Быццё 29 разьдзел

 

 

І ўстаў Якуб на ногі свае, і пайшоў у зямлю сыноў Усходу.

 

Востав же оттуду, Яковъ приде в землю на востокъ солнъца.

І ўбачыў, і вось, студня на полі, і вось, там тры чарады авечак ляжаць каля яе, бо са студні гэтай паілі чароды, і вялікі камень быў на адтуліне студні.

 

И виде кладезь на поли и три стада овець, опочивающих около его, с него убо напаяху стада. Камень пакъ великий лежаше надъ устиемъ кладезя,

І зьбіраліся туды ўсе чароды, і адкочвалі камень з адтуліны студні, і паілі авечак, і зноў вярталі камень на месца сваё.

 

обычай убо имеаху: егда собирахуся вси овце, отвалеваху камень и, напоивши стада, опять полагаху и надъ устиемъ кладезя.

І сказаў ім Якуб: «Браты мае, адкуль вы?» І яны сказалі: «Мы з Харану».

 

И рече Яковъ к пастырем: «Братия, откуду есте вы?» Они же отвещаша: «Из Харана».

І ён сказаў ім: «Ці ведаеце вы Лявана, сына Нахора?» І яны сказалі: «Ведаем».

 

Их же пытаяся, рече: «Знаете ли Лавана, сына Нахорова?» Реша к нему: «Знаемъ».

І ён сказаў ім: «Ці добра ён маецца?» І яны сказалі: «Добра. А вось, Рахель, дачка ягоная, прыйшла з авечкамі».

 

И паки пыталъ их: «Здравъ ли ест?» Тии же отвещаша: «Здравъ». Симъ же глаголющимъ, и се Рахиль, дщера Лаванова, идяше с стадомъ отца своего.

І ён сказаў: «Вось, яшчэ вялікі дзень [наперадзе]; ня час зьбіраць статак; напаіце авечак, і ідзіце, і пасьвіце».

 

И рече Яковъ: «Еще ест далеко до вечера, и не часъ гнати стадъ до хлевовъ. Сего для напоите перъвей овъце и потомъ их паки на паству жените».

А яны сказалі: «Ня можам, аж пакуль не зьбяруцца ўсе чароды, і не адкоцяць камень з адтуліны студні, і тады напоім авечак».

 

Они же отвещали ему, глаголюще: «Не можемъ, дондеже не зберутся вся стада и дондеже не отвалим каменя от устия кладезу, да напоимъ овце».

Яшчэ ён гаварыў з імі, і вось, Рахель прыйшла з авечкамі бацькі свайго, бо яна пасьвіла [іх].

 

Еще же имъ молвящимъ, се Рахиль пришла ест со овцами отца своего, она убо пасяше тогда стадо.

І сталася, калі ўбачыў Якуб Рахель, дачку Лявана, брата маці сваёй, і авечкі Лявана, брата маці сваёй, падыйшоў Якуб, і адкаціў камень з адтуліны студні, і напаіў авечак Лявана, брата маці сваёй.

 

Сию же внегда узрелъ Яковъ и доведался, яко сестра его дядковна естъ и овце Лавана, дяди его, суть, отвалилъ камень от устия кладезу, и напоивъ овце,

І пацалаваў Якуб Рахель, і ўзвысіў голас свой, і заплакаў.

 

поцалова Рахиль. И воздвиже гласъ свой, и проплакася,

І распавёў Якуб Рахелі, што ён брат бацьку ейнаму, і што ён сын Рэбэкі. І яна пабегла, і распавяла бацьку свайму.

 

и поведилъ ей, иже естъ братъ ее а сынъ Ревечинъ. Она же поспеши и возвести отцу своему.

І сталася, калі пачуў Ляван навіну пра Якуба, сына сястры сваёй, выбег яму насустрач, і абняў яго, і пацалаваў яго, і прывёў яго ў дом свой, і ён распавёў Лявану пра ўсе падзеі.

 

Той пакъ егда услышалъ, иже пришолъ Яковъ, сынъ сестры его, тече во стретение ему, и обънявъ, поцалова его и воведе и в домъ свой. И выслышавъ всехъ словъ его, чего ради приде к нему,

І сказаў яму Ляван: «Вось, ты — костка мая і цела маё». І жыў у яго цэлы месяц.

 

рече ему: «Кость моя ты еси и тело мое» И егда ся выполнили дневе месеца единого,

І сказаў Ляван Якубу: «Хоць ты брат мой, ці ж будзеш служыць мне задарма? Скажы мне, якая плата твая?»

 

глагола Лаванъ ко Якову: «Еда ли пакъ про то, иже братъ еси мой, мне дармо служити будешъ? сповежъ, яковую мзду от мене взяти хощеши?»

А ў Лявана былі дзьве дачкі, імя старэйшай — Лея, а імя малодшай — Рахель.

 

Имеаше же Лаванъ две дщеры, имя старейшеи было Лия, а имя младшей — Рахиль.

Вочы Леі былі кволыя, а Рахель была прыгожая пастацьцю і прыгожая абліччам.

 

Очи пакъ Лиины болезнивы бяше, Рахиль же бе красна лицемъ и любого позрения.

