Лукаша 1 разьдзел
Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Л. Дзекуць-Малея → Пераклад Яна Станкевіча
Як ужо многія браліся напісаць аповесьць аб зусім добра вядомых сярод вас здарэньнях,
Як шмат хто ўзяўся напісаць нарыс праз сталыя здарэньні памеж нас,
як пераказалі нам тое быўшыя з са́мага пачатку вачавідцамі і слугамі Слова,
Як перадалі нам тыя, што спачатку вочнікамі а слугачымі Слова былі, —
то прыйшло на думку і мне́, пільна разьве́даўшы аб усім ад пачатку, як сьле́д апісаць табе́, высокапаважаны Феафіле,
Здалося й імне добрым, дасьледаваўшы ўсе з належнага жарала, акуратна а з парадку напісаць тэ праз гэта, найпачэсьліўшы Хахілю,
каб ты даве́даўся праўду аб тых словах, якіх цябе́ навучылі.
Каб ты добра ведаў пэўнасьць таго, чаго ты быў навучаны.
Быў у дні Ірада, цара Юдэйскага, сьвяшчэньнік з Авіявае чаргі, на імя Захарыя, і жонка яго з дачок Ааронавых; і было імя яе́ Альжбе́та.
За дзён Гірада, караля Юдэйскага, быў адзін сьвятар, імям Захара, зь дзянное радоўкі Авінае, і жонка ягоная была з дачок Ааронавых, і імя ейнае Альжбета.
Былі-ж яны абое праведныя перад Богам, паступаючы паводле прыказаньняў і законаў Госпада беззаганна.
Яны абое былі справядлівыя перад Богам, ходзячы ў вусіх расказаньнях а пастановах Спадаровых без заганы.
І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбе́та была няплодная, і абое яны былі паджылыя ў гадох сваіх.
Але ня мелі дзяцяці, бо Альжбета была бясплодная, і абое былі ацяжараныя гадамі.
І ста́лася, калі ў парадку свае́ чаргі служыў ён перад Богам,
І сталася, як ён правіў сьвятарскі ўрад перад Богам у парадку свае радоўкі,
выпала яму паводле звычаю сьвяшчэньнікаў увайсьці ў царкву Гасподнюю кадзíць;
Подле звычаю сьвятарскага ўраду, было яму жэрабя кадзіць, як ён увыйшоў у Дом Спадароў;
а ўся маса народу вонках малілася ў час каджэньня.
А ўся множасьць люду малілася вонках у часе кадзеньня, —
І зьявіўся яму Ангел Гасподні, стоячы справа ля кадзільнага ахвярніку.
І зьявіўся яму ангіл Спадароў, стоячы паправе аброчніка кадзеньня.
І спалохаўся Захарыя, убачыўшы яго, і зьняў яго страх.
І стрывожыўся Захара, абачыўшы, і ляк абняў яго.
Ангел жа сказаў яму: ня бойся, Захарыя; бо вы́слухана малітва твая, і жонка твая Альжбе́та ўродзіць табе́ сына, і дасі яму імя — Іоан.
Але ангіл Спадароў сказаў яму: «Не лякайся, Захара; бо просьба твая пачута, і Альжбета, жонка твая, зачнець табе сына, і назавеш імя яго: Яан.
І будзе табе́ радасьць і ўце́ха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.
І табе будзе радасьць а весялосьць, і шмат хто будзе цешыцца з нараджэньня яго.
Бо ён будзе вялікі перад Госпадам; і ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым напоўніцца яшчэ ў чэраве маткі свае́.
Бо ён будзе вялікі ў ваччу Спадаровым, і ня будзе піць віна ані хмельнага напітку, і напоўніцца Духам Сьвятым нават ад жывата маці свае.
І многіх з сыноў Ізраілявых наве́рне да Госпада Бога іх.
І шмат каго зь дзяцей Ізраелявых наверне да Спадара, Бога іхнага.
І пройдзе перад Ім у духу і сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзе́цям, і непаслухмя́ных да мудрасьці праведных, каб прыгатаваць Госпаду народ падгатоўлены.
І ён пойдзе перад Ім у духу а магутнасьці Ільлінае, каб зьвярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей і няслухменых да мудрасьці справядлівых, каб выгадаваць Спадару люд прыгатаваны».
І сказаў Захарыя Ангелу: Па чым пазна́ю я гэтае? То-ж я стары́, і жонка мая ў гадо́х пажылых.
І сказаў Захара ангілу: «З чаго я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жонка мая вельма ацяжараная днямі».
