Быццё 29 разьдзел

 

 

І ўстаў Якаў і пайшоў у зямлю сыноў усходу.

 

Востав же оттуду, Яковъ приде в землю на востокъ солнъца.

І ўгледзеў: вось, на полі калодзеж, і там тры статкі дробнага быдла, якія ляжалі каля яго таму, што з таго калодзежа паілі статкі. Над вусьцем калодзежа быў вялікі камень.

 

И виде кладезь на поли и три стада овець, опочивающих около его, с него убо напаяху стада. Камень пакъ великий лежаше надъ устиемъ кладезя,

Калі зьбіраліся туды ўсе статкі, адвальвалі камень ад вусьця калодзежа і паілі авечкі; пасьля зноў клалі камень на сваё месца, на вусьце калодзежа.

 

обычай убо имеаху: егда собирахуся вси овце, отвалеваху камень и, напоивши стада, опять полагаху и надъ устиемъ кладезя.

Якаў сказаў ім: братове мае, адкуль вы? Яны сказалі: мы з Харана.

 

И рече Яковъ к пастырем: «Братия, откуду есте вы?» Они же отвещаша: «Из Харана».

Ён сказаў ім: ці ведаеце вы Лавана, сына Нахоравага? Яны сказалі: ведаем.

 

Их же пытаяся, рече: «Знаете ли Лавана, сына Нахорова?» Реша к нему: «Знаемъ».

Ён яшчэ сказаў ім: ці здаровіцца яму? Яны сказалі: здаровіцца; і вось, Рахіль, дачка ягоная, ідзе з авечкамі.

 

И паки пыталъ их: «Здравъ ли ест?» Тии же отвещаша: «Здравъ». Симъ же глаголющимъ, и се Рахиль, дщера Лаванова, идяше с стадомъ отца своего.

І сказаў: вось, дня яшчэ многа; ня час зьбіраць быдла; напаеце авечак і ідзеце, пасеце.

 

И рече Яковъ: «Еще ест далеко до вечера, и не часъ гнати стадъ до хлевовъ. Сего для напоите перъвей овъце и потомъ их паки на паству жените».

Яны сказалі: ня можам, пакуль не зьбяруцца ўсе статкі, і не адваляць каменя ад вусьця калодзежа; тады будзем мы паіць авечкі.

 

Они же отвещали ему, глаголюще: «Не можемъ, дондеже не зберутся вся стада и дондеже не отвалим каменя от устия кладезу, да напоимъ овце».

Яшчэ ён гаварыў зь імі, як прыйшла Рахіль з дробным быдлам бацькі свайго, бо яна пасьвіла.

 

Еще же имъ молвящимъ, се Рахиль пришла ест со овцами отца своего, она убо пасяше тогда стадо.

Калі Якаў убачыў Рахіль, дачку Лавана, брата маці сваёй, дык падышоў Якаў, адваліў камень ад вусьця калодзежа і напаіў авечкі Лавана, брата маці сваёй.

 

Сию же внегда узрелъ Яковъ и доведался, яко сестра его дядковна естъ и овце Лавана, дяди его, суть, отвалилъ камень от устия кладезу, и напоивъ овце,

І пацалаваў Якаў Рахіль і ўзвысіў голас свой і заплакаў.

 

поцалова Рахиль. И воздвиже гласъ свой, и проплакася,

І сказаў Якаў Рахілі, што ён родзіч бацьку яе і што ён сын Рэбэкі. А яна пабегла і сказала бацьку свайму.

 

и поведилъ ей, иже естъ братъ ее а сынъ Ревечинъ. Она же поспеши и возвести отцу своему.

Лаван, пачуўшы пра Якава, сына сястры сваёй, выбег яму насустрач, абняў яго і пацалаваў яго, і ўвёў яго ў дом свой; і ён расказаў Лавану ўсё гэта.

 

Той пакъ егда услышалъ, иже пришолъ Яковъ, сынъ сестры его, тече во стретение ему, и обънявъ, поцалова его и воведе и в домъ свой. И выслышавъ всехъ словъ его, чего ради приде к нему,

А Лаван сказаў яму: сапраўды ты косьць мая і плоць мая. І жыў у яго Якаў цэлы месяц.

 

рече ему: «Кость моя ты еси и тело мое» И егда ся выполнили дневе месеца единого,

І Лаван сказаў Якаву: няўжо ты дарма будзеш служыць мне, бо ты родзіч? скажы мне, чым заплаціць табе?

 

глагола Лаванъ ко Якову: «Еда ли пакъ про то, иже братъ еси мой, мне дармо служити будешъ? сповежъ, яковую мзду от мене взяти хощеши?»

А ў Лавана было дзьве дачкі, імя старэйшай: Лія; імя малодшай Рахіль.

 

Имеаше же Лаванъ две дщеры, имя старейшеи было Лия, а имя младшей — Рахиль.

Лія была слабая вачыма, а Рахіль была прыгожая станам і прыгожая тварам.