І пакахаў Якуб Рахель, і сказаў: «Я буду служыць табе сем гадоў за Рахель, дачку тваю малодшую».

 

Ея жъ возлюбивъ Яковъ и рече к Лавану: «Буду служити тобе седмъ летъ за Рахиль, дщеру твою младшую».

І сказаў Ляван: «Лепш, калі я аддам яе за цябе, чым аддам за іншага чалавека. Жыві са мною».

 

Отвеща к нему Лаванъ: «Лепей ми естъ тобе дати ее, нежели коему мужу иному. Пребуди жъ у мене».

І служыў Якуб за Рахель сем гадоў, і былі яны ў вачах ягоных як некалькі дзён, бо ён кахаў яе.

 

Тогда служил естъ Яковъ за Рахиль седмъ летъ; и виделися ему дневе ты кратки для великое любви.

І сказаў Якуб Лявану: «Дай жонку маю, бо споўніліся дні мае, і я пайду да яе».

 

И рече к Лавану: «Дай ж мне жену мою, понеже скончалися суть дневе, да вниду к ней».

І сабраў Ляван усіх людзей таго месца, і справіў гасьціну.

 

И позвалъ ест Лаванъ множество приятелей на пиръ и вчинилъ свадбу.

І быў вечар, і ўзяў ён Лею, дачку сваю, і ўвёў яе да яго, і той увайшоў да яе.

 

И увечеръ введе к нему Лию, дщеру свою,

І даў Ляван Зільпу, нявольніцу сваю, Леі, дачцэ сваёй, за нявольніцу.

 

и далъ рабу дщере, именем Зельфу.

І сталася раніцаю, што [ўбачыў Якуб], вось, гэта Лея. І сказаў [Якуб] Лявану: «Што ты зрабіў мне? Ці не за Рахель я служыў у цябе? Чаму ж ты ашукаў мяне?»

 

И внегда к ней по обычаю Яковъ вшолъ был, и рано пришло, узрелъ Лию и рече к тестю своему: «Что ест сее и почто вчинилъ ми естъ тако? Не Рахили ль деля азъ служилъ тобе? И чему ж обидил есъ мя?»

І сказаў Ляван: «Ня робіцца так у мясцовасьці нашай, каб малодшую выдаваць перад старэйшай.

 

Отвеща Лаванъ: «Несть на месте нашемъ обычая, да быхомъ младшие первей за муже давали.

Споўні тыдзень з гэтай, і дам табе таксама тую, за якую ты будзеш служыць у мяне яшчэ сем іншых гадоў».

 

Скончай неделю дневъ свадбы сее, потомъ и Рахиль дамъ тобе за службу, иже будешъ мне служити иныхъ седмъ летъ».

І зрабіў Якуб так, і споўніў тыдзень з гэтай. І [Ляван] даў Рахель, дачку сваю, яму за жонку.

 

И полюби ся то Якову, а по единой недели Рахиль понялъ собе за жену,

І даў Ляван Рахелі, дачцэ сваёй, Більгу, нявольніцу сваю, за нявольніцу для яе.

 

тойже отець далъ рабу, именемъ Валу.

І ўвайшоў [Якуб] да Рахелі, і кахаў Рахель больш за Лею; і служыў у яго яшчэ сем іншых гадоў.

 

Потомъ, внегда скончалъ свадбу с Рахилем, возлюбилъ ее болей, нежели Лию, служай Лавану иныхъ седмъ летъ.

І бачыў ГОСПАД, што зьненавіджана Лея, і адчыніў улоньне ейнае, а Рахель была бясплодная.

 

Видя же Господь, якоже не любляше Яковъ Лии, отвори утробу ея, сестру пакъ остави неплодну.

І зачала Лея, і нарадзіла сына, і назвала імя яго Рубэн, бо сказала: «Бо ўбачыў ГОСПАД гора маё, бо цяпер будзе кахаць мяне муж мой».

 

И заченши, Лия роди Якову сына и назва имя его — Рувимъ, глаголя: «Возре Господь на смирение мое. Ныне возлюбит мя мужъ мой».

І зачала яна ізноў, і нарадзіла сына, і сказала: «Бо пачуў ГОСПАД, што я зьненавіджана, і даў мне гэтага [сына]». І назвала імя ягонае Сымон.

 

И паки почала и породила сына, и рече: «Яко виде мя Богъ нелюбиму быти, того ради придал ми и сего». И назвала имя его — Симеонъ.

І зачала яшчэ, і нарадзіла сына, і сказала: «Цяпер, гэтым разам прытуліцца муж мой да мяне, бо я нарадзіла яму трох сыноў». І таму назвала імя ягонае Левій.

 

И заченши утретее, породила иного сына, и рече: «Ныне споится со мною мужъ мой, понеже родих ему три сыны». А того для назвала имя его — Леввий.

І зачала яшчэ, і нарадзіла сына, і сказала: «Гэтым разам я буду славіць ГОСПАДА». І таму назвала імя ягонае Юда, і перастала нараджаць.

 

Вчетвертое зачала и породила сына, и рече: «Ныне восхвалю Господа». aИ сего для назвала имя его — Іуда. И престала родити.