Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Васіля Сёмухі → Пераклад Л. Дзекуць-Малея

 
 

Як ужо многія пачалі складаць аповесьці пра добра вядомыя сярод нас падзеі,
 
Як ужо многія браліся напісаць аповесьць аб зусім добра вядомых сярод вас здарэньнях,

як пераказалі нам тое ўсе, хто з самага пачатку быў сьведкамі і слугамі Слова, —
 
як пераказалі нам тое быўшыя з са́мага пачатку вачавідцамі і слугамі Слова,

дык надумаўся і я, рупліва дасьледаваўшы ўсё з пачатку, па парадку апісаць табе, глыбокашаноўны Феафіле,
 
то прыйшло на думку і мне́, пільна разьве́даўшы аб усім ад пачатку, як сьле́д апісаць табе́, высокапаважаны Феафіле,

каб ты ўведаў цьвёрдую аснову таго вучэньня, у якім быў настаўлены.
 
каб ты даве́даўся праўду аб тых словах, якіх цябе́ навучылі.

У дні Ірада, цара Юдэйскага, быў сьвятар з Авіевай чаргі, імем Захар, і жонка ягоная з роду Ааронавага, імя ейнае Элізабэта.
 
Быў у дні Ірада, цара Юдэйскага, сьвяшчэньнік з Авіявае чаргі, на імя Захарыя, і жонка яго з дачок Ааронавых; і было імя яе́ Альжбе́та.

Абое яны былі праведныя перад Богам, жывучы паводле ўсіх запаведзяў і ўстанаўленьняў Гасподніх беспахібна.
 
Былі-ж яны абое праведныя перад Богам, паступаючы паводле прыказаньняў і законаў Госпада беззаганна.

У іх ня было дзяцей, бо Элізабэта была няплодная, і абое былі ўжо ў сталым веку.
 
І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбе́та была няплодная, і абое яны былі паджылыя ў гадох сваіх.

Аднаго разу, калі ён у парадку сваёй чаргі служыў перад Богам,
 
І ста́лася, калі ў парадку свае́ чаргі служыў ён перад Богам,

па жэрабі, як заведзена было ў сьвятароў, прыпала яму ўвайсьці ў храм Гасподні кадзіць,
 
выпала яму паводле звычаю сьвяшчэньнікаў увайсьці ў царкву Гасподнюю кадзíць;

а ўсё мноства людзей малілася звонку ў часе каджэньня, —
 
а ўся маса народу вонках малілася ў час каджэньня.

тады зьявіўся яму анёл Гасподні, стоячы па правы бок да ахвярніка кадзільнага,
 
І зьявіўся яму Ангел Гасподні, стоячы справа ля кадзільнага ахвярніку.

і Захар, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.
 
І спалохаўся Захарыя, убачыўшы яго, і зьняў яго страх.

Анёл жа сказаў яму: ня бойся, Захар, бо пачута малітва твая, і жонка твая Элізабэта народзіць табе сына, і дасі яму імя Ян;
 
Ангел жа сказаў яму: ня бойся, Захарыя; бо вы́слухана малітва твая, і жонка твая Альжбе́та ўродзіць табе́ сына, і дасі яму імя — Іоан.

і будзе табе радасьць і весялосьць, і многія нараджэньню ягонаму ўзрадуюцца;
 
І будзе табе́ радасьць і ўце́ха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.

бо ён вялікі будзе перад Госпадам; ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым прасякнецца яшчэ ад улоньня маці сваёй;
 
Бо ён будзе вялікі перад Госпадам; і ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым напоўніцца яшчэ ў чэраве маткі свае́.

і многіх з-паміж сыноў Ізраілевых наверне да Госпада Бога іхняга;
 
І многіх з сыноў Ізраілявых наве́рне да Госпада Бога іх.

і пройдзе перад імі ў духу і ў сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзецям, і непакорлівым лад думак праведнікаў, каб зьявіць Госпаду народ падрыхтаваны.
 
І пройдзе перад Ім у духу і сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзе́цям, і непаслухмя́ных да мудрасьці праведных, каб прыгатаваць Госпаду народ падгатоўлены.

І сказаў Захар анёлу: па чым я пазнаю гэта? бо я стары, і жонка мая ў сталым веку.
 
І сказаў Захарыя Ангелу: Па чым пазна́ю я гэтае? То-ж я стары́, і жонка мая ў гадо́х пажылых.

