Быццё 29 разьдзел

 

 

І пусьціўся Якаў у дарогу, і пайшоў да зямлі сыноў Усходу.

 

Востав же оттуду, Яковъ приде в землю на востокъ солнъца.

І глянуў — і во, студня на полю, і во, там тры чарады драбнога статку ляжаць каля яе; бо із студні тае паілі стады. І вялікі камень быў на адтуліне студні.

 

И виде кладезь на поли и три стада овець, опочивающих около его, с него убо напаяху стада. Камень пакъ великий лежаше надъ устиемъ кладезя,

І зьбіраліся туды ўсі стады, і адкочавалі камень з адтуліны студні, на свае месца.

 

обычай убо имеаху: егда собирахуся вси овце, отвалеваху камень и, напоивши стада, опять полагаху и надъ устиемъ кладезя.

І сказаў ім Якаў: «Браты мае! скуль вы?» І казалі яны: «З Гарану мы».

 

И рече Яковъ к пастырем: «Братия, откуду есте вы?» Они же отвещаша: «Из Харана».

І сказаў ім: «Ці знаеце вы Лавана, сына Нагоравага?» Яны сказалі: «Знаем».

 

Их же пытаяся, рече: «Знаете ли Лавана, сына Нахорова?» Реша к нему: «Знаемъ».

І сказаў ім: «Добра ён маецца?» Яны сказалі: «Добра; і вось, Рахеля, дачка ягоная, прыходзе з авечкамі».

 

И паки пыталъ их: «Здравъ ли ест?» Тии же отвещаша: «Здравъ». Симъ же глаголющимъ, и се Рахиль, дщера Лаванова, идяше с стадомъ отца своего.

І сказаў: «Вось, адылі, яшчэ шмат дня; не пара зьбіраць статак; напаіце авечкі, і пайдзіце, пасіце».

 

И рече Яковъ: «Еще ест далеко до вечера, и не часъ гнати стадъ до хлевовъ. Сего для напоите перъвей овъце и потомъ их паки на паству жените».

А яны сказалі: «Ня можам, пакуль не зьбяруцца ўсі стады, і не адкоцяць каменя з адтуліны студні; тады напоім авечкі».

 

Они же отвещали ему, глаголюще: «Не можемъ, дондеже не зберутся вся стада и дондеже не отвалим каменя от устия кладезу, да напоимъ овце».

Яшчэ ён гукаў ізь імі, як і Рахіль прышла з драбным статкам айца свайго, бо пастушка яна.

 

Еще же имъ молвящимъ, се Рахиль пришла ест со овцами отца своего, она убо пасяше тогда стадо.

І было, як абачыў Якаў Рахіль, дачку Лаванову, брата маці свае, і статак Лаваноў, брата маці свае, то падышоў Якаў, адкаціў камень з адтуліны студні і напаіў стаду Лаванову, брата маці свае.

 

Сию же внегда узрелъ Яковъ и доведался, яко сестра его дядковна естъ и овце Лавана, дяди его, суть, отвалилъ камень от устия кладезу, и напоивъ овце,

І пацалаваў Якаў Рахелю, і ўзьняў голас свой, і заплакаў.

 

поцалова Рахиль. И воздвиже гласъ свой, и проплакася,

І паведаў Якаў Рахелі, што ён свой айцу яе, і што ён сын Рэвечын. І яна пабегла, і паведала айцу свайму.

 

и поведилъ ей, иже естъ братъ ее а сынъ Ревечинъ. Она же поспеши и возвести отцу своему.

І было, як пачуў Лаван ведамкі празь Якава, сына сястры свае, і выбег яму на пярэймы, і абняў яго, і пацалаваў яго, і прывёў яго до дому свайго, і ён паведаў Лавану ўсі стацьці гэтыя.

 

Той пакъ егда услышалъ, иже пришолъ Яковъ, сынъ сестры его, тече во стретение ему, и обънявъ, поцалова его и воведе и в домъ свой. И выслышавъ всехъ словъ его, чего ради приде к нему,

І сказаў яму Лаван: «Вось ты косьць мая і цела мае». І жыў у яго цэлы месяц.

 

рече ему: «Кость моя ты еси и тело мое» И егда ся выполнили дневе месеца единого,

І сказаў Лаван Якаву: «Хоць ты сваяк мой, то ціж табе служыць імне дарма? Скажы імне, якая плата твая?»

 

глагола Лаванъ ко Якову: «Еда ли пакъ про то, иже братъ еси мой, мне дармо служити будешъ? сповежъ, яковую мзду от мене взяти хощеши?»

І ў Лавана дзьве дачкі, імя вялікае: Лія; і імя малое: Рахіль.

 

Имеаше же Лаванъ две дщеры, имя старейшеи было Лия, а имя младшей — Рахиль.

А вочы Лііны былі кволыя, а Рахіль была харошага складу і харошага віду.

 

Очи пакъ Лиины болезнивы бяше, Рахиль же бе красна лицемъ и любого позрения.

