Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Л. Дзекуць-Малея

 
 

Як ўжо многія прыклалі руку скласці аповесць пра падзеі, што адбыліся ў нас,
 
Як ужо многія браліся напісаць аповесьць аб зусім добра вядомых сярод вас здарэньнях,

як перадалі нам тыя, што ад пачатку былі відавочцамі і служкамі Слова,
 
як пераказалі нам тое быўшыя з са́мага пачатку вачавідцамі і слугамі Слова,

вырашыў і я, дакладна даследаваўшы ўсё ад пачатку, напісаць па парадку пра іх табе, найшаноўнейшы Тэофіле,
 
то прыйшло на думку і мне́, пільна разьве́даўшы аб усім ад пачатку, як сьле́д апісаць табе́, высокапаважаны Феафіле,

каб ты пераканаўся ў непарушнасці тых слоў, у якіх ты быў настаўлены.
 
каб ты даве́даўся праўду аб тых словах, якіх цябе́ навучылі.

Быў у дні Ірада, іудзейскага цара, адзін святар імем Захарыя з Авіявай чарады, а жонка ў яго была з дачок Ааронавых. І імя ёй — Елісавета.
 
Быў у дні Ірада, цара Юдэйскага, сьвяшчэньнік з Авіявае чаргі, на імя Захарыя, і жонка яго з дачок Ааронавых; і было імя яе́ Альжбе́та.

Былі ж яны абое праведныя перад Богам, ходзячы беззаганна паводле ўсіх запаведзяў і правілаў Гасподніх.
 
Былі-ж яны абое праведныя перад Богам, паступаючы паводле прыказаньняў і законаў Госпада беззаганна.

І не мелі дзіцяці, бо Елісавета была бясплодная, і абое яны былі на схіле сваіх гадоў.
 
І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбе́та была няплодная, і абое яны былі паджылыя ў гадох сваіх.

І сталася: калі ў парадку свае чарады ён служыў перад Богам,
 
І ста́лася, калі ў парадку свае́ чаргі служыў ён перад Богам,

паводле звычаю святарства выпаў яму жэраб кадзіць, увайшоўшы ў храм Гасподні,
 
выпала яму паводле звычаю сьвяшчэньнікаў увайсьці ў царкву Гасподнюю кадзíць;

а ўсё мноства народу малілася з надворку ў гадзіну каджэння.
 
а ўся маса народу вонках малілася ў час каджэньня.

І паказаўся яму Анёл Гасподні, стоячы праваруч кадзільнага ахвярніка.
 
І зьявіўся яму Ангел Гасподні, стоячы справа ля кадзільнага ахвярніку.

І Захарыя, убачыўшы, уразіўся і страх напаў на яго.
 
І спалохаўся Захарыя, убачыўшы яго, і зьняў яго страх.

Але Анёл сказаў яму: Не бойся, Захарыя, бо твая просьба пачута. І твая жонка Елісавета народзіць табе сына, і назавеш яго імем Іаан.
 
Ангел жа сказаў яму: ня бойся, Захарыя; бо вы́слухана малітва твая, і жонка твая Альжбе́та ўродзіць табе́ сына, і дасі яму імя — Іоан.

І будзе табе радасць і весялосць, і многія нараджэнню яго ўсцешацца.
 
І будзе табе́ радасьць і ўце́ха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.

Бо ён будзе вялікі перад Госпадам, і не будзе піць ні віна, ні сікера і Святым Духам напоўніцца яшчэ ва ўлонні сваёй маці
 
Бо ён будзе вялікі перад Госпадам; і ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым напоўніцца яшчэ ў чэраве маткі свае́.

і многіх з Ізраілевых сыноў далучыць да Госпада, іхняга Бога.
 
І многіх з сыноў Ізраілявых наве́рне да Госпада Бога іх.

І ён будзе ісці перад Ім у духу і сіле Іліі, каб сэрцы бацькоў павярнуць да дзяцей, і непакорных да розуму праведных, каб падрыхтаваць Госпаду народ дасканалы.
 
І пройдзе перад Ім у духу і сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзе́цям, і непаслухмя́ных да мудрасьці праведных, каб прыгатаваць Госпаду народ падгатоўлены.

І Захарыя сказаў Анёлу: Па чым я пазнаю гэта? Бо я стары і мая жонка на схіле сваіх дзён.
 
І сказаў Захарыя Ангелу: Па чым пазна́ю я гэтае? То-ж я стары́, і жонка мая ў гадо́х пажылых.

І ў адказ яму Анёл сказаў: Я Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасланы гаварыць з табою і дабравесціць табе гэта;
 
І сказаў яму Ангел у адказ: я — Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасла́ны гаварыць з табою і абвясьціць табе́ гэтае.

