Лукаша 1 разьдзел
Паводле Лукаша Сьвятое Дабравесьце
Пераклад Яна Станкевіча → Пераклад Міхася Міцкевіча
Як шмат хто ўзяўся напісаць нарыс праз сталыя здарэньні памеж нас,
Так як іншыя браліся ўкладаць аповесьці пра добра вядомыя між намі падзеі,
Як перадалі нам тыя, што спачатку вочнікамі а слугачымі Слова былі, —
І як пераказалі нам тыя, якія ад самага пачатку былі вачавідцамі й служыцелямі Слова,
Здалося й імне добрым, дасьледаваўшы ўсе з належнага жарала, акуратна а з парадку напісаць тэ праз гэта, найпачэсьліўшы Хахілю,
Гэтак і я прызволіў сабе, добра разьведаўшы ўсё ад пачатку, папарадку апісаць табе, высокадастойны Тэафіле,
Каб ты добра ведаў пэўнасьць таго, чаго ты быў навучаны.
Каб уверыўся ты ў праўдзівасьць таго вучэньня, у якім быў настаўлены.
За дзён Гірада, караля Юдэйскага, быў адзін сьвятар, імям Захара, зь дзянное радоўкі Авінае, і жонка ягоная была з дачок Ааронавых, і імя ейнае Альжбета.
Быў у дні Ірада, караля Юдэйскага, сьвячэньнік з чаргі Авіевай, на імя Захары, і жана яго з дочак Ааронавых, а імя ёй — Альжбета.
Яны абое былі справядлівыя перад Богам, ходзячы ў вусіх расказаньнях а пастановах Спадаровых без заганы.
Былі-ж яны абое праведныя прад Богам, беззаганна трымаючыся прыказаньня і законаў Гасподніх.
Але ня мелі дзяцяці, бо Альжбета была бясплодная, і абое былі ацяжараныя гадамі.
І ня было ў іх дзіцяці, бо Альжбета была няплодная, і абое былі ўжо паджылыя ў гадох сваіх.
І сталася, як ён правіў сьвятарскі ўрад перад Богам у парадку свае радоўкі,
Аднойчы, калі ён у парадку чаргі свае служыў прад Богам,
Подле звычаю сьвятарскага ўраду, было яму жэрабя кадзіць, як ён увыйшоў у Дом Спадароў;
Выпала яму, паводля ўкладу сьвятарскага, ўвайсьці ў Сьвятыню Гасподнюю кадзіць.
А ўся множасьць люду малілася вонках у часе кадзеньня, —
А ўся маса народу ў часе каджэньня малілася вонках.
І зьявіўся яму ангіл Спадароў, стоячы паправе аброчніка кадзеньня.
І сталася: зьявіўся яму ангел Божы, стоячы з правага боку кадзільнага ахвярніка.
І стрывожыўся Захара, абачыўшы, і ляк абняў яго.
Захары, убачыўшы яго, сумеўся, і страх агарнуў яго.
Але ангіл Спадароў сказаў яму: «Не лякайся, Захара; бо просьба твая пачута, і Альжбета, жонка твая, зачнець табе сына, і назавеш імя яго: Яан.
Ангел-жа сказаў яму: — ня бойся, Захары, бо выслухана малітва твая, і жана твая Альжбета народзіць табе сына, і дасі яму імя — Ян.
І табе будзе радасьць а весялосьць, і шмат хто будзе цешыцца з нараджэньня яго.
І будзе табе радасьць і ўцеха, і многія ўзрадуюцца з нараджэньня яго.
Бо ён будзе вялікі ў ваччу Спадаровым, і ня будзе піць віна ані хмельнага напітку, і напоўніцца Духам Сьвятым нават ад жывата маці свае.
Бо ён вялікі будзе прад Госпадам, ня будзе піць віна й пітва крэпкага, і напоўніцца Духам Сьвятым яшчэ ў улоньні маці свае.
І шмат каго зь дзяцей Ізраелявых наверне да Спадара, Бога іхнага.
І многіх сыноў Ізраілевых прыверне да Госпада Бога іх.
І ён пойдзе перад Ім у духу а магутнасьці Ільлінае, каб зьвярнуць сэрцы бацькоў да дзяцей і няслухменых да мудрасьці справядлівых, каб выгадаваць Спадару люд прыгатаваны».
І пярэйдзе перад Ім у духу й сіле Ільлі, каб прывярнуць сэрцы бацькоў да дзецей, а нявернікаў да мудрасьці праведнікаў, каб паставіць прад Госпадам народ прыгатаваны.
І сказаў Захара ангілу: «З чаго я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жонка мая вельма ацяжараная днямі».
І сказаў Захары ангелу: — пачым я пазнаю гэта? бо я ўжо стары, і жана мая ў гадох паджылых.
