Быццё 32 разьдзел

 

 

А Якуб пайшоў дарогаю сваёй. І сустрэлі яго анёлы Божыя.

 

Яковъ же, идяше путемъ своимъ, имже началъ былъ ити, и стретоша его ангели Божии,

І сказаў Якуб, убачыўшы іх: «Гэта табар Божы». І назваў імя месца таго Маханаім.

 

ихже внегда узрелъ ест, и рече: «Полки Божии суть сие». И прозвал имя места того — Манаимъ, то естъ «полки».

І паслаў Якуб пасланцоў перад сабою да Эзава, брата свайго, у зямлю Сэір, на поле Эдому.

 

В той часъ послал теже Яковъ послы предъ собою ко брату своему Ісаву до земли Сеиръ, во страну Едомлю,

І загадаў ім, кажучы: «Гэтак скажаце пану майму Эзаву: “Так кажа слуга твой Якуб. У Лявана я жыў, і заставаўся аж дагэтуль.

 

и заповедал имъ, глаголя: «Тако рцете господину моему Ісаву: “Сице глаголет братъ твой Яковъ: В Лавана пребывах и жихъ в него даже до сего дня;

І сталася, што маю вала і асла, і авечку, і слугу, і нявольніцу, і я паслаў сказаць пану майму, каб знайсьці ласку ў вачах тваіх”».

 

и маю волы и ослы, и овце, рабы и рабыне; и се посылаю посолство к господину моему, да быхъ знашол ласку предъ очима твоима”».

І вярнуліся пасланцы да Якуба, кажучы: «Мы прыйшлі да брата твайго, да Эзава, і ён таксама ідзе насустрач табе, і чатырыста чалавек з ім».

 

И возвратишеся послы къ Якову, глаголюще: «Ходи хомъ ко брату твоему Ісаву. И се едеть во стретение тобе и четыриста мужевъ с ним».

І спалохаўся Якуб вельмі, і быў стрывожаны, і падзяліў людзей, якія былі з ім, і авечак, і валоў, і вярблюдаў на два табары,

 

И влекнулся естъ Яковъ велми, и боязнию пораженъ сый, розделилъ челядь свою, стада теже, овцы и волы, и велъбуды на два полка,

І сказаў: «Калі Эзаў прыйдзе на адзін табар і выб’е яго, табар, які застанецца, уцячэ».

 

глаголя: «Приидет ли Ісавъ ко единому полку и побиеть ли ихъ, тогда иный полкъ, иже остатний естъ, соблюденъ будеть».

І сказаў Якуб: «Божа бацькі майго Абрагама і Божа бацькі майго Ісаака, ГОСПАДЗЕ, Ты сказаў мне: “Вярніся ў зямлю тваю, да родзічаў тваіх, і Я зраблю, каб было добра табе”.

 

И рече паки Яковъ: «Боже деда моего Авраама и Боже отца моего Ісаака! Господи, глаголавый ко мне: “Навратися до земли своея и на место рожения своего, и добро вчиню тобе”!

Я ня варты ўсёй міласэрнасьці і ўсёй праўды, якую Ты ўчыніў для слугі Твайго, бо я з кіем маім перайшоў Ярдан гэты, а цяпер стаю з двума табарамі.

 

Менший есмъ всехъ милосердией твоихъ и правды твоея, юже наполнил еси рабу своему; съ жезломъ убо симъ прейдохъ прежде Іоръданъ сей, ныне ж со двема полки навращаюся.

Выратуй, прашу, мяне з рукі брата майго, з рукі Эзава, бо я баюся яго, каб ён не прыйшоў, і не забіў мяне, і матак разам з сынамі.

 

Избави мя, молю Ти ся, из руку брата моего Ісава, яко велми боюся его: еда пришедъ, побиеть матери ис чады?

Ты сказаў: “Робячы дабро, буду рабіць дабро табе, і зраблю насеньне тваё як пясок марскі, якога нельга палічыць дзеля мноства [яго]”».

 

Ты убо глаголалъ ко мне, иже добре вчиниши мне и розмножиши племя мое, яко песокъ морский, онже для множества не можеть сочтенъ быти».

І начаваў там у тую ноч, і ўзяў з таго, што прыйшло ў рукі яму, дары для Эзава, брата свайго:

 

И внегда спалъ на месте том нощъ тую, назавтрей отдели дары от всего имения своего, иже имеаше Ісаву, брату своему:

козаў дзьвесьце, казлоў дваццаць, авечак дзьвесьце і бараноў дваццаць,

 

козъ двесте, козловъ двадцетъ, овець двесте, барановъ двадцет,

вярблюдзіцаў дойных з вярблюдзянятамі іхнімі трыццаць, кароў сорак і валоў дзесяць, асьліцаў дваццаць і асьлянят дзесяць.

 

велбудиць дойныхъ с теляты их тридцеть, кравъ четырдесятъ, быковъ двадцеть, ослиць двадцет, а ослятъ десеть.

І даў у рукі слугам сваім кожную чараду асобна, і сказаў слугам сваім: «Ідзіце перада мною і трымайце адлегласьць паміж чарадой і чарадой».

 

И послалъ их рабы своими, кажъдое стадо особно, и рече имъ: «Идите напредъ, и стадо за стадомъ да идеть поодаль».