Анёл сказаў яму ў адказ: я Гаўрыіл, стаю перад Богам, і пасланы гаварыць з табою і паведаміць табе гэта;
 
І сказаў яму Ангел у адказ: я — Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасла́ны гаварыць з табою і абвясьціць табе́ гэтае.

і вось ты будзеш маўчаць і ня зможаш гаварыць да таго дня, калі гэта збудзецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія спраўдзяцца ў свой час.
 
І вось, будзеш ты маўчаць, і ня здолееш гаварыць да дня, калі гэтае станецца: за тое, што не паве́рыў словам маім, якія збудуцца ў свой час.

Тым часам люд чакаў Захара і зьдзіўляўся, што ён марудзіў у храме.
 
І ждаў народ Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіць у царкве́.

А ён, выйшаўшы, ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў уяву ў храме; і ён рабіў ім знакі і заставаўся нямы.
 
Выйшаўшы-ж, ён ня мог гаварыць да іх: і пазналі, што бачыў зья́ву ў царкве́; і ён ківаў і астаўся не́мы.

А як скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.
 
І сталася, як скончыліся дні службы яго, вярнуўся ён у дом свой.

Пасьля гэтых дзён зачала Элізабэта, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, і казала:
 
Пасьля гэтых дзён зачала Альжбе́та, жонка яго, і таілася пяць ме́сяцаў, ды гаварыла:

так учыніў мне Гасподзь у дні тыя, калі паглядзеў на мяне, каб зьняць зь мяне ганьбу сярод людзей.
 
так учыніў мне́ Госпад у дні гэтыя, як глянуў на мяне́, каб зьняць з мяне́ ганьбу між людзьмі.

А на шостым месяцы пасланы быў анёл Гаўрыіл ад Бога ў горад Галілейскі, які называўся Назарэт,
 
У шосты-ж ме́сяц пасланы быў Ангел Гаўрыіл ад Бога ў места Галіле́йскае, называнае Назарэт,

да Дзевы, заручанай з мужам, імем Язэп, з дому Давідавага; а імя ў Дзевы: Марыя.
 
да дзе́вы, зару́чанай з мужам іме́ньнем Язэп, з дому Давідавага; імя-ж дзе́вы — Марыя.

Анёл, увайшоўшы да Яе, сказаў: радуйся, Дабрадатная! Гасподзь з Табою; дабраславёная Ты сярод жанчын.
 
Ангел, увайшоўшы да яе́, сказаў: радуйся, дабрадатная! Госпад з табою; багасла́ўлена ты між жанок.

А Яна, угледзеўшы яго, сумелася ад словаў ягоных і разважала, што б гэта было за вітаньне.
 
Яна-ж, убачыўшы яго, спалохалася ад слоў яго і разважала, што-б гэта было за прывітаньне такое?

І сказаў Ёй анёл: ня бойся, Марыя, бо Ты здабыла мілату ў Бога;
 
І сказаў ёй Ангел: ня бойся, Марыя; бо ты знайшла ласку ў Бога.

і вось, зачнеш ва ўлоньні, і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус;
 
І вось зачне́ш у чэраве і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус.

Ён будзе вялікі і будзе названы Сынам Усявышняга; і дасьць Яму Гасподзь Бог пасад Давіда, бацькі Ягонага;
 
Ён будзе вялікі і Сынам Найвышэйшага назаве́цца, і дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго,

і будзе валадарыць над домам Якава вечна, і Царству Ягонаму ня будзе канца.
 
і цары́ць будзе над домам Якава даве́ку, і царству Яго ня будзе канца.

А Марыя сказала анёлу: як будзе гэта, калі Я мужа ня знаю?
 
Марыя-ж сказала Ангелу: як гэта будзе, калі я ня знаю мужа?

Анёл сказаў Ёй у адказ: Дух Сьвяты сыйдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне Цябе; таму і народжанае Сьвятое назавецца Сынам Божым;
 
І ў адказ сказаў ей: Дух Сьвяты найдзе́ на цябе́, і сіла Найвышэйшага ахіне́ цябе́: вось чаму й тое, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назаве́цца.

вось, і Элізабэта, сваячка Твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і ёй ужо шосты месяц;
 
Вось і Альжбе́та, сваячка твая, і яна зачала сына ў ста́расьці сваёй, і гэта ўжо шосты ме́сяц у яе́, хоць і называнай няплоднай.

бо ў Бога не застанецца бясьсілым ніякае слова.
 
Бо-ж у Бога ніводнае слова ня будзе немагчымым.