І, адказуючы, ангіл сказаў яму: «Я Гаўрэль, каторы стаю ў прытомнасьці Божай, і я быў пасланы казаць табе, і прынесьці табе дабравесьць.
Ангел у адказ сказаў яму: — я Габрыель, прад Богам пастаўлены, і пасланы гаварыць з табою й абвесьціць табе гэтую дабравесьць.
І вось, ты будзеш бязмоўны, і ня будзеш магчы гукаць аж да дня, калі гэта станецца, бо ты не паверыў словам маім, каторыя споўняцца ўпару».
Вось-жа ты анямееш, і ня будзеш магчы гаварыць аж да дня, у якім гэта станецца, за тое, што ты не паверыў словам маім, якія збудуцца ў часе сваім.
Люд жа чакаў Захары й дзіваваўся, што ён так длякаецца ў Доме Божым.
Тымчасам народ чакаў Захарыя й дзівіўся, што ён марудзіць у храме.
І, як ён вышаў, ня мог гукаць да іх; і яны пазналі, што ён відзеў відзень у Доме Божым, бо ён ківаў ім; і застаўся немы.
Калі-ж ён выйшаў, то ня мог гаварыць да іх; і яны зразумелі, што ён бачыў прывід у храме; а ён толькі паказваў на мігі, і астаўся нямым.
І сталася, што, як скончыліся дні адправы ягонае, ён адышоў да дому свайго.
А калі скончыліся дні службы ягонай, вярнуўся ў дом свой.
А па тых днёх зачала Альжбета, жонка ягоная, і таілася пяць месяцаў, кажучы:
Па тых-жа днёх зачала Альжбета, жана ягоная, і таілася пяць месяцаў і гаварыла:
«Гэтак імне ўчыніў Спадар за дзён, калі глянуў, каб зьняць ганьбу маю памеж людзёў».
— Так учыніў мне Гаспад у дні гэтыя, калі ўважыў на мяне, каб зьняць з мяне ганьбу між людзьмі.
А шостага месяца пасланы быў ад Бога ангіл Гаўрэль да места Ґалілейскага, званага Назарэт,
На шостым-жа месяцы пасланы быў ангел Гаўрыель ад Бога ў места Галілейскае, званае Назарэт;
Да дзявушчае, заручанае з чалавекам, каторага імя было Язэп, з дому Давідавага, а дзявушчае імя: Марыя.
Да Дзевы, заручанай з мужам, на імя Язэп, з дому Давыдавага, а імя Дзевы — Марыя.
І, увыйшоўшы да яе, ангіл сказаў: «Здарова, ласкаю абдараваная! Спадар із табою; дабраславёная ты памеж жанок».
І ўвайшоўшы да яе, ангел прамовіў: — радуйся, добрадарная! Гаспад з табою! дабраславёная ты між жанчын.
Яна ж, абачыўшы яго, парушылася на слова ягонае й разважала, што гэта было б за здарованьне.
Яна-ж, убачыўшы яго, затрывожылася ад слоў ягоных і разважала: што-б значыла прывітаньне гэткае?
І сказаў ёй ангіл: «Ня бойся, Марыя, бо ты прыдбала ласку ў Бога.
І сказаў ёй Ангел: — ня бойся, Марыя, вось здабыла ты ласку ў Бога.
І вось, зачнеш у жываце, і народзіш Сына, і назавеш імя Ягонае: Ісус.
І ты зачнеш у ўлоньні сваім і народзіш Сына, і дасі Яму імя Ісус.
Ён будзе вялікі і назавецца Сынам Навышняга, і Спадар Бог дасьць Яму пасад Давідаў, айца Ягонага;
Ён будзе вялікім і Сынам Найвышэйшага назавецца; і дасьць Яму Гаспад Бог пасад Давыда, айца Ягонага.
І будзе гаспадарстваваць у доме Якававым навекі, і гаспадарству Ягонаму ня будзе канца».
І ўладарыць будзе над домам Якуба навек, і Ўладарству Яго ня будзе канца.
І сказала Марыя ангілу: «Як гэта будзе, калі я мужа ня знаю?»
Марыя-ж сказала Ангелу: — як-жа гэта станецца, калі я мужа ня знаю?
І, адказуючы, ангіл сказаў ёй: «Дух Сьвяты зыйдзе на Цябе, і моц Навышняга засьціць табе; затым і народжанае сьвятое назавецца Сынам Божым.
І Ангел у адказ сказаў ёй: — Дух Сьвяты найдзе на цябе, і сіла Найвышэйшага ахіне цябе, таму й народжанае Сьвятое Сынам Божым назавецца.
І вось, сваячка твая Альжбета, званая бясплоднай, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэты ё шосты месяц ёй, званай бясплоднай.
