Лукаша 1 разьдзел

Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Л. Дзекуць-Малея → Пераклад Міхася Міцкевіча

 
 

Як ужо многія браліся напісаць аповесьць аб зусім добра вядомых сярод вас здарэньнях,
 
Так як іншыя браліся ўкладаць аповесьці пра добра вядомыя між намі падзеі,

як пераказалі нам тое быўшыя з са́мага пачатку вачавідцамі і слугамі Слова,
 
І як пераказалі нам тыя, якія ад самага пачатку былі вачавідцамі й служыцелямі Слова,

то прыйшло на думку і мне́, пільна разьве́даўшы аб усім ад пачатку, як сьле́д апісаць табе́, высокапаважаны Феафіле,
 
Гэтак і я прызволіў сабе, добра разьведаўшы ўсё ад пачатку, папарадку апісаць табе, высокадастойны Тэафіле,

каб ты даве́даўся праўду аб тых словах, якіх цябе́ навучылі.
 
Каб уверыўся ты ў праўдзівасьць таго вучэньня, у якім быў настаўлены.

Быў у дні Ірада, цара Юдэйскага, сьвяшчэньнік з Авіявае чаргі, на імя Захарыя, і жонка яго з дачок Ааронавых; і было імя яе́ Альжбе́та.
 
Быў у дні Ірада, караля Юдэйскага, сьвячэньнік з чаргі Авіевай, на імя Захары, і жана яго з дочак Ааронавых, а імя ёй — Альжбета.

Былі-ж яны абое праведныя перад Богам, паступаючы паводле прыказаньняў і законаў Госпада беззаганна.
 
Былі-ж яны абое праведныя прад Богам, беззаганна трымаючыся прыказаньня і законаў Гасподніх.

І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбе́та была няплодная, і абое яны былі паджылыя ў гадох сваіх.
 
І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбета была няплодная, і абое былі ўжо паджылыя ў гадох сваіх.

І ста́лася, калі ў парадку свае́ чаргі служыў ён перад Богам,
 
Аднойчы, калі ён у парадку чаргі свае служыў прад Богам,

выпала яму паводле звычаю сьвяшчэньнікаў увайсьці ў царкву Гасподнюю кадзíць;
 
Выпала яму, паводля ўкладу сьвятарскага, ўвайсьці ў Сьвятыню Гасподнюю кадзіць.

а ўся маса народу вонках малілася ў час каджэньня.
 
А ўся маса народу ў часе каджэньня малілася вонках.

І зьявіўся яму Ангел Гасподні, стоячы справа ля кадзільнага ахвярніку.
 
І сталася: зьявіўся яму ангел Божы, стоячы з правага боку кадзільнага ахвярніка.

І спалохаўся Захарыя, убачыўшы яго, і зьняў яго страх.
 
Захары, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.

Ангел жа сказаў яму: ня бойся, Захарыя; бо вы́слухана малітва твая, і жонка твая Альжбе́та ўродзіць табе́ сына, і дасі яму імя — Іоан.
 
Ангел-жа сказаў яму: — ня бойся, Захары, бо выслухана малітва твая, і жана твая Альжбета народзіць табе сына, і дасі яму імя — Ян.

І будзе табе́ радасьць і ўце́ха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.
 
І будзе табе радасьць і ўцеха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.

Бо ён будзе вялікі перад Госпадам; і ня будзе піць віна і сікеру, і Духам Сьвятым напоўніцца яшчэ ў чэраве маткі свае́.
 
Бо ён вялікі будзе прад Госпадам, ня будзе піць віна й пітва крэпкага, і напоўніцца Духам Сьвятым яшчэ ў улоньні маці свае.

І многіх з сыноў Ізраілявых наве́рне да Госпада Бога іх.
 
І многіх сыноў Ізраілевых прыверне да Госпада Бога іх.

І пройдзе перад Ім у духу і сіле Ільлі, каб вярнуць сэрцы бацькоў дзе́цям, і непаслухмя́ных да мудрасьці праведных, каб прыгатаваць Госпаду народ падгатоўлены.
 
І пярэйдзе перад Ім у духу й сіле Ільлі, каб прывярнуць сэрцы бацькоў да дзецей, а нявернікаў да мудрасьці праведнікаў, каб паставіць прад Госпадам народ прыгатаваны.

І сказаў Захарыя Ангелу: Па чым пазна́ю я гэтае? То-ж я стары́, і жонка мая ў гадо́х пажылых.
 
І сказаў Захары ангелу: — пачым я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жана мая ў гадох паджылых.