Тады Марыя сказала: вось, раба Гасподняя; хай будзе Мне паводле слова твайго. І адыйшоў ад Яе анёл.
 
І сказала Марыя: вось я — слуга Госпада; няхай ста́нецца мне́ па слову твайму. І адыйшоў ад яе́ Ангел.

І ўстаўшы, Марыя ў дні тыя, пасьпяшалася ў нагорную краіну, у горад Юдаў,
 
Устаўшы-ж Марыя ў тыя дні борзда пайшла ў горную краіну, у ме́ста Юдзіна.

і ўвайшла ў дом Захара, і прывітала Элізабэту.
 
І ўвайшла ў дом Захарыі і прывітала Альжбе́ту.

Калі Элізабэта пачула вітаньне Марыіна, варухнулася дзіцятка ў чэраве ў яе; і Элізабэта напоўнілася Духам Сьвятым,
 
І ста́лася, як Альжбе́та ўчула прывітаньне Марыі, узварухну́лася дзіцятка ў чэраве яе́, і Альжбе́та напоўнілася Духам Сьвятым.

і ўсклікнула моцным голасам, і сказала: Дабраславёная Ты сярод жанчын, і дабраславёны плод улоньня Твайго!
 
І загаласіла моцным голасам і сказала: багасла́ўлена ты між жанок, і багасла́ўлены плод чэ́рава твайго.

І адкуль гэта мне, што прыйшла Маці Госпада майго да мяне?
 
І адкуль гэтае мне́, што прыйшла маці Госпада майго да мяне́?

Бо калі голас вітаньня Твайго дайшоў да слыху майго, варухнулася дзіцятка радасна ў чэраве маім.
 
Бо вось, як голас вітаньня твайго дайшоў да вушэй маіх, узварухнулася вясёла дзіцятка ў чэраве маім.

і дабрашчасная Тая, Якая паверыла, бо збудзецца сказанае Ёй ад Госпада.
 
І шчасьлíва паве́рыўшая: бо збудзецца сказанае ёй ад Госпада.

І сказала Марыя: праслаўляе душа Мая Госпада,
 
І сказала Марыя: вяліча́е душа мая́ Госпада;

і ўзрадаваўся дух мой у Богу, Збаўцу Маім,
 
і ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасіцелю маім,

што дагледзеў Ён пакорлівасьць рабы Сваёй; бо ад сёньня будуць шчасьціць Мяне ўсе роды,
 
што глянуў Ён на пакорнасьць рабы свае́, бо адгэтуль шчасьліваю называцімуць мяне́ ўсе́ роды,

бо ўчыніў Мне веліч Магутны і сьвятое імя Ягонае,
 
бо вялікае ўчыніў мне́ Дужы́; і сьвятое імя Яго;

і ласка Ягоная ў роды родаў да тых, што баяцца Яго;
 
і міласьць Яго ў роды радоў для тых, што баяцца Яго.

зьявіў сілу рукі Сваёй; расьсеяў тых, што заносяцца думкамі сэрца свайго;
 
Учыніў сілу рукой сваёй; рассе́яў гордых думкамі сэрца іх;

скінуў моцных з тронаў, і ўзвысіў пакорлівых;
 
адабраў у моцных пасады, узьвялічыў пакорных,

галодных напоўніў дабром, а багатых пусьціў ані з чым;
 
галодных здаволіў дабром, а багатыроў адпусьціў ні з чым.

прыгарнуў Ізраіля, слугу Свайго, памятаючы пра міласэрнасьць;
 
Прыняў Ізраіля, слугу свайго, успомніў міласьць,

як казаў бацькам нашым, Абрагаму і семені ягонаму давеку.
 
як гаварыў да айцоў нашых, да Аўраама і насе́ньня яго даве́ку.

А Марыя прабыла зь ёю каля трох месяцаў і вярнулася ў дом Свой.
 
Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох ме́сяцаў і вярнулася ў дом свой.

А Элізабэце прысьпеў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
Альжбе́це-ж настаў час радзіць, і яна ўрадзіла сына.

І пачулі суседзі і родзічы ейныя, што прасьцёр Гасподзь ласку Сваю над ёю, і радаваліся зь ёю.
 
І пачулі сусе́дзі ды сваякі яе́, што ўзьвялічыў Госпад міласьць сваю над ёю, і це́шыліся з ёю.

На восьмы дзень прыйшлі абрэзаць дзіця, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага, Захарам.
 
