запавет з домам Давіда і сказаў: хай спагоніць Гасподзь з ворагаў Давідавых!

 

И завеща заветъ Енафа съ домом Давыдовымъ, и избавилъ ест Господь Давыда из руку врагов его.

І зноў Ёнатан прысягаўся Давіду сваёй любоўю да яго, бо любіў яго, як сваю душу.

 

И приложи к тому Енафа еще клятися Давыдови, любляше бо его, яко душу свою.

І сказаў яму Ёнатан: заўтра малады месяц, і пра цябе спытаюць, бо месца тваё будзе не занятае;

 

И рече Енафа къ Давыду: «За утра будеть святокъ Обновления Месеца, и въспытает о тобе отець мой, егда не узрить тебе седящего на месте своемъ,

таму на трэці дзень ты спусьціся і пасьпяшайся на тое месца, дзе ты хаваўся раней, і сядзь каля каменя Азэль:

 

и согледаеть тебе за утра и по заутрею. Протожъ ступишъ и пойдеши скоро на место, в немже съкритися имашъ иного дня, кроме святку. И сядеши у каменя, иже словеть Есель,

а я ў той бок пушчу тры стралы, быццам страляючы па цэлі;

 

и азъ трижды стрелю къ тому каменю, яко быхъ стрелял къ мете.

потым пашлю хлопчыка, кажучы: «ідзі, знайдзі стрэлы»; і калі я скажу хлопчыку: «вось, стрэлы за табою, вазьмі іх», дык прыйдзі да мяне, бо мір табе, і, жывы Гасподзь, нічога табе ня будзе;

 

И пошлю отрока своего, глаголя ему: “Пойди и принеси ми стрелы”. Естли же реку тако ко отроку своему: “Се, стрелы предъ тобою суть, возми е”, ты пойди ко мне, яко миръ ест тобе, а не бойся ничего злого, живъ естъ Господь;

а калі так скажу хлопчыку: «вось, стрэлы прад табою», дык ты сыдзі, бо адпускае цябе Гасподзь;

 

пакли же тако реку къ отроку своему: “Ото стрелы поодале за тобою суть”, тогда ты иди с миромъ, яко спасе тя Господь Богъ.

а таму, што мы казалі, я і ты, сьведка Гасподзь паміж мною і табою навекі.

 

О слове же семъ, еже было естъ межи мною и тобою, сведетель да будеть Богъ во веки».

І схаваўся Давід у полі. І настаў час маладзіка, і сеў цар абедаць.

 

Тогда Давыдъ сокрился ест на поли. И прииде святокъ, и сяде царь за столъ ясти хлеба.

Цар сеў на сваім месцы, паводле звычаю, на сядзеньні каля сьцяны, і Ёнатан устаў, і Авэнір сеў каля Саўла; а месца Давідава засталася незанятае.

 

И внегда седелъ естъ царь на престоле своемъ по обычаю, еже бе, при стене въсталъ ест Енафа. И сяде Авенеръ подле царя, место же Давыдово было празно.

І не сказаў Саўл у той дзень нічога, бо падумаў, што гэта выпадковасьць, што Давід нячысты, не ачысьціўся.

 

И не рече Саулъ в той день о Давыде ничтоже, яко мыслилъ ест: «Прото не селъ с нами за столъ, понеже нечистъ естъ и не освятилъ себе».

Настаў і другі дзень маладзіка, а месца Давідава заставалася незанятае. Тады сказаў Саўл сыну свайму Ёнатану: чаму сын Ясэеў ня прыйшоў на абед ні ўчора, ні сёньня?

 

И внегда было на другий день по святку, опять было празно место Давыдово. Тогда рече Саулъ къ Енафе, сыну своему: «Чему не пришолъ сынъ Иесеовъ ни вчера, ани днесь к столу?»

І адказаў Ёнатан Саўлу: Давід адпрасіўся ў мяне ў Віфляем:

 

Отвеща Енафа Саулови: «Просился у мене вельми, абы шолъ до Вефлиома,

ён казаў: «адпусьці мяне, бо ў нас у горадзе родавае ахвярапрынашэньне, і мой брат запрасіў мяне; дык вось, калі я знайшоў дабраславеньне ў вачах тваіх, схаджу я і пабачуся са сваімі братамі»; таму ён і ня прыйшоў на абед да цара.

 

глаголя: “Отпусти мя, яко празникъ славный имаеть быти во граде моем. Единъ от братии моей позвал мене, и ныне, естъли же знайдохъ милость пред очима твоима, да иду спешне и узрю братию мою”. Сего для не пришолъ естъ к столу цареву».

Тады моцна ўгневаўся Саўл на Ёнатана і сказаў яму: сыне нягодны і непакорлівы! хіба я ня ведаю, што ты сябраваўся з сынам Ясэевым на сорам сабе і на сорам маці тваёй!