І сказаў яму Ангел у адказ: я — Гаўрыіл, што перад Богам стаю, і пасла́ны гаварыць з табою і абвясьціць табе́ гэтае.
 
Ангел у адказ сказаў яму: — я Габрыель, прад Богам пастаўлены, і пасланы гаварыць з табою й абвесьціць табе гэтую дабравесьць.

І вось, будзеш ты маўчаць, і ня здолееш гаварыць да дня, калі гэтае станецца: за тое, што не паве́рыў словам маім, якія збудуцца ў свой час.
 
Вось-жа ты анямееш, і ня будзеш магчы гаварыць аж да дня, у якім гэта станецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў часе сваім.

І ждаў народ Захарыю і дзівіўся, што ён марудзіць у царкве́.
 
Тымчасам народ чакаў Захарыя й дзівіўся, што ён марудзіць у храме.

Выйшаўшы-ж, ён ня мог гаварыць да іх: і пазналі, што бачыў зья́ву ў царкве́; і ён ківаў і астаўся не́мы.
 
Калі-ж ён выйшаў, то ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў прывід у храме; а ён толькі паказваў на мігі, і астаўся нямым.

І сталася, як скончыліся дні службы яго, вярнуўся ён у дом свой.
 
А калі скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.

Пасьля гэтых дзён зачала Альжбе́та, жонка яго, і таілася пяць ме́сяцаў, ды гаварыла:
 
Па тых-жа днёх зачала Альжбета, жана ягоная, і таілася пяць месяцаў і гаварыла:

так учыніў мне́ Госпад у дні гэтыя, як глянуў на мяне́, каб зьняць з мяне́ ганьбу між людзьмі.
 
— Так учыніў мне Гаспад у дні гэтыя, калі ўважыў на мяне, каб зьняць з мяне ганьбу між людзьмі.

У шосты-ж ме́сяц пасланы быў Ангел Гаўрыіл ад Бога ў места Галіле́йскае, называнае Назарэт,
 
На шостым-жа месяцы пасланы быў ангел Гаўрыель ад Бога ў места Галілейскае, званае Назарэт;

да дзе́вы, зару́чанай з мужам іме́ньнем Язэп, з дому Давідавага; імя-ж дзе́вы — Марыя.
 
Да Дзевы, заручанай з мужам, на імя Язэп, з дому Давыдавага, а імя Дзевы — Марыя.

Ангел, увайшоўшы да яе́, сказаў: радуйся, дабрадатная! Госпад з табою; багасла́ўлена ты між жанок.
 
І ўвайшоўшы да яе, ангел прамовіў: — радуйся, добрадарная! Гаспад з табою! дабраславёная ты між жанчын.

Яна-ж, убачыўшы яго, спалохалася ад слоў яго і разважала, што-б гэта было за прывітаньне такое?
 
Яна-ж, убачыўшы яго, затрывожылася ад слоў ягоных і разважала: што-б значыла прывітаньне гэткае?

І сказаў ёй Ангел: ня бойся, Марыя; бо ты знайшла ласку ў Бога.
 
І сказаў ёй Ангел: — ня бойся, Марыя, вось здабыла ты ласку ў Бога.

І вось зачне́ш у чэраве і народзіш Сына, і дасі Яму імя: Ісус.
 
І ты зачнеш у ўлоньні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.

Ён будзе вялікі і Сынам Найвышэйшага назаве́цца, і дасьць Яму Госпад Бог пасад Давіда, бацькі Яго,
 
Ён будзе вялікім і Сынам Найвышэйшага назавецца; і дасьць Яму Гаспад Бог пасад Давыда, айца Ягонага.

і цары́ць будзе над домам Якава даве́ку, і царству Яго ня будзе канца.
 
І ўладарыць будзе над домам Якуба навек, і Ўладарству Яго ня будзе канца.

Марыя-ж сказала Ангелу: як гэта будзе, калі я ня знаю мужа?
 
Марыя-ж сказала Ангелу: — як-жа гэта станецца, калі я мужа ня знаю?

І ў адказ сказаў ей: Дух Сьвяты найдзе́ на цябе́, і сіла Найвышэйшага ахіне́ цябе́: вось чаму й тое, што народзіцца сьвятое, Сынам Божым назаве́цца.
 
І Ангел у адказ сказаў ёй: — Дух Сьвяты найдзе на цябе, і сіла Найвышэйшага ахіне цябе, таму й народжанае Сьвятое Сынам Божым назавецца.

Вось і Альжбе́та, сваячка твая, і яна зачала сына ў ста́расьці сваёй, і гэта ўжо шосты ме́сяц у яе́, хоць і называнай няплоднай.
 
