Быццё 47 разьдзел

 

 

І прышоў Язэп, і паведаміў Фараону, і сказаў: «Ацец мой, і браты мае, і драбны й буйны статак іхны, і ўсе іхнае прышлі ізь зямлі Канаанскае; і вось, яны ў зямлі Ґошэн».

 

Тогда вшедъ, Іосифъ поведилъ фараонови, глаголя: «Отець мой и братия, овце их и говяда, и все, еже имеаху, припровадилися от земли Ханаони. И се ныне суть в земли Гесемли».

І з памеж братоў сваіх ён узяў пяцёх чалавекаў і пастанавіў іх перад Фараонам.

 

Старейшихъ теже братии своей мужевъ пять поставилъ предъ царемъ,

І сказаў Фараон братом ягоным: «Які ваш занятак?» Яны сказалі Фараону: «Пастухі авец слугі твае, і мы, і бацькі нашыя».

 

ихъже пыталъ фараонъ, глаголя: «Что естъ дело ваше?» Отповедели ему: «Пастыреве овець есмо, раби твои, мы и отцеве наши.

І сказалі яны Фараону: «Падарожжаваць у зямлі прышлі мы, бо няма пашы статку слугаў тваіх; бо вялікая галадоў у зямлі Канаанскай. Дык дазволь. калі ласка, асяліцца слугам тваім у зямлі Ґошэн».

 

До земли твоея приидохомъ пребыти в ней, понеже несть паствы стадомъ рабовъ твоихъ, яко умножися гладъ в земли Ханаани. Молимы ся тобе, да повелиши намъ, рабомъ своимъ, жити в земли Гесемли».

І сказаў Фараон Язэпу, кажучы: «Айцец твой і браты твае прышлі да цябе.

 

Тогда рече царь ко Іосифу: «Отець твой и братия твоя пришли суть к тобе.

Зямля Ягіпецкая перад табою яна; на найлепшым месцу зямлі асялі айца свайго й братоў сваіх; няхай жывуць яны ў зямлі Ґошэн. І калі ведаеш, што меж іх ё здатныя людзі, дык пастанаві іх дагляднікамі над тым статкам, што ў мяне».

 

Земля Египетская предъ тобою естъ, в найлепшемъ месте повели жити, и дай имъ землю Гесемлю. Пакли ж веси, иже суть межи ними мужи разумни, то постави их старейшинами надъ стады моими».

І прывёў Язэп Якава, айца свайго, і пастанавіў яго перад Фараонам; і дабраславіў Якаў Фараона.

 

Потомъ воведе Іосифъ отца своего предъ царя и поставил и пред нимъ.

І Фараон сказаў Якаву: «Колькі дзён год жыцьця твайго?»

 

Царь же, привитавши его, пыталъ у него, глаголя: «Колико естъ летъ живота твоего?»

І сказаў Якаў Фараону: «Дзён год падарожжаваньня майго сто трыццаць год; малыя й ліхія былі дні год жыцьця майго, і не дасяглі да дзён год жыцьця айцоў маіх у днёх падарожжаваньня іхнага».

 

Отвеща Яковъ: «Дневъ хожения живота моего сто и тридесет лет кратких и злыхъ; и не постигоша дней отцевъ моихъ, в нихже ходиша».

І дабраславіў Якаў Фараона, і вышаў ад Фараона.

 

И благославив царя, изыйде вонъ.

І асяліў Язэп айца свайго а братоў сваіх, і даў ім дзяржаву ў зямлі Ягіпецкай, у найлепшай часьці зямлі, у зямлі Рамсэс, як загадаў Фараон.

 

Іосиф же отцу и братии своей далъ естъ ко пребыванию место найлепшее во Египте, землю Рамесъ, якоже повеле ему фараонъ,

І жывіў Язэп айца свайго а братоў сваіх, і ўсю дамову айца свайго хлебам подле патрэбаў дзецянят.

 

и кормилъ ест ихъ и весь домъ отца своего, давая пищу единому каждому.

І хлеба ня было па ўсёй зямлі, бо галадоў вельмі павялічылася, і высілілася зямля Ягіпецкая а зямля Канаанская з галадові.

 

По всем же свете не доставало хлеба и глад губляше землю, найболей Египетскую и Хананейскую.

І зьбер Язэп усе срэбла, якое знайшлося ў зямлі Ягіпецкай і ў зямлі Канаанскай, за збожжа, каторае куплялі, і ўнёс Язэп срэбла ў дом Фараонаў.

 

От них же собралъ былъ Іосифъ все злато и сребро, продавая имъ пшеницу, и внесе е до скарбу царева.

І скончылася срэбла зямлі Ягіпецкай і зямлі Каяаанскай. І прышоў увесь Ягіпет да Язэпа, кажучы: «Дай нам хлеба, чаму маем паміраць перад табою, бо вышла срэбла».

 

Внегда пакъ недостало тымъ, ониже куповаху, сребра, тогда приидоша вси Египтяне ко Іосифу, глаголюще: «Дай намъ хлеба! Почто умираемъ предъ тобою, скончавши злато и сребро?»

Язэп сказаў: «Дайце статак ваш, і я буду даваць вам за статак ваш, калі вышла срэбла».

 

К ним же отповедилъ: «Прижените скотъ свой, и буду вамъ давати за нихъ пищу, егда сребра не имате».

І яны прыводзілі статак свой да Язэпа; і даваў ім Язэп хлеб за коні, і за стады драбнога статку, і за стады буйнога статку, і за аслы; і жывіў іх хлебам за ўвесь статак іхны таго году.

