Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Анатоля Клышкi → Пераклад Яна Станкевіча

 
 

Як ўжо многія прыклалі руку скласці аповесць пра падзеі, што адбыліся ў нас,
 
Як шмат хто ўзяўся напісаць нарыс праз сталыя здарэньні памеж нас,

як перадалі нам тыя, што ад пачатку былі відавочцамі і служкамі Слова,
 
Як перадалі нам тыя, што спачатку вочнікамі а слугачымі Слова былі, —

вырашыў і я, дакладна даследаваўшы ўсё ад пачатку, напісаць па парадку пра іх табе, найшаноўнейшы Тэофіле,
 
Здалося й імне добрым, дасьледаваўшы ўсе з належнага жарала, акуратна а з парадку напісаць тэ праз гэта, найпачэсьліўшы Хахілю,

каб ты пераканаўся ў непарушнасці тых слоў, у якіх ты быў настаўлены.
 
Каб ты добра ведаў пэўнасьць таго, чаго ты быў навучаны.

Быў у дні Ірада, іудзейскага цара, адзін святар імем Захарыя з Авіявай чарады, а жонка ў яго была з дачок Ааронавых. І імя ёй — Елісавета.
 
За дзён Гірада, караля Юдэйскага, быў адзін сьвятар, імям Захара, зь дзянное радоўкі Авінае, і жонка ягоная была з дачок Ааронавых, і імя ейнае Альжбета.

Былі ж яны абое праведныя перад Богам, ходзячы беззаганна паводле ўсіх запаведзяў і правілаў Гасподніх.
 
Яны абое былі справядлівыя перад Богам, ходзячы ў вусіх расказаньнях а пастановах Спадаровых без заганы.

І не мелі дзіцяці, бо Елісавета была бясплодная, і абое яны былі на схіле сваіх гадоў.
 
Але ня мелі дзяцяці, бо Альжбета была бясплодная, і абое былі ацяжараныя гадамі.

І сталася: калі ў парадку свае чарады ён служыў перад Богам,
 
І сталася, як ён правіў сьвятарскі ўрад перад Богам у парадку свае радоўкі,

паводле звычаю святарства выпаў яму жэраб кадзіць, увайшоўшы ў храм Гасподні,
 
Подле звычаю сьвятарскага ўраду, было яму жэрабя кадзіць, як ён увыйшоў у Дом Спадароў;

а ўсё мноства народу малілася з надворку ў гадзіну каджэння.
 
А ўся множасьць люду малілася вонках у часе кадзеньня, —

І паказаўся яму Анёл Гасподні, стоячы праваруч кадзільнага ахвярніка.
 
І зьявіўся яму ангіл Спадароў, стоячы паправе аброчніка кадзеньня.

І Захарыя, убачыўшы, уразіўся і страх напаў на яго.
 
І стрывожыўся Захара, абачыўшы, і ляк абняў яго.

Але Анёл сказаў яму: Не бойся, Захарыя, бо твая просьба пачута. І твая жонка Елісавета народзіць табе сына, і назавеш яго імем Іаан.
 
Але ангіл Спадароў сказаў яму: «Не лякайся, Захара; бо просьба твая пачута, і Альжбета, жонка твая, зачнець табе сына, і назавеш імя яго: Яан.

І будзе табе радасць і весялосць, і многія нараджэнню яго ўсцешацца.
 
І табе будзе радасьць а весялосьць, і шмат хто будзе цешыцца з нараджэньня яго.

Бо ён будзе вялікі перад Госпадам, і не будзе піць ні віна, ні сікера і Святым Духам напоўніцца яшчэ ва ўлонні сваёй маці
 
Бо ён будзе вялікі ў ваччу Спадаровым, і ня будзе піць віна ані хмельнага напітку, і напоўніцца Духам Сьвятым нават ад жывата маці свае.

і многіх з Ізраілевых сыноў далучыць да Госпада, іхняга Бога.
 
І шмат каго зь дзяцей Ізраелявых наверне да Спадара, Бога іхнага.

І ён будзе ісці перад Ім у духу і сіле Іліі, каб сэрцы бацькоў павярнуць да дзяцей, і непакорных да розуму праведных, каб падрыхтаваць Госпаду народ дасканалы.
 
І ён пойдзе перад Ім у духу а магутнасьці Ільлінае, каб зьвярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей і няслухменых да мудрасьці справядлівых, каб выгадаваць Спадару люд прыгатаваны».

І Захарыя сказаў Анёлу: Па чым я пазнаю гэта? Бо я стары і мая жонка на схіле сваіх дзён.
 
І сказаў Захара ангілу: «З чаго я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жонка мая вельма ацяжараная днямі».