У восмы дзе́нь прыйшлі абрэзаць дзіцятка і хаце́лі назваць яго па іме́ньню бацькі яго Захарыям.

На гэта маці ягоная сказала: не; а назваць яго Янам.
 
На гэтае маці яго сказала: не́, а назваць яго Іоанам.

І сказалі ёй: нікога няма ў радзіне тваёй, хто б называўся гэтым імем.
 
І сказалі ёй: нікога няма ў родзе тваім, хто зваўся-б гэтым іме́ньнем.

І пыталіся знакамі ў бацькі ягонага, як бы ён хацеў назваць яго.
 
І пыталіся на міга́х у бацькі, як бы ён хаце́ў назваць яго.

Ён папрасіў дошчачку і напісаў: Ян імя яму. І ўсе зьдзівіліся.
 
Ён зажадаў дошчачку і напісаў: Іоан імя яму. І ўсе́ дзівіліся.

І адразу разамкнуліся вусны ягоныя і язык ягоны, і ён загаварыў, славячы Бога.
 
І ў той жа час расчыніліся вусны яго і язык яго, і ён стаў гаварыць, багасла́ўлючы Бога.

І быў страх на ўсіх, што жылі вакол іх; і расказвалі пра ўсё гэта па ўсёй нагорнай краіне Юдэйскай.
 
І страх узьняўся сярод сусе́дзяў іх; і расказвалі пра ўсё гэтае па ўсёй нагорнай старане́ Юдэйскай.

Усе, хто чуў, паклалі гэта ў сэрца сваё і казалі: што будзе зь дзіцятка гэтага? І рука Гасподняя была зь ім.
 
І ўсе́ чуўшыя ўзялі гэтае да сэрца свайго і гаварылі: што-ж гэта будзе за дзіця? І рука Госпадава была з ім.

І Захар, бацька Ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, кажучы:
 
І Захарыя, бацька яго, напоўніўся Сьвятым Духам і прарочыў, кажучы:

Дабраславёны Гасподзь Бог Ізраілеў, што наведаў народ Свой і даў ратунак яму,
 
Багасла́ўлены Госпад Бог Ізраіляў, што адве́даў народ свой і даў выбаўле́ньне яму;

і паслаў моцнага выратавальніка нам, нашчадка Давіда, слугі Свайго,
 
і падняў рог спасе́ньня нашага ў доме Давіда, слугі Свайго,

як узьвясьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх,
 
(як апавясьцíў вуснамі быўшых ад ве́ку сьвятых прарокаў Сваіх),

што ўратуе нас ад ворагаў нашых; і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;
 
спасе́ нас ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавíдзячых нас;

учыніць міласэрнасьць бацькам нашым і ўспомніць сьвятую дамову Сваю,
 
і ўчы́ніць ла́ску бацьком нашым і спамяне́ сьвяты тастамант свой,

прысягу, якою прысягаў Ён Абрагаму, бацьку нашаму, даць нам,
 
прысягу, што кляўся Аўрааму, бацьцы нашаму, даць нам,

каб бяз страху, пасьля збавеньня ад рук ворагаў нашых,
 
не з баязьні, па выбаўле́ньні з рукі ворагаў нашых

мы служылі Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад Ім ва ўсе дні жыцьця нашага.
 
служыць Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад ім у-ва ўсе́ дні жыцьця нашага.

А ты, дзіця, назавешся прарокам Усявышняга, бо ідзеш перад абліччам Госпада — падрыхтаваць шляхі Яму,
 
І ты, дзіцятка, назавешся прарокам Усявышняга, бо пройдзеш напе́рад прад абліччам Госпада — прыгатаваць шляхі Яму,

каб разумеў народ Ягоны ратунак у дараваньні грахоў іхніх,
 
даць народу пазнаць спасе́ньне ў адпушчэньні грахоў яго,

праз шчырую міласэрнасьць Бога нашага, якой наведаў нас Усход з вышыні,
 
па ўну́транаму міласэрдзю Бога нашага, якім адве́даў нас Усход з вышыні,

прасьвятліць тых, што сядзяць у цемры і цяні сьмяротным, скіраваць ногі нашыя на шлях міру.
 
прасьвяціць тых, што ў це́мры і ў цяню́ сьмяротным, пакіраваць ногі нашыя, на дарогу міра.

А дзіця расло і мацавалася духам, і заставалася ў пустынях да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.
 
Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях да дня зьяўле́ньня свайго Ізраілю.