І сказаў яму Ангел у адказ: я — Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасла́ны гаварыць з табою і абвясьціць табе́ гэтае.
І, адказуючы, ангіл сказаў яму: «Я Гаўрэль, каторы стаю ў прытомнасьці Божай, і я быў пасланы казаць табе, і прынесьці табе дабравесьць.
І вось, будзеш ты маўчаць, і ня здолееш гаварыць да дня, калі гэтае станецца: за тое, што не паве́рыў словам маім, якія збудуцца ў свой час.
І вось, ты будзеш бязмоўны, і ня будзеш магчы гукаць аж да дня, калі гэта станецца, бо ты не паверыў словам маім, каторыя споўняцца ўпару».
І ждаў народ Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіць у царкве́.
Люд жа чакаў Захары й дзіваваўся, што ён так длякаецца ў Доме Божым.
Выйшаўшы-ж, ён ня мог гаварыць да іх: і пазналі, што бачыў зья́ву ў царкве́; і ён ківаў і астаўся не́мы.
І, як ён вышаў, ня мог гукаць да іх; і яны пазналі, што ён відзеў відзень у Доме Божым, бо ён ківаў ім; і застаўся немы.
І сталася, як скончыліся дні службы яго, вярнуўся ён у дом свой.
І сталася, што, як скончыліся дні адправы ягонае, ён адышоў да дому свайго.
Пасьля гэтых дзён зачала Альжбе́та, жонка яго, і таілася пяць ме́сяцаў, ды гаварыла:
А па тых днёх зачала Альжбета, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, кажучы:
так учыніў мне́ Госпад у дні гэтыя, як глянуў на мяне́, каб зьняць з мяне́ ганьбу між людзьмі.
«Гэтак імне ўчыніў Спадар за дзён, калі глянуў, каб зьняць ганьбу маю памеж людзёў».
У шосты-ж ме́сяц пасланы быў Ангел Гаўрыіл ад Бога ў места Галіле́йскае, называнае Назарэт,
А шостага месяца пасланы быў ад Бога ангіл Гаўрэль да места Ґалілейскага, званага Назарэт,
да дзе́вы, зару́чанай з мужам іме́ньнем Язэп, з дому Давідавага; імя-ж дзе́вы — Марыя.
Да дзявушчае, заручанае з чалавекам, каторага імя было Язэп, з дому Давідавага, а дзявушчае імя: Марыя.
Ангел, увайшоўшы да яе́, сказаў: радуйся, дабрадатная! Госпад з табою; багасла́ўлена ты між жанок.
І, увыйшоўшы да яе, ангіл сказаў: «Здарова, ласкаю абдараваная! Спадар із табою; дабраславёная ты памеж жанок».
Яна-ж, убачыўшы яго, спалохалася ад слоў яго і разважала, што-б гэта было за прывітаньне такое?
Яна ж, абачыўшы яго, парушылася на слова ягонае й разважала, што гэта было б за здарованьне.
І сказаў ёй Ангел: ня бойся, Марыя; бо ты знайшла ласку ў Бога.
І сказаў ёй ангіл: «Ня бойся, Марыя, бо ты прыдбала ласку ў Бога.
І вось зачне́ш у чэраве і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус.
І вось, зачнеш у жываце, і народзіш Сына, і назавеш імя Ягонае: Ісус.
Ён будзе вялікі і Сынам Найвышэйшага назаве́цца, і дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго,
Ён будзе вялікі і назавецца Сынам Навышняга, і Спадар Бог дасьць Яму пасад Давідаў, айца Ягонага;
і цары́ць будзе над домам Якава даве́ку, і царству Яго ня будзе канца.
І будзе гаспадарстваваць у доме Якававым навекі, і гаспадарству Ягонаму ня будзе канца».
Марыя-ж сказала Ангелу: як гэта будзе, калі я ня знаю мужа?
І сказала Марыя ангілу: «Як гэта будзе, калі я мужа ня знаю?»
І ў адказ сказаў ей: Дух Сьвяты найдзе́ на цябе́, і сіла Найвышэйшага ахіне́ цябе́: вось чаму й тое, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назаве́цца.
І, адказуючы, ангіл сказаў ёй: «Дух Сьвяты зыйдзе на Цябе, і моц Навышняга засьціць табе; затым і народжанае сьвятое назавецца Сынам Божым.
Вось і Альжбе́та, сваячка твая, і яна зачала сына ў ста́расьці сваёй, і гэта ўжо шосты ме́сяц у яе́, хоць і называнай няплоднай.
І вось, сваячка твая Альжбета, званая бясплоднай, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэты ё шосты месяц ёй, званай бясплоднай.