І ў адказ яму Анёл сказаў: Я Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасланы гаварыць з табою і дабравесціць табе гэта;
 
І, адказуючы, ангіл сказаў яму: «Я Гаўрэль, каторы стаю ў прытомнасьці Божай, і я быў пасланы казаць табе, і прынесьці табе дабравесьць.

і вось, ты будзеш маўчаць і не змажаш гаварыць да дня, калі збудзецца гэта, за тое, што ты не паверыў маім словам, якія спраўдзяцца ў свой час.
 
І вось, ты будзеш бязмоўны, і ня будзеш магчы гукаць аж да дня, калі гэта станецца, бо ты не паверыў словам маім, каторыя споўняцца ўпару».

І народ чакаў Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіў у храме.
 
Люд жа чакаў Захары й дзіваваўся, што ён так длякаецца ў Доме Божым.

А, выйшаўшы, той не мог гаварыць з імі, і яны зрамзумелі, што ён бачыў з’явенне ў храме; а ён падаваў ім знакі і заставаўся нямы.
 
І, як ён вышаў, ня мог гукаць да іх; і яны пазналі, што ён відзеў відзень у Доме Божым, бо ён ківаў ім; і застаўся немы.

І сталася: калі скончыліся дні яго службы, ён пайшоў у свой дом.
 
І сталася, што, як скончыліся дні адправы ягонае, ён адышоў да дому свайго.

Пасля ж гэтых дзён зачала яго жонка Елісавета і таілася пяць месяцаў, кажучы:
 
А па тых днёх зачала Альжбета, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, кажучы:

Так мне зрабіў Госпад ў дні, калі ласкава паглядзеў на мяне, каб зняць з мяне ганьбу сярод людзей.
 
«Гэтак імне ўчыніў Спадар за дзён, калі глянуў, каб зьняць ганьбу маю памеж людзёў».

А ў шосты месяц быў пасланы ад Бога Анёл Гаўрыіл у Галілейскі горад пад назваю Назарэт,
 
А шостага месяца пасланы быў ад Бога ангіл Гаўрэль да места Ґалілейскага, званага Назарэт,

да Дзевы, заручанай з чалавекам імем Іосіф, з дому Давідавага; а імя Дзевы — Марыям.
 
Да дзявушчае, заручанае з чалавекам, каторага імя было Язэп, з дому Давідавага, а дзявушчае імя: Марыя.

І [Анёл], увайшоўшы да Яе, сказаў: Радуйся, ласкаю адораная! Госпад з Табою! [Дабраславёная Ты між жанчын!]
 
І, увыйшоўшы да яе, ангіл сказаў: «Здарова, ласкаю абдараваная! Спадар із табою; дабраславёная ты памеж жанок».

Яна ж, [убачыўшы яго], збянтэжылася ад гэтага слова і разважала, што б гэта было за прывітанне.
 
Яна ж, абачыўшы яго, парушылася на слова ягонае й разважала, што гэта было б за здарованьне.

І сказаў Ёй Анёл: Не бойся, Марыям, бо знайшла Ты ласку ў Бога.
 
І сказаў ёй ангіл: «Ня бойся, Марыя, бо ты прыдбала ласку ў Бога.

І вось, Ты зачнеш ва ўлонні і народзіш Сына і назавеш Яго імем Ісус.
 
І вось, зачнеш у жываце, і народзіш Сына, і назавеш імя Ягонае: Ісус.

Ён будзе вялікі, і Сынам Усявышняга будзе названы, і дасць Яму Госпад Бог трон Давіда, Яго бацькі,
 
Ён будзе вялікі і назавецца Сынам Навышняга, і Спадар Бог дасьць Яму пасад Давідаў, айца Ягонага;

і будзе цараваць Ён над домам Іякава навекі, і Яго Царству не будзе канца.
 
І будзе гаспадарстваваць у доме Якававым навекі, і гаспадарству Ягонаму ня будзе канца».

А Марыям сказала Анёлу: Як будзе гэта, калі мужа не знаю?
 
І сказала Марыя ангілу: «Як гэта будзе, калі я мужа ня знаю?»

І ў адказ Анёл сказаў Ёй: Святы Дух зыдзе на Цябе, і сіла Усявышняга ахіне цябе; таму і Святое, што народзіцца, будзе названа Сынам Божым.
 
І, адказуючы, ангіл сказаў ёй: «Дух Сьвяты зыйдзе на Цябе, і моц Навышняга засьціць табе; затым і народжанае сьвятое назавецца Сынам Божым.

І вось, Елісавета, Твая сваяка, — і яна зачала сына ў сваёй старасці, і гэта шосты месяц у яе, якую называюць бясплоднай,
 
І вось, сваячка твая Альжбета, званая бясплоднай, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэты ё шосты месяц ёй, званай бясплоднай.

