Выхад 16 разьдзел

 

 

І выйшлі яны з Эліма, і ўся супольнасць сыноў Ізраэля прыйшла ў пустыню Сін, якая знаходзіцца між Элімам і Сінаем, у пятнаццаты дзень другога месяца пасля таго, як выйшлі яны з зямлі Егіпецкай.

 

Внегда пакъ рушилися суть людие от Гелима, и при шло естъ все множество сыновъ Ізраилевыхъ в пустыну Синь, еже ест межи Гелимомъ и горою Синай, пятнадесятого дня месеца втораго вышедшим имъ из земли Египетския.

І пачала наракаць у пустыні ўся супольнасць сыноў Ізраэля на Майсея і на Аарона,

 

И роптаху весь снемъ сынов Ізраилевых на Моисея и на Аарона во пустыни,

і сыны Ізраэля казалі ім: «Лепш бы мы паўміралі ад рукі Госпада ў зямлі Егіпецкай, калі сядзелі пры гаршках з мясам і калі мы елі хлеб уволю. Навошта ты вывеў нас у гэтую пустыню, каб вынішчыць голадам усю супольнасць?»

 

и рекоша к ним: «Сынове Ізраилевы! Лепей было, да быхомъ померли были от руки Господьни в земли Египетской, внегда седывахом над горщками мяса и ядахом хлеб до сытости. Почто воведосте насъ в пустыню сию поморити все множество гладомъ?»

І сказаў Госпад Майсею: «Вось, Я спашлю вам хлеб з неба ў выглядзе дажджу; хай народ выходзіць і збірае тое, чаго на кожны дзень дастаткова, каб Я іх выпрабаваў, ці будуць яны хадзіць паводле Майго запавету, ці не.

 

Тогда рече Господь к Моисееви: «Се Азъ нахожду вамъ хлебъ с небеси, да исходят людие и збирають, елико же потреба ест на каждый день, да быхъ скусилъ ихъ, будут ли ходити в законе Моемъ чили ни.

А шостага дня хай згатуюць тое, што прынеслі, і хай гэта будзе ўдвая больш таго, што звычайна збіраюць яны штодзень».

 

Дня пакъ шестого да наготують, еже зберуть, толико двое, иже збираша на кождый день».

І Майсей і Аарон сказалі ўсім сынам Ізраэля: «Увечары пазнаеце, што Госпад вывеў вас з зямлі Егіпецкай.

 

И рекоша Моисей и Ааронъ ко всем сыномъ Ізраилевым: «Вечера сего познаете, яко Господь выведе вас з земли Еги петское,

Раніцай убачыце славу Госпада. Бо Ён пачуў нараканні вашыя супраць Госпада. А хто ж мы, што вы наракаеце на нас?»

 

и порану узрите славу Господьню, понеже слышахомъ роптание ваше на Господа. Мы пакъ что есмо, яко злуете на насъ?»

І сказаў Майсей: «Увечары дасць вам Госпад мяса есці, а раніцай — хлеба ўдосталь, бо чуў Ён нараканні вашыя, якімі наракалі вы супраць Яго. Бо хто такія мы? Не на нас наракалі вы, але на Госпада!»

 

И рече к ним Моисей: «Се, дасть вамъ Господь увечеръ мясо ести и рано хлебовъ до сытости, яко слышалъ естъ роптание ваше, имже роптасте на Нь. Мы же что есмо? И ниже на насъ естъ шемрание ваше, но на Господа Бога».

І сказаў Майсей Аарону: «Скажы ўсёй грамадзе сыноў Ізраэля: “Станьце перад Госпадам; бо пачуў Ён нараканні вашы”».

 

И рече Моисей ко Аарону: «Глаголи сыномъ Ізраилевымъ: Приступите предъ Господа, понеже слышалъ естъ роптание ваше».

І, калі Аарон гаварыў да ўсёй грамады сыноў Ізраэля, яны глянулі на пустыню, і вось, слава Госпада з’явілася ім у воблаку.

 

И внегда глаголал Ааронъ ко всему сонму сыновъ Ізраилевыхъ, погледели суть на пустыню. И се слава Господьня явися на облацехъ.