Бо-ж у Бога ніводнае слова ня будзе немагчымым.
Бо ў Бога нічога няма немагчымага».
І сказала Марыя: вось я — слуга Госпада; няхай ста́нецца мне́ па слову твайму. І адыйшоў ад яе́ Ангел.
І Марыя сказала: «Вось, служэбка Спадарова; хай будзе імне подле слова Твайго». І ангіл адышоў ад яе.
Устаўшы-ж Марыя ў тыя дні борзда пайшла ў горную краіну, у ме́ста Юдзіна.
І ўстаўшы Марыя тых дзён, з пасьпехам пайшла да гаравое краіны, да места Юдзінага.
І ўвайшла ў дом Захарыі і прывітала Альжбе́ту.
І ўвыйшла ў дом Захарын, і паздаровала Альжбету.
І ста́лася, як Альжбе́та ўчула прывітаньне Марыі, узварухну́лася дзіцятка ў чэраве яе́, і Альжбе́та напоўнілася Духам Сьвятым.
І сталася, як пачула Альжбета здарованьне Марыіна, што скранулася дзяцянё ў жываце ейным, і Альжбета напоўнілася Духам Сьвятым,
І загаласіла моцным голасам і сказала: багасла́ўлена ты між жанок, і багасла́ўлены плод чэ́рава твайго.
І загукала вялікім голасам, і сказала: «Дабраславёная ты памеж жанок, і дабраславёны плод жывата твайго.
І адкуль гэтае мне́, што прыйшла маці Госпада майго да мяне́?
І скуль гэта імне, што прышла маці Спадара майго да мяне?
Бо вось, як голас вітаньня твайго дайшоў да вушэй маіх, узварухнулася вясёла дзіцятка ў чэраве маім.
Бо, гля, як толькі гук здарованьня твайго загучэў у вушшу маім, скранулася з радасьці дзецянётка ў жываце маім.
І шчасьлíва паве́рыўшая: бо збудзецца сказанае ёй ад Госпада.
І дабраславёная тая, што паверыла, бо зьдзеецца сказанае ёй ад Спадара».
І сказала Марыя: вяліча́е душа мая́ Госпада;
І сказала Марыя: «Узьвялічае душа мая Спадара;
і ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасіцелю маім,
І ўсьцешыі’ся дух мой у Вогу, Спасу маім;
што глянуў Ён на пакорнасьць рабы свае́, бо адгэтуль шчасьліваю называцімуць мяне́ ўсе́ роды,
Бо глянуў Ён на паніжэньне служэбкі Свае; вось, адгэтуль за шчасьлівую мяне будуць мець усі роды;
бо вялікае ўчыніў мне́ Дужы́; і сьвятое імя Яго;
Бо ўчыніў імне вялічча Дужы; і сьвятое імя Ягонае;
і міласьць Яго ў роды радоў для тых, што баяцца Яго.
І міласэрдзе Ягонае ад роду да роду да тых, што баяцца Яго.
Учыніў сілу рукой сваёй; рассе́яў гордых думкамі сэрца іх;
Зьдзеяў моц цаўём Сваім; расьцярушыў пыхатых падумкамі сэрца іхнага;
адабраў у моцных пасады, узьвялічыў пакорных,
Ськінуў дужых із пасадаў і павышыў паніжаных.
галодных здаволіў дабром, а багатыроў адпусьціў ні з чым.
Напоўніў прагнучых дабром, а багатых адаслаў пустых.
Прыняў Ізраіля, слугу свайго, успомніў міласьць,
Памог Ізраелю, слузе Свайму, памятуючы на міласэрдзе,
як гаварыў да айцоў нашых, да Аўраама і насе́ньня яго даве́ку.
Як казаў айцом нашым, Абрагаму а насеньню ягонаму навекі».
Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох ме́сяцаў і вярнулася ў дом свой.
І заставалася Марыя зь ёй каля трох месяцаў, і зьвярнулася да дому свайго.
Альжбе́це-ж настаў час радзіць, і яна ўрадзіла сына.
Альжбеце ж выпаўніўся час радзіць, і яна нарадзіла сына.
І пачулі сусе́дзі ды сваякі яе́, што ўзьвялічыў Госпад міласьць сваю над ёю, і це́шыліся з ёю.
І пачулі суседзі а сваякі ейныя, як Спадар узьвялічыў міласэрдзе над ёй, і цешыліся зь ёю.
У восмы дзе́нь прыйшлі абрэзаць дзіцятка і хаце́лі назваць яго па іме́ньню бацькі яго Захарыям.