бо ў Бога няма ніводнага немажлівага слова.
 
Бо ў Бога нічога няма немагчымага».

І Марыям сказала: Вось, я — раба Гасподняя; няхай будзе Мне паводле твайго слова. — І Анёл адышоў ад Яе.
 
І Марыя сказала: «Вось, служэбка Спадарова; хай будзе імне подле слова Твайго». І ангіл адышоў ад яе.

І, устаўшы, Марыям у тыя дні пайшла з паспешлівасцю ў горную мясцовасць, у горад Іуды,
 
І ўстаўшы Марыя тых дзён, з пасьпехам пайшла да гаравое краіны, да места Юдзінага.

і ўвайшла ў Захарыеў дом і прывітала Елісавету.
 
І ўвыйшла ў дом Захарын, і паздаровала Альжбету.

І сталася: калі пачула Елісавета Марыіна прывітанне, падскочыла дзіцятка ў яе ўлонні, і Елісавета напоўнілася Святым Духам,
 
І сталася, як пачула Альжбета здарованьне Марыіна, што скранулася дзяцянё ў жываце ейным, і Альжбета напоўнілася Духам Сьвятым,

і ўсклікнула моцным голасам і сказала: Дабраславёная Ты між жанчын і дабраславёны плод Твайго ўлоння!
 
І загукала вялікім голасам, і сказала: «Дабраславёная ты памеж жанок, і дабраславёны плод жывата твайго.

І адкуль мне гэта, каб Маці майго Госпада прыйшла да мяне?
 
І скуль гэта імне, што прышла маці Спадара майго да мяне?

Бо вось, калі дайшоў голас Твайго прывітання да маіх вушэй, падскочыла ад радасці дзіцятка ў маім ўлонні,
 
Бо, гля, як толькі гук здарованьня твайго загучэў у вушшу маім, скранулася з радасьці дзецянётка ў жываце маім.

і шчаслівая Тая, якая паверыла, што спраўдзіцца сказанае ёй ад Госпада!
 
І дабраславёная тая, што паверыла, бо зьдзеецца сказанае ёй ад Спадара».

І Марыям сказала: Мая душа ўзвялічвае Госпада,
 
І сказала Марыя: «Узьвялічае душа мая Спадара;

і ўзрадаваўся Мой дух у Богу, Майму Збаўцу,
 
І ўсьцешыі’ся дух мой у Вогу, Спасу маім;

таму што глянуў Ён на паніжэнне Свае Рабы. Бо вось з гэтага часу будуць дабраслаўляць мяне ў се пакаленні;
 
Бо глянуў Ён на паніжэньне служэбкі Свае; вось, адгэтуль за шчасьлівую мяне будуць мець усі роды;

бо Магутны стварыў Мне вялікае. І святое Яго імя;
 
Бо ўчыніў імне вялічча Дужы; і сьвятое імя Ягонае;

і Яго міласэрнасць — на пакаленні і пакаленні тых, што Яго баяцца.
 
І міласэрдзе Ягонае ад роду да роду да тых, што баяцца Яго.

Ён стварыў сілу Сваёю рукою; рассеяў ганарлівых думкамі сэрца іх;
 
Зьдзеяў моц цаўём Сваім; расьцярушыў пыхатых падумкамі сэрца іхнага;

скінуў уладароў з тронаў і ўзвысіў пакорлівых,
 
Ськінуў дужых із пасадаў і павышыў паніжаных.

галодных насыціў дабром, а багатых адаслаў ні з чым.
 
Напоўніў прагнучых дабром, а багатых адаслаў пустых.

Ён прыйшоў на дапамогу Ізраілю, Свайму слузе, памятаючы пра міласэрнасць, —
 
Памог Ізраелю, слузе Свайму, памятуючы на міласэрдзе,

як сказаў Ён нашым бацькам, — Аўрааму і яго патомкам.
 
Як казаў айцом нашым, Абрагаму а насеньню ягонаму навекі».

Заставалася ж Марыям з ёю месяцаў са тры і вярнулася ў Свой дом.
 
І заставалася Марыя зь ёй каля трох месяцаў, і зьвярнулася да дому свайго.

А Елісавеце надышоў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
 
Альжбеце ж выпаўніўся час радзіць, і яна нарадзіла сына.

І яе суседзі і сваякі пачулі, што ўзвялічыў Госпад Сваю міласэрнасць да яе, і цешыліся з ёю.
 
І пачулі суседзі а сваякі ейныя, як Спадар узьвялічыў міласэрдзе над ёй, і цешыліся зь ёю.

І сталася: у восьмы дзень прыйшлі абразаць дзіцятка, і хацелі яго назваць імем яго бацькі, Захарыем.
 