 

Разгневался же Саулъ на Енафу и рече к нему: «Сыну жены любодеици и нечистое! Вемъ убо я, иже ты милуешь сына Иесеова на срамоту собе и на срамоту безъстыдной матери твоей;

бо ўсе дні, пакуль сын Ясэеў будзе жыць на зямлі, ня ўстоіш ні ты, ні царства тваё; цяпер жа пашлі і прывядзі яго да мяне, бо ён асуджаны на сьмерць.

 

по вся бо дни, поколе будеть живъ сынъ Иесеовъ, не укрепишися ты и ни царство твое. Протожъ ныне пошли по него и приведи его ко мне, яко сынъ смерти естъ».

І адказаў Ёнатан Саўлу, бацьку свайму, і сказаў яму: за што забіваеш яго? што ён зрабіў?

 

Тогда отвещалъ Енафа отцу своему и рече: «Чего для имать умрети? И что учинил естъ?»

Тады Саўл кінуў дзіду ў яго, каб забіць яго. І Ёнатан зразумеў, што бацька ягоны рашыўся забіць Давіда.

 

И ухопилъ Саулъ копие, хотя пробости его; и поразумелъ ест Енафа, яко умыслил отець его умертвити конечне Давыда.

І ўстаў Ёнатан з-за стала ў вялікім гневе і не абедаў на другі дзень маладзіка, бо смуткаваў па Давідзе і таму што пакрыўдзіў яго бацька ягоны.

 

И въсталъ естъ от стола гневаючися Енафа, и не яде хлеба втораго дня по святку, и засмутился по Давыде, яко срамотилъ ест и отець его.

На другі дзень раніцай выйшаў Ёнатан у поле, у час, назначаны Давіду, і малы хлопчык зь ім.

 

И внегда бе на утрии, изыйде Енафа на поле, якоже ся первей был смолвилъ съ Давыдом, и отрокъ малый за нимъ.

І сказаў ён хлопчыку: бяжы, шукай стрэлы, якія я пускаю. Хлопчык пабег, а ён пускаў стрэлы так, што яны ляцелі далей хлопчыка.

 

И рече къ отроку своему: «Иди и принеси ми стрелы, яже выстрелю». И внегда отрокъ бежалъ, выстрелилъ и другую стрелу за ним.

І пабег хлопчык туды, куды Ёнатан пускаў стрэлы, і закрычаў Ёнатан усьлед хлопчыку і сказаў: глядзі, страла перад табою.

 

И прииде отрокъ на место, гдеже была упала стрела, тогда возпи за нимъ Енафа, глаголя: «Се, тамо естъ стрела пала, поодаль от тебе».

І зноў крычаў Ёнатан усьлед хлопчыку: хутчэй бяжы, ня спыняйся. І сабраў хлопчык Ёнатанаў стрэлы і прыйшоў да свайго гаспадара.

 

И потомъ возпи удругое Енафа воследъ отрока своего и рече: «Бежи скоро и не стой». И собралъ естъ отрокъ стрелы и принесе е къ господину своему.

А хлопчык ня ведаў нічога; толькі Ёнатан і Давід ведалі, што да чаго.

 

И что делалося межи ими, не разумелъ естъ тому отрокъ, токмо бо Енафа и Давыдъ ведали суть о той речи, еже ся деяла промежу ихъ.

І аддаў Ёнатан зброю сваю хлопчыку, які быў пры ім, і сказаў яму: ідзі, занясі ў горад.

 

Тогда далъ естъ Енафа стрелы и лукъ отроку своему и рече ему: «Иди и неси во градъ».

Хлопчык пайшоў, а Давід падняўся з паўднёвага боку і ўпаў тварам сваім на зямлю і тройчы пакланіўся; і цалавалі яны адзін аднаго, і плакалі абодва разам, але Давід плакаў болей.

 

И внегда идяше отрокъ во градъ, въстал Давыдъ от места, еже было на полудне, паде и поклонися до земли трижды. Тогда Енафа приступилъ естъ къ Давыдови, обнялъ его, и, целуя единъ другаго, плакашеся велми. Давыдъ же плакася болей.

І сказаў Ёнатан Давіду: ідзі зь мірам; а ў чым прысягалі мы абодва імем Госпада, кажучы: «Гасподзь хай будзе паміж мною і табою і паміж семем маім і семем тваім», тое хай будзе навекі.

 

И рече Енафа къ Давыду: «Иди с миромъc, якоже кляхомся оба именем Господьним, глаголюще, да будеть Господь межи тобою и мною и межи семенемъ твоимъ и семенемъ моимъ на веки».

І ўстаў Давід і пайшоў, а Ёнатан вярнуўся ў горад.

 

И тогда, въставъ, Давыдъ от[ъ]иде прочь, Енафа же вънииде паки въ градъ.d