І загадаў першаму, кажучы: «Калі сустрэне цябе Эзаў, брат мой, і спытаецца ў цябе, кажучы: “Чый ты і куды ідзеш? І чыё гэта перад абліччам тваім?",

 

И заповеда переднему, глаголя: «Стретит ли тебе братъ мой Ісавъ и воспросит тя, рекий: “Чий еси?” и: “Камо идешъ?” или: “Чия суть сия, еже женешъ?”,

ты скажаш: “Слугі твайго Якуба. Гэты дар пасланы пану майму Эзаву І вось, таксама ён [ідзе] за намі”».

 

отвещаеши ему: “Раба твоего Якова есмъ; дары послалъ естъ господину своему Ісаву и се самъ за нами идеть”».

І загадаў тое самае другому, і трэцяму, і ўсім, якія ішлі за чародамі, кажучы: «Паводле словаў гэтых кажыце Эзаву, калі знойдзеце яго,

 

По тому жъ повелелъ молвити другому рабу своему, и третиему, и всемъ инымъ, ониже гнали суть стада, глаголя тыми словы: «Отвещайте Ісаву, естъли же споткаете его,

і скажаце таксама: “Вось, слуга твой Якуб [ідзе] за намі”». Бо ён казаў: «Умалю аблічча ягонае дарам, які ідзе перада мною, і потым убачу аблічча ягонае. Можа, ён узьніме аблічча маё».

 

и приложите к тому, глаголюще: “Самъ теже рабъ твой Яковъ за нами путемъ приближается”, совеща убо в собе: “Укрочю его дарми, ихже предышлю, и потомъ узрю его, еда како слютуется надо мною”».

І перайшоў [ручай] дар перад ім, а ён начаваў у тую ноч у табары.

 

И предыдяху дары пред нимъ, сам же осталъ естъ тое нощи на месте томъ, еже прозвалъ былъ Полки.

І ўстаў ён у тую ноч, і ўзяў дзьве жонкі свае, і дзьве нявольніцы свае, і адзінаццаць дзяцей сваіх, і перайшоў у брод Ябок.

 

И порану тымъ раней воставши, поя обе жене свое и обе меншице, и одиннадесеть сыновъ своихъ и переплавливался чересъ реку Явотъ.

І ўзяў іх, і перавёў іх праз ручай, і перавёў, што было ў яго.

 

Перевезши пакъ все имение свое,

І застаўся Якуб сам адзін. І дужаўся з ім Муж да ўзыходу зараніцы.

 

осталъ самъ единъ. И се муж боряшеся с нимъ даже до утра.

І Той убачыў, што не пераможа яго, і дакрануўся да сустава сьцягна ягонага, і пашкодзіў сустаў сьцягна Якуба, калі дужаўся з ім,

 

И видя, яко не можаше одолети ему, образилъ жилу въ лядвяхъ его, и скоро увяла.

і сказаў: «Пусьці Мяне, бо ўзыйшла зараніца». І сказаў [Якуб]: «Не пушчу Цябе, пакуль не дабраславіш мяне».

 

И рече к нему: «Пусти Мя, се бо вже усходить зоряница». Отвещалъ ему: «Не пущу Тебе, даже благославиши мене».

І Ён сказаў яму: «Якое імя тваё?» А ён сказаў: «Якуб».

 

Сего для рече: «Како тобе имя естъ?» Отповедилъ к нему: «Яковъ».

І сказаў: «Не Якуб будуць называць ужо імя тваё, але Ізраіль, бо ты змагаўся з Богам і з людзьмі, і перамог».

 

Тогда Он рече: «Николи жъ к тому прозовется имя твое Яковъ, но Ізраиль, понеже аще крепокъ былъ еси з Богомъ, более сего людемъ крепокъ будеши».

І спытаўся Якуб, і сказаў: «Скажы, калі ласка, імя Тваё». І Ён сказаў: «Навошта ты пытаешся імя Маё?» І дабраславіў яго там.

 

И спыталъ его Яковъ, глаголя: «Поведь мне, яко естъ имя Твое?» Той же отвещалъ ему: «Почто пытаешися о имени Моемъ, еже дивно естъ?» И благослави его на месте томъ.

І назваў Якуб імя таго месца: Пэніэль, бо [казаў]: «Я бачыў Бога абліччам да аблічча, і захаваная душа мая».

 

Назвал же ест Яковъ имя месту тому Фануиль, глаголя: «Видехъ Господа лицемъ в лице, и спасена будеть душа моя».

І ўзыйшло сонца, калі ён праходзіў Пэніэль, і ён накульгваў на сьцягно сваё.

 

И възышло естъ ему скоро солнъце, егъда поминулъ место Фануиль; и охромел ест Яковъ на ногу от того часу.

Дзеля гэтага не ядуць сыны Ізраіля жылы цягліцы, якая на суставе сьцягна, аж да сёньня, бо Ён дакрануўся да суставу сьцягна Якуба, да жылы цягліцы.

 

Сего деля не ядуть сынове Ізраилевы жилы, еже усхла естъ на лядвяхъ Якововых, даже и до нинейшего дня, понеже образилъ былъ жилу лядвей его и зъмертвела естъ.