І палюбіў Якаў Рахіль, і сказаў: «Я буду служыць тэ сем год за Рахіль, дачку тваю малую».

 

Ея жъ возлюбивъ Яковъ и рече к Лавану: «Буду служити тобе седмъ летъ за Рахиль, дщеру твою младшую».

І сказаў Лаван: «Валей аддаць імне яе за цябе, чымся аддаць за іншага чалавека; жыві з імною».

 

Отвеща к нему Лаванъ: «Лепей ми естъ тобе дати ее, нежели коему мужу иному. Пребуди жъ у мене».

І служыў Якаў за Рахіль сем год; і былі яны ў ваччу ягоным як колькі дзён, бо ён любіў яе.

 

Тогда служил естъ Яковъ за Рахиль седмъ летъ; и виделися ему дневе ты кратки для великое любви.

І сказаў Якаў Лавану: «Дай жонку маю, бо споўніліся дні мае, і я уйду да яе».

 

И рече к Лавану: «Дай ж мне жену мою, понеже скончалися суть дневе, да вниду к ней».

І зьбер Лаван усіх людзёў таго месца, і зрабіў чэсьць.

 

И позвалъ ест Лаванъ множество приятелей на пиръ и вчинилъ свадбу.

І было ўвечары, і ўзяў Лію, дачку сваю, і ўвёў яе да яго; і ўвыйшоў да яе.

 

И увечеръ введе к нему Лию, дщеру свою,

І даў Лаван Зылпу, нявольніцу сваю, Ліі, дачцэ сваёй, за нявольніцу.

 

и далъ рабу дщере, именем Зельфу.

І было нараніцы: і во, гэта Лія. І сказаў Лавану: «Што гэта ты ўчыніў імне? Ці не за Рахіль я служыў у цябе? Чаму ж ты ашукаў мяне?»

 

И внегда к ней по обычаю Яковъ вшолъ был, и рано пришло, узрелъ Лию и рече к тестю своему: «Что ест сее и почто вчинилъ ми естъ тако? Не Рахили ль деля азъ служилъ тобе? И чему ж обидил есъ мя?»

І сказаў Лаван: «Ня робіцца так у нашым месцу, каб малодшую выдаваць перад старшай;

 

Отвеща Лаванъ: «Несть на месте нашемъ обычая, да быхомъ младшие первей за муже давали.

Споўні тыдзень гэты, і дана будзе табе таксама гэна, за службу, каторую ты будзеш служыць у мяне яшчэ сем год іншых».

 

Скончай неделю дневъ свадбы сее, потомъ и Рахиль дамъ тобе за службу, иже будешъ мне служити иныхъ седмъ летъ».

І зрабіў Якаў так; і споўніў тыдзень гэты. І даў Рахіль, дачку сваю, яму за жонку.

 

И полюби ся то Якову, а по единой недели Рахиль понялъ собе за жену,

І даў Лаван Рахілі, дачцэ сваёй, Валу, нявольніцу сваю, ёй за нявольніцу.

 

тойже отець далъ рабу, именемъ Валу.

І ўвыйшоў таксама да Рахілі, і любіў, таксама Рахіль, болей за Лію; і служыў у яго яшчэ сем год іншых.

 

Потомъ, внегда скончалъ свадбу с Рахилем, возлюбилъ ее болей, нежели Лию, служай Лавану иныхъ седмъ летъ.

І бачыў СПАДАР, што ненавіджана Лія, і адчыніў дзетніцу ейную, а Рахіль бясплодная.

 

Видя же Господь, якоже не любляше Яковъ Лии, отвори утробу ея, сестру пакъ остави неплодну.

І зачала Лія, і нарадзіла сына, і назвала імя яго: Рувін; бо сказала яна: «Во бачыў СПАДАР маю гароту; бо цяпер будзе любіць мяне муж мой».

 

И заченши, Лия роди Якову сына и назва имя его — Рувимъ, глаголя: «Возре Господь на смирение мое. Ныне возлюбит мя мужъ мой».

І зачала ізноў, і нарадзіла сына, і сказала: «Бо пачуў СПАДАР, што ненавіджана я, і даў імне таксама гэтага». І назвала імя ягонае Сымон.

 

И паки почала и породила сына, и рече: «Яко виде мя Богъ нелюбиму быти, того ради придал ми и сего». И назвала имя его — Симеонъ.

І зачала яшчэ, і нарадзіла сына, і сказала: «Гэтым разам прыстане муж мой да мяне, бо я нарадзіла яму трох сыноў». Затым назвала імя ягонае: Леў.

 

И заченши утретее, породила иного сына, и рече: «Ныне споится со мною мужъ мой, понеже родих ему три сыны». А того для назвала имя его — Леввий.

І зачала яшчэ, і нарадзіла сына, і сказала: «Гэтым разам я буду хваліць СПАДАРА». Затым назвала імя ягонае: Юда. І перастала радзіць.

 

Вчетвертое зачала и породила сына, и рече: «Ныне восхвалю Господа». aИ сего для назвала имя его — Іуда. И престала родити.