 

Очи пакъ Лиины болезнивы бяше, Рахиль же бе красна лицемъ и любого позрения.

Якаў пакахаў Рахіль і сказаў: я буду служыць табе сем гадоў за Рахіль, малодшую дачку тваю.

 

Ея жъ возлюбивъ Яковъ и рече к Лавану: «Буду служити тобе седмъ летъ за Рахиль, дщеру твою младшую».

Лаван сказаў: лепш мне аддаць яе за цябе, чым аддаць яе за каго іншага; жыві ў мяне.

 

Отвеща к нему Лаванъ: «Лепей ми естъ тобе дати ее, нежели коему мужу иному. Пребуди жъ у мене».

І служыў Якаў за Рахіль сем гадоў; і яны здаліся яму як некалькі дзён, бо ён кахаў яе.

 

Тогда служил естъ Яковъ за Рахиль седмъ летъ; и виделися ему дневе ты кратки для великое любви.

І сказаў Якаў Лавану: дай жонку маю, бо мне ўжо час прысьпеў, каб увайсьці да яе.

 

И рече к Лавану: «Дай ж мне жену мою, понеже скончалися суть дневе, да вниду к ней».

Лаван склікаў усіх людзей таго месца і зладзіў гасьціну.

 

И позвалъ ест Лаванъ множество приятелей на пиръ и вчинилъ свадбу.

А ўвечары ўзяў Лаван дачку сваю Лію і ўвёў яе да яго; і ўвайшоў да яе Якаў.

 

И увечеръ введе к нему Лию, дщеру свою,

І даў Лаван служанку сваю Зэлфу за служанку дачцэ сваёй Ліі.

 

и далъ рабу дщере, именем Зельфу.

А раніцай выявілася, што гэта Лія. І Якаў сказаў Лавану: што гэта зрабіў ты са мною? ці ж не за Рахіль я служыў у цябе? навошта ты ашукаў мяне?

 

И внегда к ней по обычаю Яковъ вшолъ был, и рано пришло, узрелъ Лию и рече к тестю своему: «Что ест сее и почто вчинилъ ми естъ тако? Не Рахили ль деля азъ служилъ тобе? И чему ж обидил есъ мя?»

Лаван сказаў: у нашым месцы так ня робяць, каб малодшую выдаваць раней за старэйшую;

 

Отвеща Лаванъ: «Несть на месте нашемъ обычая, да быхомъ младшие первей за муже давали.

закончы тыдзень гэтай; потым дамо табе і тую за службу, якую ты будзеш служыць у мяне яшчэ сем гадоў.

 

Скончай неделю дневъ свадбы сее, потомъ и Рахиль дамъ тобе за службу, иже будешъ мне служити иныхъ седмъ летъ».

Якаў так і зрабіў і закончыў тыдзень гэтай. І даў Рахіль, дачку сваю, яму за жонку.

 

И полюби ся то Якову, а по единой недели Рахиль понялъ собе за жену,

І даў Лаван служанку сваю Валу за служанку дачцэ сваёй Рахілі.

 

тойже отець далъ рабу, именемъ Валу.

Якаў увайшоў і да Рахілі, і кахаў Рахіль болей, чым Лію; і служыў у яго яшчэ сем гадоў.

 

Потомъ, внегда скончалъ свадбу с Рахилем, возлюбилъ ее болей, нежели Лию, служай Лавану иныхъ седмъ летъ.

Гасподзь угледзеў, што Лія была нелюбка, і адчыніў нутробу яе, а Рахіль была няплодная.

 

Видя же Господь, якоже не любляше Яковъ Лии, отвори утробу ея, сестру пакъ остави неплодну.

Лія зачала і нарадзіла сына, і дала яму імя: Рувім, бо сказала: Гасподзь угледзеў маё гароцтва; бо цяпер будзе кахаць мяне муж мой.

 

И заченши, Лия роди Якову сына и назва имя его — Рувимъ, глаголя: «Возре Господь на смирение мое. Ныне возлюбит мя мужъ мой».

І зачала зноў і нарадзіла сына, і сказала: Гасподзь пачуў, што я нелюбка, і даў мне і гэтага. І дала яму імя: Сымон.

 

И паки почала и породила сына, и рече: «Яко виде мя Богъ нелюбиму быти, того ради придал ми и сего». И назвала имя его — Симеонъ.

І зачала яшчэ і нарадзіла сына, і сказала: вось цяпер прылепіцца да мяне муж мой, бо я нарадзіла яму трох сыноў. Таму і дадзена яму імя: Левій.

 

И заченши утретее, породила иного сына, и рече: «Ныне споится со мною мужъ мой, понеже родих ему три сыны». А того для назвала имя его — Леввий.

І яшчэ зачала і нарадзіла сына, і сказала: вось цяпер я праслаўлю Госпада. Таму дала яму імя: Юда. І перастала радзіць.

 

Вчетвертое зачала и породила сына, и рече: «Ныне восхвалю Господа». aИ сего для назвала имя его — Іуда. И престала родити.