І прамовіў Госпад да Майсея, кажучы:

 

И рече Господь к Моисею, глаголя:

«Чуў Я нараканні сыноў Ізраэля. Скажы ім: “Увечары будзеце есці мяса, а раніцай будзеце насычацца хлебам, і даведаецеся, што Я — Госпад, Бог ваш”».

 

«Слышал есми роптание сыновъ Ізраилевыхъ. Ирци жъ имъ: Увечер будете ести мясо и рано насытитеся хлеба, и познаете, яко Азъ есмъ Господь Богъ».

Так і адбылося: і ўвечары наляцелі перапёлкі, і накрылі лагер; а раніцай лягла раса вакол лагера.

 

Бысть же вечер, и прилетевши, орябъкове прикрили вси полъки. Рано теже роса лежала около становъ,

І калі яна пакрыла паверхню пустыні, тады паказалася нешта дробнае і зярністае, накшталт шэрані на зямлі.

 

и внегда прикрила лице земли, указалася во пустыни речь дробна, якобы у ступе отолчена, подобна ко инееви на земли.

Калі ўбачылі гэта сыны Ізраэля, пыталіся адзін аднаго: «Мангу?» а Бо не ведалі, што гэта было. І сказаў ім Майсей: «Гэта хлеб, які даў вам Госпад для спажывання.

 

Сие внегда узрели суть сынове Ізраилевы, рекли вкупе: «Ман-гу?», еже знаменуеть «что естъ сее?», понеже не ведяху, что бы было. К ним же рече Моисей: «Сей естъ хлебъ, иже далъ Господь ести вамъ.

Гэта слова, што сказаў Госпад: “Кожны з вас хай збярэ, колькі патрэбна для пражывання, гамор — на чалавека па колькасці вашых душ, што жывуць у палатцы, — так возьмеце”».

 

И то естъ слово, еже приказалъ вамъ Господь: да збираеть каждый от него, еже доволети можеть ко снедению — меру гомора единого на человека, по числу душъ ваших, живущихъ во станохъ, тако брати будете».

Так і зрабілі сыны Ізраэля, і сабралі адзін болей, другі меней.

 

И вчинили суть по тому сынове Ізраилевы, и назбирали едини более, а инии менее,

І змералі гаморам; і ў таго, хто сабраў больш, не было лішняга, а ў таго, хто сабраў менш, не было нястачы, але кожны сабраў, колькі мог з’есці.

 

и мериша в меру гоморъ; и не избыло тому, онже много назбирал естъ, и ниже кто меней наготовалъ обрете мало, но единъ каждый, ели коже можаше снести, собралъ.

І сказаў ім Майсей: «Хай ніхто нічога з гэтага не пакідае да раніцы».

 

И рече Моисей к людемъ: «Да никтоже оставить от нея что на утро».

Некаторыя не паслухалі яго, але пакінулі штосьці з гэтага да раніцы, і пачало яно кішэць чарвякамі, і пачало смярдзець; і раззлаваўся на іх Майсей.

 

Неции же людие не слухаючи его и оставиша нечто на утро, и почало розлезатися червями и сгнило. И розгневася на нихъ Моисей.

І збіраў раніцай кожны, колькі патрэбна для спажывання; а калі сонца прыпякала, яно раставала.

 

Збирали пакъ суть рано вси каждый достаточную меру, еже можаше снести, и внегда загрело естъ солнъце, роспущашеся.

У шосты ж дзень сабралі падвоеную колькасць ежы, гэта значыць па два гаморы на кожнага чалавека. І сабраліся ўсе кіраўнікі супольнасці, і паведамілі Майсею.

 

Въ день пакъ шестый назбирали брашно сугубое, то естъ по две меры на кождого человека. Тогда пришли суть вси князи сонмовъ и глаголаша Моисееви,

Ён сказаў ім: «Гэта тое, што сказаў Госпад: “Заўтра супачынак, субота, святая для Госпада; і што маеце пячы — пячыце, а што маеце варыць — варыце; а што застанецца — пакіньце на раніцу”».