Вось і Альжбета, сваячка твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэта ўжо шосты месяц у яе.

Бо-ж у Бога ніводнае слова ня будзе немагчымым.
 
Бо-ж у Бога не зьняважыцца ніводнае слова.

І сказала Марыя: вось я — слуга Госпада; няхай ста́нецца мне́ па слову твайму. І адыйшоў ад яе́ Ангел.
 
Тады Марыя сказала: — я слуга Гаспада, няхай станецца мне подля слова твайго; і адыйшоў ад яе Ангел.

Устаўшы-ж Марыя ў тыя дні борзда пайшла ў горную краіну, у ме́ста Юдзіна.
 
І вось, у дні тыя, Марыя, ўстаўшы, сьпешна пайшла ў горную краіну, у места Юдава.

І ўвайшла ў дом Захарыі і прывітала Альжбе́ту.
 
І ўвайшла ў дом Захарыя й вітала Альжбету.

І ста́лася, як Альжбе́та ўчула прывітаньне Марыі, узварухну́лася дзіцятка ў чэраве яе́, і Альжбе́та напоўнілася Духам Сьвятым.
 
І сталася: калі пачула Альжбета вітаньне Марыіна, узыгралася дзіцятка ў улоньні яе; і пранялася Альжбета Духам Сьвятым.

І загаласіла моцным голасам і сказала: багасла́ўлена ты між жанок, і багасла́ўлены плод чэ́рава твайго.
 
І ўсклікнула моцным голасам, прамовіўшы: — дабраславёна ты між жанчын, і дабраславёны плод улоньня твайго!

І адкуль гэтае мне́, што прыйшла маці Госпада майго да мяне́?
 
І скуль-жа мне гэта, што маці Госпада майго прыйшла да мяне?

Бо вось, як голас вітаньня твайго дайшоў да вушэй маіх, узварухнулася вясёла дзіцятка ў чэраве маім.
 
Бо калі голас вітаньня твайго дайшоў да слыху майго, радасна ўзыграла дзіцятка ў улоньні маім.

І шчасьлíва паве́рыўшая: бо збудзецца сказанае ёй ад Госпада.
 
І шчасьлівая ты, што паверыла, бо збудзецца сказанае ад Госпада.

І сказала Марыя: вяліча́е душа мая́ Госпада;
 
І прамовіла Марыя: — вялічае душа мая Госпада,

і ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасіцелю маім,
 
І ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасе маім.

што глянуў Ён на пакорнасьць рабы свае́, бо адгэтуль шчасьліваю называцімуць мяне́ ўсе́ роды,
 
Бо ўзглянуў Ён на пакорнасьць слугі Свае, і ад дзён гэтых уласкавёнай будуць зваць мяне ўсе роды.

бо вялікае ўчыніў мне́ Дужы́; і сьвятое імя Яго;
 
Бо велікае ўчыніў мне Моцны, і Сьвятое Імя Яго.

і міласьць Яго ў роды радоў для тых, што баяцца Яго.
 
І міласьць Яго з роду ў род для тых, хто баяцца Яго.

Учыніў сілу рукой сваёй; рассе́яў гордых думкамі сэрца іх;
 
Выявіў магутнасьць рукі Сваей, расьвеяў пагардлівых у помыслах сэрцаў іхных;

адабраў у моцных пасады, узьвялічыў пакорных,
 
Пазьнімаў уладных з прастолаў і ўзьняў пакорных;

галодных здаволіў дабром, а багатыроў адпусьціў ні з чым.
 
Надзяліў галодных дабром, і багацеяў зьвёў да спусьцізны.

Прыняў Ізраіля, слугу свайго, успомніў міласьць,
 
Успаняў Ізраіля, слугу Свайго, памянуўшы міласэрдзем Сваім;

як гаварыў да айцоў нашых, да Аўраама і насе́ньня яго даве́ку.
 
Як прамоўляў айцам нашым — Абрагаму й патомству ягонаму на векі.

Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох ме́сяцаў і вярнулася ў дом свой.
 
Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох месяцаў ды вярнулася ў дом свой.

Альжбе́це-ж настаў час радзіць, і яна ўрадзіла сына.
 
Альжбете-ж настаў час радзіць, і яна нарадзіла сына.

І пачулі сусе́дзі ды сваякі яе́, што ўзьвялічыў Госпад міласьць сваю над ёю, і це́шыліся з ёю.
 
І дачуліся суседзі й сваякі яе, што абдарыў яе Гаспад міласьцю Сваею, і радаваліся з ёю.

У восмы дзе́нь прыйшлі абрэзаць дзіцятка і хаце́лі назваць яго па іме́ньню бацькі яго Захарыям.
 