і вось, ты будзеш маўчаць і не змажаш гаварыць да дня, калі збудзецца гэта, за тое, што ты не паверыў маім словам, якія спраўдзяцца ў свой час.
 
І вось, будзеш ты маўчаць, і ня здолееш гаварыць да дня, калі гэтае станецца: за тое, што не паве́рыў словам маім, якія збудуцца ў свой час.

І народ чакаў Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіў у храме.
 
І ждаў народ Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіць у царкве́.

А, выйшаўшы, той не мог гаварыць з імі, і яны зрамзумелі, што ён бачыў з’явенне ў храме; а ён падаваў ім знакі і заставаўся нямы.
 
Выйшаўшы-ж, ён ня мог гаварыць да іх: і пазналі, што бачыў зья́ву ў царкве́; і ён ківаў і астаўся не́мы.

І сталася: калі скончыліся дні яго службы, ён пайшоў у свой дом.
 
І сталася, як скончыліся дні службы яго, вярнуўся ён у дом свой.

Пасля ж гэтых дзён зачала яго жонка Елісавета і таілася пяць месяцаў, кажучы:
 
Пасьля гэтых дзён зачала Альжбе́та, жонка яго, і таілася пяць ме́сяцаў, ды гаварыла:

Так мне зрабіў Госпад ў дні, калі ласкава паглядзеў на мяне, каб зняць з мяне ганьбу сярод людзей.
 
так учыніў мне́ Госпад у дні гэтыя, як глянуў на мяне́, каб зьняць з мяне́ ганьбу між людзьмі.

А ў шосты месяц быў пасланы ад Бога Анёл Гаўрыіл у Галілейскі горад пад назваю Назарэт,
 
У шосты-ж ме́сяц пасланы быў Ангел Гаўрыіл ад Бога ў места Галіле́йскае, называнае Назарэт,

да Дзевы, заручанай з чалавекам імем Іосіф, з дому Давідавага; а імя Дзевы — Марыям.
 
да дзе́вы, зару́чанай з мужам іме́ньнем Язэп, з дому Давідавага; імя-ж дзе́вы — Марыя.

І [Анёл], увайшоўшы да Яе, сказаў: Радуйся, ласкаю адораная! Госпад з Табою! [Дабраславёная Ты між жанчын!]
 
Ангел, увайшоўшы да яе́, сказаў: радуйся, дабрадатная! Госпад з табою; багасла́ўлена ты між жанок.

Яна ж, [убачыўшы яго], збянтэжылася ад гэтага слова і разважала, што б гэта было за прывітанне.
 
Яна-ж, убачыўшы яго, спалохалася ад слоў яго і разважала, што-б гэта было за прывітаньне такое?

І сказаў Ёй Анёл: Не бойся, Марыям, бо знайшла Ты ласку ў Бога.
 
І сказаў ёй Ангел: ня бойся, Марыя; бо ты знайшла ласку ў Бога.

І вось, Ты зачнеш ва ўлонні і народзіш Сына і назавеш Яго імем Ісус.
 
І вось зачне́ш у чэраве і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус.

Ён будзе вялікі, і Сынам Усявышняга будзе названы, і дасць Яму Госпад Бог трон Давіда, Яго бацькі,
 
Ён будзе вялікі і Сынам Найвышэйшага назаве́цца, і дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго,

і будзе цараваць Ён над домам Іякава навекі, і Яго Царству не будзе канца.
 
і цары́ць будзе над домам Якава даве́ку, і царству Яго ня будзе канца.

А Марыям сказала Анёлу: Як будзе гэта, калі мужа не знаю?
 
Марыя-ж сказала Ангелу: як гэта будзе, калі я ня знаю мужа?

І ў адказ Анёл сказаў Ёй: Святы Дух зыдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне цябе; таму і Святое, што народзіцца, будзе названа Сынам Божым.
 
І ў адказ сказаў ей: Дух Сьвяты найдзе́ на цябе́, і сіла Найвышэйшага ахіне́ цябе́: вось чаму й тое, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назаве́цца.

І вось, Елісавета, Твая сваяка, — і яна зачала сына ў сваёй старасці, і гэта шосты месяц у яе, якую называюць бясплоднай,
 
Вось і Альжбе́та, сваячка твая, і яна зачала сына ў ста́расьці сваёй, і гэта ўжо шосты ме́сяц у яе́, хоць і называнай няплоднай.

бо ў Бога няма ніводнага немажлівага слова.
 
Бо-ж у Бога ніводнае слова ня будзе немагчымым.