Вось і Альжбета, сваячка твая, называная няплоднаю, і яна зачала сына ў старасьці сваёй, і гэта ўжо шосты месяц у яе.
Бо ў Бога нічога няма немагчымага».
Бо-ж у Бога не зьняважыцца ніводнае слова.
І Марыя сказала: «Вось, служэбка Спадарова; хай будзе імне подле слова Твайго». І ангіл адышоў ад яе.
Тады Марыя сказала: — я слуга Гаспада, няхай станецца мне подля слова твайго; і адыйшоў ад яе Ангел.
І ўстаўшы Марыя тых дзён, з пасьпехам пайшла да гаравое краіны, да места Юдзінага.
І вось, у дні тыя, Марыя, ўстаўшы, сьпешна пайшла ў горную краіну, у места Юдава.
І ўвыйшла ў дом Захарын, і паздаровала Альжбету.
І ўвайшла ў дом Захарыя й вітала Альжбету.
І сталася, як пачула Альжбета здарованьне Марыіна, што скранулася дзяцянё ў жываце ейным, і Альжбета напоўнілася Духам Сьвятым,
І сталася: калі пачула Альжбета вітаньне Марыіна, узыгралася дзіцятка ў улоньні яе; і пранялася Альжбета Духам Сьвятым.
І загукала вялікім голасам, і сказала: «Дабраславёная ты памеж жанок, і дабраславёны плод жывата твайго.
І ўсклікнула моцным голасам, прамовіўшы: — дабраславёна ты між жанчын, і дабраславёны плод улоньня твайго!
І скуль гэта імне, што прышла маці Спадара майго да мяне?
І скуль-жа мне гэта, што маці Госпада майго прыйшла да мяне?
Бо, гля, як толькі гук здарованьня твайго загучэў у вушшу маім, скранулася з радасьці дзецянётка ў жываце маім.
Бо калі голас вітаньня твайго дайшоў да слыху майго, радасна ўзыграла дзіцятка ў улоньні маім.
І дабраславёная тая, што паверыла, бо зьдзеецца сказанае ёй ад Спадара».
І шчасьлівая ты, што паверыла, бо збудзецца сказанае ад Госпада.
І сказала Марыя: «Узьвялічае душа мая Спадара;
І прамовіла Марыя: — вялічае душа мая Госпада,
І ўсьцешыі’ся дух мой у Вогу, Спасу маім;
І ўзрадаваўся дух мой у Богу Спасе маім.
Бо глянуў Ён на паніжэньне служэбкі Свае; вось, адгэтуль за шчасьлівую мяне будуць мець усі роды;
Бо ўзглянуў Ён на пакорнасьць слугі Свае, і ад дзён гэтых уласкавёнай будуць зваць мяне ўсе роды.
Бо ўчыніў імне вялічча Дужы; і сьвятое імя Ягонае;
Бо велікае ўчыніў мне Моцны, і Сьвятое Імя Яго.
І міласэрдзе Ягонае ад роду да роду да тых, што баяцца Яго.
І міласьць Яго з роду ў род для тых, хто баяцца Яго.
Зьдзеяў моц цаўём Сваім; расьцярушыў пыхатых падумкамі сэрца іхнага;
Выявіў магутнасьць рукі Сваей, расьвеяў пагардлівых у помыслах сэрцаў іхных;
Ськінуў дужых із пасадаў і павышыў паніжаных.
Пазьнімаў уладных з прастолаў і ўзьняў пакорных;
Напоўніў прагнучых дабром, а багатых адаслаў пустых.
Надзяліў галодных дабром, і багацеяў зьвёў да спусьцізны.
Памог Ізраелю, слузе Свайму, памятуючы на міласэрдзе,
Успаняў Ізраіля, слугу Свайго, памянуўшы міласэрдзем Сваім;
Як казаў айцом нашым, Абрагаму а насеньню ягонаму навекі».
Як прамоўляў айцам нашым — Абрагаму й патомству ягонаму на векі.
І заставалася Марыя зь ёй каля трох месяцаў, і зьвярнулася да дому свайго.
Прабыла-ж Марыя з ёю каля трох месяцаў ды вярнулася ў дом свой.
Альжбеце ж выпаўніўся час радзіць, і яна нарадзіла сына.
Альжбете-ж настаў час радзіць, і яна нарадзіла сына.
І пачулі суседзі а сваякі ейныя, як Спадар узьвялічыў міласэрдзе над ёй, і цешыліся зь ёю.
І дачуліся суседзі й сваякі яе, што абдарыў яе Гаспад міласьцю Сваею, і радаваліся з ёю.
І сталася, што на восьмы дзень прышлі абразаць дзецянё і звалі яго, подле імені айца ягонага, Захара.
І вось надыйшоў восьмы дзень, калі прыйшлі абрэзаць дзіцятка, і хацелі назваць яго імем бацькі ягонага — Захары.