І вось надыйшоў восьмы дзень, калі прыйшлі абрэзаць дзіцятка, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага — Захары.

На гэтае маці яго сказала: не́, а назваць яго Іоанам.
 
Але маці запярэчыла, сказаўшы: — не, няхай названы будзе Ян.

І сказалі ёй: нікога няма ў родзе тваім, хто зваўся-б гэтым іме́ньнем.
 
І сказалі ёй: — няма-ж нікога ў родзе тваім, хто-б зваўся імём гэтым.

І пыталіся на міга́х у бацькі, як бы ён хаце́ў назваць яго.
 
Тады на мігі пыталіся ў бацькі яго, як-бы ён хацеў назваць яго.

Ён зажадаў дошчачку і напісаў: Іоан імя яму. І ўсе́ дзівіліся.
 
Ён-жа зажадаў дошчачку й напісаў: Ян — імя яму; усе-ж задзівіліся.

І ў той жа час расчыніліся вусны яго і язык яго, і ён стаў гаварыць, багасла́ўлючы Бога.
 
І ўраз-жа расчыніліся вусны ягоныя й разьвязаўся язык, і ён пачаў гаварыць, праслаўляючы Бога.

І страх узьняўся сярод сусе́дзяў іх; і расказвалі пра ўсё гэтае па ўсёй нагорнай старане́ Юдэйскай.
 
І праняў страх ўсіх суседзяў, і расказвалі пра ўсё гэта па ўсей горнай краіне Юдэйскай.

І ўсе́ чуўшыя ўзялі гэтае да сэрца свайго і гаварылі: што-ж гэта будзе за дзіця? І рука Госпадава была з ім.
 
Усе, хто чулі гэтае, прынялі ўсё да сэрца свайго й гаварылі: — што-ж будзе з дзіцяці гэтага? і рука Гасподняя была з ім.

І Захарыя, бацька яго, напоўніўся Сьвятым Духам і прарочыў, кажучы:
 
Захары-ж, бацька яго, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, прамаўляючы:

Багасла́ўлены Госпад Бог Ізраіляў, што адве́даў народ свой і даў выбаўле́ньне яму;
 
— Сьвятаслаўлен Гаспад Бог Ізраілеў, Ён адведаў і ўчыніў выбаўленьне народу Свайму.

і падняў рог спасе́ньня нашага ў доме Давіда, слугі Свайго,
 
І ўзьняў голас збавеньня нашага ў доме Давыда, слугі Свайго;

(як апавясьцíў вуснамі быўшых ад ве́ку сьвятых прарокаў Сваіх),
 
Як абвесьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх:

спасе́ нас ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавíдзячых нас;
 
Збавеньне ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;

і ўчы́ніць ла́ску бацьком нашым і спамяне́ сьвяты тастамант свой,
 
Праявіць міласьць да бацькоў нашых і ўспамяне Сьвяты Запавет Свой.

прысягу, што кляўся Аўрааму, бацьцы нашаму, даць нам,
 
Прырачэньнем, якое даў айцу нашаму Абрагаму, абдарыць нас;

не з баязьні, па выбаўле́ньні з рукі ворагаў нашых
 
Каб выбаўленыя з рукі ворагаў нашых,

служыць Яму ў сьвятасьці і праўдзе перад ім у-ва ўсе́ дні жыцьця нашага.
 
Мы бяз боязьні служылі Яму ў сьвятасьці й праўдзе прад Ім праз усе дні жыцьця нашага.

І ты, дзіцятка, назавешся прарокам Усявышняга, бо пройдзеш напе́рад прад абліччам Госпада — прыгатаваць шляхі Яму,
 
І ты, дзіцятка, прарокам Найвышэйшага назавешся, бо прадстанеш прад абліччам Госпада прыгатаваць шляхі Яму.

даць народу пазнаць спасе́ньне ў адпушчэньні грахоў яго,
 
Падаць людзям сваім сьведамасьць збаўленьня праз адпушчэньне грахоў іхных.

па ўну́транаму міласэрдзю Бога нашага, якім адве́даў нас Усход з вышыні,
 
Праз міласэрную літасьць Бога нашага, у якой адведаў нас Усход з вышыняў,

прасьвяціць тых, што ў це́мры і ў цяню́ сьмяротным, пакіраваць ногі нашыя, на дарогу міра.
 
Прасьвяціць тых, хто ў цемры й змроку сьмяротным, накіраваць ногі нашыя на дарогу згоды.

Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях да дня зьяўле́ньня свайго Ізраілю.
 
Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях аж да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.