І Марыям сказала: Вось, я — раба Гасподняя; няхай будзе Мне паводле твайго слова. — І Анёл адышоў ад Яе.
 
І сказала Марыя: вось я — слуга Госпада; няхай ста́нецца мне́ па слову твайму. І адыйшоў ад яе́ Ангел.

І, устаўшы, Марыям у тыя дні пайшла з паспешлівасцю ў горную мясцовасць, у горад Іуды,
 
Устаўшы-ж Марыя ў тыя дні борзда пайшла ў горную краіну, у ме́ста Юдзіна.

і ўвайшла ў Захарыеў дом і прывітала Елісавету.
 
І ўвайшла ў дом Захарыі і прывітала Альжбе́ту.

І сталася: калі пачула Елісавета Марыіна прывітанне, падскочыла дзіцятка ў яе ўлонні, і Елісавета напоўнілася Святым Духам,
 
І ста́лася, як Альжбе́та ўчула прывітаньне Марыі, узварухну́лася дзіцятка ў чэраве яе́, і Альжбе́та напоўнілася Духам Сьвятым.

і ўсклікнула моцным голасам і сказала: Дабраславёная Ты між жанчын і дабраславёны плод Твайго ўлоння!
 
І загаласіла моцным голасам і сказала: багасла́ўлена ты між жанок, і багасла́ўлены плод чэ́рава твайго.

І адкуль мне гэта, каб Маці майго Госпада прыйшла да мяне?
 
І адкуль гэтае мне́, што прыйшла маці Госпада майго да мяне́?

Бо вось, калі дайшоў голас Твайго прывітання да маіх вушэй, падскочыла ад радасці дзіцятка ў маім ўлонні,
 
Бо вось, як голас вітаньня твайго дайшоў да вушэй маіх, узварухнулася вясёла дзіцятка ў чэраве маім.

і шчаслівая Тая, якая паверыла, што спраўдзіцца сказанае ёй ад Госпада!
 
І шчасьлíва паве́рыўшая: бо збудзецца сказанае ёй ад Госпада.

І Марыям сказала: Мая душа ўзвялічвае Госпада,
 
І сказала Марыя: вяліча́е душа мая́ Госпада;

і ўзрадаваўся Мой дух у Богу, Майму Збаўцу,
 
і ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасіцелю маім,

таму што глянуў Ён на паніжэнне Свае Рабы. Бо вось з гэтага часу будуць дабраслаўляць мяне ў се пакаленні;
 
што глянуў Ён на пакорнасьць рабы свае́, бо адгэтуль шчасьліваю называцімуць мяне́ ўсе́ роды,

бо Магутны стварыў Мне вялікае. І святое Яго імя;
 
бо вялікае ўчыніў мне́ Дужы́; і сьвятое імя Яго;

і Яго міласэрнасць — на пакаленні і пакаленні тых, што Яго баяцца.
 
і міласьць Яго ў роды радоў для тых, што баяцца Яго.

Ён стварыў сілу Сваёю рукою; рассеяў ганарлівых думкамі сэрца іх;
 
Учыніў сілу рукой сваёй; рассе́яў гордых думкамі сэрца іх;

скінуў уладароў з тронаў і ўзвысіў пакорлівых,
 
адабраў у моцных пасады, узьвялічыў пакорных,

галодных насыціў дабром, а багатых адаслаў ні з чым.
 
галодных здаволіў дабром, а багатыроў адпусьціў ні з чым.

Ён прыйшоў на дапамогу Ізраілю, Свайму слузе, памятаючы пра міласэрнасць, —
 
Прыняў Ізраіля, слугу свайго, успомніў міласьць,

як сказаў Ён нашым бацькам, — Аўрааму і яго патомкам.
 
як гаварыў да айцоў нашых, да Аўраама і насе́ньня яго даве́ку.

Заставалася ж Марыям з ёю месяцаў са тры і вярнулася ў Свой дом.
 
Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох ме́сяцаў і вярнулася ў дом свой.

А Елісавеце надышоў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
Альжбе́це-ж настаў час радзіць, і яна ўрадзіла сына.

І яе суседзі і сваякі пачулі, што ўзвялічыў Госпад Сваю міласэрнасць да яе, і цешыліся з ёю.
 
І пачулі сусе́дзі ды сваякі яе́, што ўзьвялічыў Госпад міласьць сваю над ёю, і це́шыліся з ёю.

І сталася: у восьмы дзень прыйшлі абразаць дзіцятка, і хацелі яго назваць імем яго бацькі, Захарыем.
 