Але маці ягоная, адказуючы, сказала: «Не, але названы будзе Яанам».
Але маці запярэчыла, сказаўшы: — не, няхай названы будзе Ян.
І сказалі ёй: «Нікога няма ў родзе тваім, каб быў названы гэтым імям».
І сказалі ёй: — няма-ж нікога ў родзе тваім, хто-б зваўся імём гэтым.
І паказавалі знакамі айцу ягонаму, як бы яго хацеў назваць.
Тады на мігі пыталіся ў бацькі яго, як-бы ён хацеў назваць яго.
А ён, папрасіўшы дошчачкі, напісаў, кажучы: «Яан імя ягонае». І дзіваваліся ўсі.
Ён-жа зажадаў дошчачку й напісаў: Ян — імя яму; усе-ж задзівіліся.
І якга адчыніліся вусны ягоныя а язык ягоны, і ён гукаў, хвалячы Бога.
І ўраз-жа расчыніліся вусны ягоныя й разьвязаўся язык, і ён пачаў гаварыць, праслаўляючы Бога.
І напаў страх на ўеіх, што жылі навокал іх, і па ўсёй гаравой краіне Юдэі гукалі ўсі гэтыя словы.
І праняў страх ўсіх суседзяў, і расказвалі пра ўсё гэта па ўсей горнай краіне Юдэйскай.
І ўсі, што чулі, складалі ў сэрцах сваіх, кажучы: «Што за дзецянё гэта будзе!» І запраўды рука Спадарова была зь ім.
Усе, хто чулі гэтае, прынялі ўсё да сэрца свайго й гаварылі: — што-ж будзе з дзіцяці гэтага? і рука Гасподняя была з ім.
І Захара, айцец ягоны, напоўніўся Духам Сьвятым і праракаў, кажучы:
Захары-ж, бацька яго, напоўніўся Духам Сьвятым і прарочыў, прамаўляючы:
«Дабраславёны Спадар, Бог Ізраеляў, што даведаўся й зьдзеяў адкупленьне люду Свайму;
— Сьвятаслаўлен Гаспад Бог Ізраілеў, Ён адведаў і ўчыніў выбаўленьне народу Свайму.
І ўзьняў рог спасеньня нам у доме Давіда, слугі Свайго;
І ўзьняў голас збавеньня нашага ў доме Давыда, слугі Свайго;
Як казаў вуснамі сьвятых прарокаў Сваіх, што былі ад веку,
Як абвесьціў вуснамі былых ад веку сьвятых прарокаў Сваіх:
Праз спасеньне нас ад варагоў нашых і ад рукі ўсіх ненавідзячых нас;
Збавеньне ад ворагаў нашых і ад рукі ўсіх ненавісьнікаў нашых;
Што зьдзее міласэрдзе айцом нашым і ўспомне сьвятую ўмову Сваю,
Праявіць міласьць да бацькоў нашых і ўспамяне Сьвяты Запавет Свой.
Прысягу, што Ён прысягнуў Абрагаму, айцу нашаму, даць нам,
Прырачэньнем, якое даў айцу нашаму Абрагаму, абдарыць нас;
Каб бяз страху, з рукі непрыяцеляў сваіх вывальненыя, служылі Яму
Каб выбаўленыя з рукі ворагаў нашых,
Ў сьвятасьці а справядлівасьці перад Ім усі дні жыцьця свайго.
Мы бяз боязьні служылі Яму ў сьвятасьці й праўдзе прад Ім праз усе дні жыцьця нашага.
І ты, дзецянё, назавешся прарокам Навышняга, бо пойдзеш перад відам Спадаровым, гатаваць дарогі Ягоныя,
І ты, дзіцятка, прарокам Найвышэйшага назавешся, бо прадстанеш прад абліччам Госпада прыгатаваць шляхі Яму.
Даць пазнаньне спасеньня люду Ягонаму ў дараваньню грахоў іхных,
Падаць людзям сваім сьведамасьць збаўленьня праз адпушчэньне грахоў іхных.
Пераз чульлівае міласэрдзе Бога нашага, як із вышыні Золак даведаўся да нас,
Праз міласэрную літасьць Бога нашага, у якой адведаў нас Усход з вышыняў,
Даць сьвятло седзячым у цямноце а ў сьценю сьмерці, кіраваць ногі нашыя на дарогу супакою».
Прасьвяціць тых, хто ў цемры й змроку сьмяротным, накіраваць ногі нашыя на дарогу згоды.
А дзяцё расло а дужэла духам, і было на пустынях аж да дня паказаньня свайго Ізраелю.
Дзіця-ж узрастала і ўмацоўвалася духам, і было ў пустынях аж да дня зьяўленьня свайго Ізраілю.