І сталася, што на восьмы дзень прышлі абразаць дзецянё і звалі яго, подле імені айца ягонага, Захара.
На гэтае маці яго сказала: не́, а назваць яго Іоанам.
Але маці ягоная, адказуючы, сказала: «Не, але названы будзе Яанам».
І сказалі ёй: нікога няма ў родзе тваім, хто зваўся-б гэтым іме́ньнем.
І сказалі ёй: «Нікога няма ў родзе тваім, каб быў названы гэтым імям».
І пыталіся на міга́х у бацькі, як бы ён хаце́ў назваць яго.
І паказавалі знакамі айцу ягонаму, як бы яго хацеў назваць.
Ён зажадаў дошчачку і напісаў: Іоан імя яму. І ўсе́ дзівіліся.
А ён, папрасіўшы дошчачкі, напісаў, кажучы: «Яан імя ягонае». І дзіваваліся ўсі.
І ў той жа час расчыніліся вусны яго і язык яго, і ён стаў гаварыць, багасла́ўлючы Бога.
І якга адчыніліся вусны ягоныя а язык ягоны, і ён гукаў, хвалячы Бога.
І страх узьняўся сярод сусе́дзяў іх; і расказвалі пра ўсё гэтае па ўсёй нагорнай старане́ Юдэйскай.
І напаў страх на ўеіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй гаравой краіне Юдэі гукалі ўсі гэтыя словы.
І ўсе́ чуўшыя ўзялі гэтае да сэрца свайго і гаварылі: што-ж гэта будзе за дзіця? І рука Госпадава была з ім.
І ўсі, што чулі, складалі ў сэрцах сваіх, кажучы: «Што за дзецянё гэта будзе!» І запраўды рука Спадарова была зь ім.
І Захарыя, бацька яго, напоўніўся Сьвятым Духам і прарочыў, кажучы:
І Захара, айцец ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і праракаў, кажучы:
Багасла́ўлены Госпад Бог Ізраіляў, што адве́даў народ свой і даў выбаўле́ньне яму;
«Дабраславёны Спадар, Бог Ізраеляў, што даведаўся й зьдзеяў адкупленьне люду Свайму;
і падняў рог спасе́ньня нашага ў доме Давіда, слугі Свайго,
І ўзьняў рог спасеньня нам у доме Давіда, слугі Свайго;
(як апавясьцíў вуснамі быўшых ад ве́ку сьвятых прарокаў Сваіх),
Як казаў вуснамі сьвятых прарокаў Сваіх, што былі ад веку,
спасе́ нас ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавíдзячых нас;
Праз спасеньне нас ад варагоў нашых і ад рукі ўсіх ненавідзячых нас;
і ўчы́ніць ла́ску бацьком нашым і спамяне́ сьвяты тастамант свой,
Што зьдзее міласэрдзе айцом нашым і ўспомне сьвятую ўмову Сваю,
прысягу, што кляўся Аўрааму, бацьцы нашаму, даць нам,
Прысягу, што Ён прысягнуў Абрагаму, айцу нашаму, даць нам,
не з баязьні, па выбаўле́ньні з рукі ворагаў нашых
Каб бяз страху, з рукі непрыяцеляў сваіх вывальненыя, служылі Яму
служыць Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад ім у-ва ўсе́ дні жыцьця нашага.
Ў сьвятасьці а справядлівасьці перад Ім усі дні жыцьця свайго.
І ты, дзіцятка, назавешся прарокам Усявышняга, бо пройдзеш напе́рад прад абліччам Госпада — прыгатаваць шляхі Яму,
І ты, дзецянё, назавешся прарокам Навышняга, бо пойдзеш перад відам Спадаровым, гатаваць дарогі Ягоныя,
даць народу пазнаць спасе́ньне ў адпушчэньні грахоў яго,
Даць пазнаньне спасеньня люду Ягонаму ў дараваньню грахоў іхных,
па ўну́транаму міласэрдзю Бога нашага, якім адве́даў нас Усход з вышыні,
Пераз чульлівае міласэрдзе Бога нашага, як із вышыні Золак даведаўся да нас,
прасьвяціць тых, што ў це́мры і ў цяню́ сьмяротным, пакіраваць ногі нашыя, на дарогу міра.
Даць сьвятло седзячым у цямноце а ў сьценю сьмерці, кіраваць ногі нашыя на дарогу супакою».
Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях да дня зьяўле́ньня свайго Ізраілю.
А дзяцё расло а дужэла духам, і было на пустынях аж да дня паказаньня свайго Ізраелю.