У восмы дзе́нь прыйшлі абрэзаць дзіцятка і хаце́лі назваць яго па іме́ньню бацькі яго Захарыям.

Але яго маці сказала ў адказ: Не, а будзе названы ён Іаанам.
 
На гэтае маці яго сказала: не́, а назваць яго Іоанам.

І сказалі ёй: Нікога няма ў тваёй радні, хто называўся б гэтым імем.
 
І сказалі ёй: нікога няма ў родзе тваім, хто зваўся-б гэтым іме́ньнем.

І пыталіся знакамі ў яго бацькі, як ён хацеў бы, каб назвалі яго.
 
І пыталіся на міга́х у бацькі, як бы ён хаце́ў назваць яго.

І ён, папрасіўшы дошчачку, напісаў, паведамляючы: «Яго імя — Іаана». І ўсе здзівіліся..
 
Ён зажадаў дошчачку і напісаў: Іоан імя яму. І ўсе́ дзівіліся.

І зараз жа раскрыліся яго вусны і ажыў язык яго, і ён загаварыў, дабраславячы Бога.
 
І ў той жа час расчыніліся вусны яго і язык яго, і ён стаў гаварыць, багасла́ўлючы Бога.

І ахапіў страх усіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй горнай Іудзеі расказвалі пра ўсё гэта.
 
І страх узьняўся сярод сусе́дзяў іх; і расказвалі пра ўсё гэтае па ўсёй нагорнай старане́ Юдэйскай.

І ўсе, што чулі, бралі сабе да сэрца, кажучы: Кім жа будзе гэтае дзіцятка? — Бо і рука Гасподняя была з ім.
 
І ўсе́ чуўшыя ўзялі гэтае да сэрца свайго і гаварылі: што-ж гэта будзе за дзіця? І рука Госпадава была з ім.

І яго бацька Захарыя напоўніўся Святым Духам і прарочыў, кажучы:
 
І Захарыя, бацька яго, напоўніўся Сьвятым Духам і прарочыў, кажучы:

Дабраславёны Госпад, Бог Ізраілеў, што наведаў Свой народ і даў яму вызваленне,
 
Багасла́ўлены Госпад Бог Ізраіляў, што адве́даў народ свой і даў выбаўле́ньне яму;

і падняў нам рог выратавання ў доме Давіда, Свайго слугі, —
 
і падняў рог спасе́ньня нашага ў доме Давіда, слугі Свайго,

як сказаў ад веку вуснамі Сваіх святых прарокаў, —
 
(як апавясьцíў вуснамі быўшых ад ве́ку сьвятых прарокаў Сваіх),

што ўратуе нас ад нашых ворагаў і ад рукі ўсіх ненавіснікаў нашых,
 
спасе́ нас ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавíдзячых нас;

створыць міласэрнасць нашым бацькам і ўспомніць Свой святы запавет,
 
і ўчы́ніць ла́ску бацьком нашым і спамяне́ сьвяты тастамант свой,

клятву, якой пакляўся нашаму бацьку Аўрааму, што дасць нам,
 
прысягу, што кляўся Аўрааму, бацьцы нашаму, даць нам,

бясстрашна, выбавіўшы з рукі ворагаў, служыць Яму
 
не з баязьні, па выбаўле́ньні з рукі ворагаў нашых

ў святасці і праведнасці перад Ім ва ўсе нашы дні1.
 
служыць Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад ім у-ва ўсе́ дні жыцьця нашага.

І ты, дзіцятка, будзеш звацца прарокам Ўсявышняга, бо ты пойдзеш перад [абліччам] Госпада, каб падрыхтаваць Яму дарогі,
 
І ты, дзіцятка, назавешся прарокам Усявышняга, бо пройдзеш напе́рад прад абліччам Госпада — прыгатаваць шляхі Яму,

каб даць Яго народу пазнаць выратаванее ў адпушчэнні іх грахоў,
 
даць народу пазнаць спасе́ньне ў адпушчэньні грахоў яго,

праз сардэчную міласэрнасць нашага Бога, у якой наведае2 нас Усход з вышыні,
 
па ўну́транаму міласэрдзю Бога нашага, якім адве́даў нас Усход з вышыні,

каб даць святло тым, што сядзяць у цемры і смяротным цені, і скіраваць нашы ногі на дарогу міру.
 
прасьвяціць тых, што ў це́мры і ў цяню́ сьмяротным, пакіраваць ногі нашыя, на дарогу міра.

Хлопчык жа рос і ўмацоўвася духам, і быў ён у пустэльнях да дня свайго з’яўлення перад Ізраілем.
 
Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях да дня зьяўле́ньня свайго Ізраілю.