 

он же рече к нимъ: «Се естъ слово, еже глагола Господь: От починение дня суботнего посвящено ест Богу. За утра естъли же что имать делано быти, то днесь делайте, и что имать варено быти, то днесь сварите и збыточное оставите даже до утра».

І зрабілі так, як загадаў Майсей, і не засмярдзела яно, і чарвяк у ім не завёўся.

 

И вчинили суть людие, яко же повелелъ былъ имъ Моисей, а не загниеся и ни черви знайдены суть в немъ.

І сказаў Майсей: «Ежце гэта сёння, бо гэта субота для Госпада, і ніхто хай не знаходзіцца ў полі сёння.

 

И рече Моисей: «Ежте жъ тое днесь, понеже субота естъ Господьня, и не знайде те того ныне на поли.

Шэсць дзён збірайце; але ў сёмы дзень — субота для Госпада, таму хай ніхто не знаходзіцца ў полі».

 

Шесть дней сбирайте, во седмый же субота ест Господу, протожъ не обрящется».

І надышоў сёмы дзень; і некаторыя з людзей выйшлі, каб збіраць, але нічога не знайшлі.

 

И пришолъ седмый день, а вышли неции от людей збирати и не знашли суть.

І сказаў Госпад Майсею: «Дакуль жа не будзеце хацець выконваць настаўленні Мае і закон Мой?

 

Тогда рече Господь к Моисееви: «Доколе не хощете послушати заповедей Мо ихъ и закона Моего?

Бачыце, што Госпад даў вам суботу, і таму ў дзень шосты даў вам ежы ўдвая; дзеля таго кожны з вас хай застанецца ў сябе, і ніхто хай не выходзіць з месца свайго ў сёмы дзень».

 

Видте, яко Господь уставилъ естъ вамъ суботу, и протожъ дня шестого далъ вамъ пищу на два дни, да останеть кождый в дому своемъ и никто да не выходить з места своего дня седмаго.

І сёмага дня народ святкаваў суботу.

 

И будуть суботъствовати людие день седмый».

І назваў дом Ізраэля хлеб той «манна», бо была яна белая, як зерне каляндры, а смак мела падобны да мядовага.

 

И прозвали суть людие Ізраилевы имя ее «манна», онаже была естъ, яко семя кориандрово бело, и смакъ ея, яко хлеба белого с медомъ.

І сказаў Майсей: «Гэта слова, якое сказаў Госпад: “Напоўніце гамор і захавайце яго для наступных вашых пакаленняў, каб ведалі яны хлеб, якім карміў Я вас у пустыні, калі ішлі вы з зямлі Егіпецкай”».

 

И рече Моисей: «Сие естъ слово, еже приказал Го сподь: Наполните от нея мерицу, и да соблюдется во пришлыя далекия рожения, да бы знали сынове ваши хлебъ, имже кормих васъ во пустыни, егда выведохъ васъ з земли Египетское».

І сказаў Майсей Аарону: «Вазьмі які-небудзь посуд і пакладзі туды манны, колькі можа змясціць гамор, і пакладзі яго перад Госпадам, каб захаваць яе для будучых пакаленняў вашых».

 

И рече паки Моисей ко Аарону: «Возми сосудъ единъ и наклади до него манны, ежебы могло быти з меру гомора единого, и положи и предъ Господемъ, да будеть соблюдена в роды ваша».

Як загадаў Госпад Майсею, паклаў яго Аарон для захавання перад каўчэгам сведчання.

 

Якоже повеле Господь, и вчинилъ естъ тако Ааронъ, и положилъ и во храме на соблюдение.

А сыны Ізраэля елі манну сорак гадоў, пакуль не прыйшлі ў зямлю заселеную; а: «Што гэта?» елі яны гэтую ежу, аж пакуль не прыбылі да межаў зямлі Ханаан.

 

Сынове пакъ Ізраилевы ядоша манну четыредесят летъ, доколе не пришли до земли, в нейже жити имелиa. Сию пищу ядоша, даже и пришли до края земли Ханаонское.

А гамор — дзесятая частка эфы.

 

Гоморъ пакъ естъ десятая часть меры ефинъ.