І сталася, што на восьмы дзень прышлі абразаць дзецянё і звалі яго, подле імені айца ягонага, Захара.

Але яго маці сказала ў адказ: Не, а будзе названы ён Іаанам.
 
Але маці ягоная, адказуючы, сказала: «Не, але названы будзе Яанам».

І сказалі ёй: Нікога няма ў тваёй радні, хто называўся б гэтым імем.
 
І сказалі ёй: «Нікога няма ў родзе тваім, каб быў названы гэтым імям».

І пыталіся знакамі ў яго бацькі, як ён хацеў бы, каб назвалі яго.
 
І паказавалі знакамі айцу ягонаму, як бы яго хацеў назваць.

І ён, папрасіўшы дошчачку, напісаў, паведамляючы: «Яго імя — Іаана». І ўсе здзівіліся..
 
А ён, папрасіўшы дошчачкі, напісаў, кажучы: «Яан імя ягонае». І дзіваваліся ўсі.

І зараз жа раскрыліся яго вусны і ажыў язык яго, і ён загаварыў, дабраславячы Бога.
 
І якга адчыніліся вусны ягоныя а язык ягоны, і ён гукаў, хвалячы Бога.

І ахапіў страх усіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй горнай Іудзеі расказвалі пра ўсё гэта.
 
І напаў страх на ўеіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй гаравой краіне Юдэі гукалі ўсі гэтыя словы.

І ўсе, што чулі, бралі сабе да сэрца, кажучы: Кім жа будзе гэтае дзіцятка? — Бо і рука Гасподняя была з ім.
 
І ўсі, што чулі, складалі ў сэрцах сваіх, кажучы: «Што за дзецянё гэта будзе!» І запраўды рука Спадарова была зь ім.

І яго бацька Захарыя напоўніўся Святым Духам і прарочыў, кажучы:
 
І Захара, айцец ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і праракаў, кажучы:

Дабраславёны Госпад, Бог Ізраілеў, што наведаў Свой народ і даў яму вызваленне,
 
«Дабраславёны Спадар, Бог Ізраеляў, што даведаўся й зьдзеяў адкупленьне люду Свайму;

і падняў нам рог выратавання ў доме Давіда, Свайго слугі, —
 
І ўзьняў рог спасеньня нам у доме Давіда, слугі Свайго;

як сказаў ад веку вуснамі Сваіх святых прарокаў, —
 
Як казаў вуснамі сьвятых прарокаў Сваіх, што былі ад веку,

што ўратуе нас ад нашых ворагаў і ад рукі ўсіх ненавіснікаў нашых,
 
Праз спасеньне нас ад варагоў нашых і ад рукі ўсіх ненавідзячых нас;

створыць міласэрнасць нашым бацькам і ўспомніць Свой святы запавет,
 
Што зьдзее міласэрдзе айцом нашым і ўспомне сьвятую ўмову Сваю,

клятву, якой пакляўся нашаму бацьку Аўрааму, што дасць нам,
 
Прысягу, што Ён прысягнуў Абрагаму, айцу нашаму, даць нам,

бясстрашна, выбавіўшы з рукі ворагаў, служыць Яму
 
Каб бяз страху, з рукі непрыяцеляў сваіх вывальненыя, служылі Яму

ў святасці і праведнасці перад Ім ва ўсе нашы дні1.
 
Ў сьвятасьці а справядлівасьці перад Ім усі дні жыцьця свайго.

І ты, дзіцятка, будзеш звацца прарокам Ўсявышняга, бо ты пойдзеш перад [абліччам] Госпада, каб падрыхтаваць Яму дарогі,
 
І ты, дзецянё, назавешся прарокам Навышняга, бо пойдзеш перад відам Спадаровым, гатаваць дарогі Ягоныя,

каб даць Яго народу пазнаць выратаванее ў адпушчэнні іх грахоў,
 
Даць пазнаньне спасеньня люду Ягонаму ў дараваньню грахоў іхных,

праз сардэчную міласэрнасць нашага Бога, у якой наведае2 нас Усход з вышыні,
 
Пераз чульлівае міласэрдзе Бога нашага, як із вышыні Золак даведаўся да нас,

каб даць святло тым, што сядзяць у цемры і смяротным цені, і скіраваць нашы ногі на дарогу міру.
 
Даць сьвятло седзячым у цямноце а ў сьценю сьмерці, кіраваць ногі нашыя на дарогу супакою».

Хлопчык жа рос і ўмацоўвася духам, і быў ён у пустэльнях да дня свайго з’яўлення перад Ізраілем.
 
А дзяцё расло а дужэла духам, і было на пустынях аж да дня паказаньня свайго Ізраелю.