 

Они же внегда пригнали, далъ жита за коне и за овце, за волы и за ослы; и перекормилъ ихъ лета того за отмену скоту.

І скончыўся гэты год; і прышлі да яго на налецьце, і сказалі яму: «Ня ўтоім ад спадара нашага, што высілілася срэбла, і стады статку нашага ў спадара нашага; не засталося нічога ў нас перад спадаром нашым, апрача целаў нашых і земляў нашых.

 

Приидоша же и на иное лето и глаголаша к нему: «Явно естъ тобе, господине нашъ, иже не имамы сребра ани скоту. Теже не естъ тайно пред тобою, яко кроме земли а телесъ ничегоже не имамы.

Чаму нам памерці перад ачыма тваімі, таксама нам, таксама зямлі нашай? Купі нас і землі нашы за хлеб; і будзем мы й землі нашы слугамі Фараону; а ты дай нам сяўбы, і будзем жывы, і не памрэм, і зямля ня спусьцее».

 

Прочтожъ умираемъ зрящу тобе? Радней и мы, и земля наша твое будемы, купи насъ в работу цареви и дай семенъ, да не опустеет земля, не имущи делателей».

І купіў Язэп усю зямлю Ягіпецкую Фараону, бо прадалі Ягіпцяне кажны свае поле, бо апанавала іх галадоў. І зямля стала Фараонавай.

 

Тогда покупилъ Іосиф всю землю Египетскую, понеже каждый продавалъ отчину свою гладу деля превеликого. И поработи ю фараонови

А што да люду, дык ён перавёў яго да местаў ад канца граніцы Ягіпту аж да канца яго.

 

и всехъ людей ея, от края пределовъ единых даже до конца пределовъ всея земли Египетское,

Адно зямлі сьвятароў ня купіў, бо дзель у сьвятароў ад Фараона, і яны жывіліся сваёй дзельлю, каторую ім даў Фараон; затым і не прадалі зямлі свае.

 

окроме земли жреческое, юже былъ царь далъ имъ, понеже и оброкъ з гуменъ фараоновыхъ имъ давано; протожъ не бе потреба, абы продавали землю свою.

І сказаў Язэп люду: «Вось, я купіў вас сядні й землі вашы Фараону; во вам сяўба, і засявайце зямлю.

 

Тогда рече Іосифъ к людемъ: «Се, весте, яко васъ и землю вашу купихъ фараонови. Берите жъ семена и сейте на полехъ,

І як будзе жніво, то давайце пятую часьць Фараону; а чатыры часьці застануцца вам засеяць поле і на еміну вам і тым, што ў дамовах вашых, і на еміну дзецянятам вашым».

 

да можете жита имети; и пятую долю цареви давати будете, а четыре части собе берите к семеню и ести вамъ и чадомъ и челеди вашей».

Яны сказалі: «Ты захаваў нам жыцьцё, няхай знойдзем ласку ў ваччу спадара свайго, і будзем слугамі Фараону».

 

Они же отповедели ему, глаголюще: «Животъ нашъ в руце твоей естъ! Толико возри на насъ, господине нашъ, и с радостию поработаемъ фараонови».

І ўставіў гэта Язэп правам аж дагэтуль у зямлі Ягіпецкай — Фараону пятую часьць, толькі зямля сьвятароў ім самым, ня была яна Фараонава.

 

Сего деля от того часу даже до днешнего дня по всей земли Египетской царемъ пятую часть дають. И вчинено естъ то за пошлину, кроме земли жреческое — тая толико вынета остала от пошлины тое.

І жыў Ізраель у зямлі Ягіпецкай, у зямлі Ґошэн, і дзяржалі яе, і пладзіліся, і размножыліся вельмі.

 

Живяше же Ізраиль во Египте в земли Гесемли и обладаше ею, и розмножился естъ и росплодился вельми,

І жыў Якаў у зямлі Ягіпецкай сямнанцаць год; і было дзён Якаву, год жыцьця ягонага сто сорак сем год.

 

и былъ живъ в ней седмънадесеть летъ, и были сут вси дни живота его сто четыредесятъ и седмъ лет.

І дабліжыліся дні Ізраелю памерці, і гукнуў ён сына свайго Язэпа, і сказаў яму: «Калі ж я знайшоў ласку ў ваччу тваім, палажы руку сваю пад сьцягно мае і зрабі імне ласку й праўду, не пахавай, калі ласка, мяне ў Ягіпце,

 

И егда виделъ, иже приближается день смерти его, позвалъ сына своего Іосифа и рече к нему: «Знайдох ли добродетель предъ лицем твоим, положи руку свою подъ бедра моя и вчиниши со мною милосеръдие и правду, да не погребеши мя во Египте,

І буду ляжаць із бацькамі сваімі; вынясі мяне зь Ягіпту і пахавай мяне ў гробе іхным». І сказаў: «Зраблю подле слова твайго».

 

но да отпочину со отци своими; и вынесеши мя от земли сее, и похоронишъ мене во гробе старших моихъ». Рече к нему Іосифъ: «Учиню по словеси твоему».

І сказаў: «Прысягні імне». І прысягнуў яму. І сьхінуўся Ізраель на верх посаха.

 

Тогда глагола Яковъ: «Клинися жъ ми на томъ». И внегда клялся пред нимъ, поклонися Ізраиль Богу, обратився ко главамъ ложа своего.