Быццё 44 разьдзел

 

 

І загадаў Язэп дамаверу свайму, кажучы: «Напоўні мяхі гэтых людзёў емінаю, колькі яны могуць несьці, і палажы і срэбла кажнага ў вадтуліну мяха ягонага;

 

Повелел же естъ Іосифъ шафарю двора своего, глаголя: «Наполни мехи их пшенице, елико же можеть вниити в ня, и вложи каждому особно сребро при устии меха;

А чару маю, чару срэбную, палажы ў вадтуліну мяха малога, і срэбла за збожжа ягонае». І ён зрабіў подле слова Язэпавага, каторае сказаў.

 

чару пакъ мою сребреную и пенези, еже дасть за жито, вложи в мехъ младшего». И вчинил естъ тако.

Нараніцы расьсьвітала, і гэтыя людзі адаслалі іх і аслы іхныя.

 

И внегда было рано, отпущены суть со ослы своими.

І яны вышлі зь места; не адышлі далёка, і Язэп сказаў дамаверу свайму: «Устань, ганіся за тымі людзьмі, і дагоніш іх, і скажаш ім: "Чаму вы адплацілі ліхам за дабро?

 

И вынийдоша з града, и еще были далеко не отошли, тогда Іосифъ позвалъ врядника дому своего и рече к нему: «Востани и жени воследъ мужей тыхъ, и погонивши ихъ, глаголи к нимъ: “Почто воздаете злое за доброе?

Ціж ня гэта тая чара, з каторай п’ець спадар мой, і ён звычайна варожа на ёй? Ліха вы ўчынілі, гэтак учыніўшы"».

 

Чара, юже украли есте, тая естъ, с неяже пиеть господинъ мой и в ней имать обычай загадывати. Презлое дело вделасте”».

Ён дагнаў іх і гукаў ім гэтыя словы.

 

И вчинилъ врядник, якоже былъ ему повелелъ, и постигнувши ихъ, по ряду слова ты молвилъ естъ к нимъ.

Яны сказалі: «Чаму спадар наш кажа такія словы? Крый Божа, каб слугі твае ўчынілі гэткі ўчынак.

 

Они же отповедели: «Чему господинъ нашъ тако глаголеть, иже бы раби твои сицевое презлое дело вчинити имели?

Вось, срэбла, што мы знайшлі ў вадтуліне мяхоў сваіх, мы назад прынесьлі табе ізь зямлі Канаанскае: як жа мелі б красьці з дому спадара твайго срэбла альбо золата?

 

Понеже пенези, еже знайдохом в мехохъ наших, принесохом ко господину нашему от земли Ханаани. И како жъ бы ныне крали з двора господина своего злато или сребро?

У каго із слугаў тваіх знойдзецца гэта, тый хай памрэць, і мы таксама будзем слугамі спадару нашаму».

 

В кого жъ з нас найдется то, чегоже ты ищеши, той да умреть, а мы будемы раби господина твоего».

Ён сказаў: «Дык цяпер подле словаў вашых няхай будзе гэтак: у каго знойдзецца яна, тый будзе імне слугою, а вы будзеце ня вінныя».

 

Той же рече к нимъ: «Да будет тако, якоже осудили есте: в кого естъли же знайду чару, той да естъ рабъ господина моего, а вы будете невинни от того».

Яны пабарзьдзілі, спусьцілі кажны мех свой на зямлю, і разьвязалі кажны свой мех.

 

Тогда они спешне сложили на землю мехи и единый каждый свой розвязывалъ.

Ён трос, пачаў зь вялікага і скончыў малым; і знайшоў чару ў мяху Веняміновым.

 

Той пакъ, онже прегледоваше, почавъ от старейшего даже до младшего, знайде чару в меху Вениаминове.

І разарвалі яны адзецьці свае, і налажылі кажны на асла свайго, і зьвярнуліся да места.

 

Они же разтерзали суть ризы своя на собе, и возложивши бремена на ослы, навратихуся во градъ.

І прышлі Юда а браты ягоныя да дому Язэпавага, — ён яшчэ быў там, — і білі чалом яму.

 

И найпервей Іуда со братиею своею внииде предъ Іосифа, еще убо не выходил былъ никуда з дому, и падоша пред нимъ вси вкупе на землю.

І сказаў ім Язэп: «Што за ўчынак гэта вы ўчынілі? Ціж вы ня ведалі, што, варожачы, вываража такі чалавек, як я?»

 

К ним же рече Іосифъ: «Почто есте сее вчинили? Еда ли не весте, иже несть мне ровнаго во вмении гадания?»

І сказаў Юда: «Што нам сказаць спадару нашаму? што гукаць і чым правіцца? Бог знайшоў бяспраўе слугаў тваіх; вось, мы слугі спадару нашаму, і мы, і тый, у чыіх руках знайшлася чара».

 

Рече к нему Іуда: «Что отвещаем господину нашему? Или что глаголати будемъ? Или чимъ оправдатися можемъ? Богъ знайде вину рабовъ твоихъ. Се есмы вси раби господина нашего — и мы, и той, в негоже знайдеся чара».

І сказаў: «Крый Божа, каб я ўчыніў гэта; тый чалавек, у чыіх руках знайшлася чара, ён будзе ім не слугою, а вы ўзыходзьце ў супакою да айца свайго».

 

Отвеща к нимъ Іосифъ: «Отступи сее от мене, не вчиню того, но кто украде чару, той да будеть рабъ мой. вы же отойдите свободни ко отцу своему».

І дабліжыўся Юда да яго, і сказаў: «О спадару мой, няхай скажа, калі ласка, слуга твой слова ў вушы спадара свайго, і не загневайся на слугу свайго, бо як сам Фараон, так і ты.

 

Тогда Іуда, приступив ближей, смелей промолвилъ: «Молю ти ся, господине, послухай мене, и да повесть рабъ твой слово во уши твое; и не гневайся на раба своего, понеже ты еси по фараоне господинъ нашъ.

Спадар мой пытаўся ў слугаў сваіх, кажучы: "Ці ёсьць у вас ацец альбо брат?"

 

Пытал еси первей рабов своихъ, глаголя: “Имате ли отца или брата?”

Мы сказалі спадару нашаму, што ў нас ёсьць ацец стары і дзецянё старасьці ягонае малое, а брат ягоны памер, і ён адзін астаўся ў маці сваей, і ацец любе яго.

 

Мы же отвещахомъ тобе, господину нашему: “Имамы отца старого, а брата наймладшего, онже во старости его родися ему, егоже братъ родный умре, и сей одинъ остался естъ по матери своей, отец пакъ нашъ сердечне милуеть его”.

І ты сказаў слугам тваім: "Зьвядзіце яго да мяне, і я ўцемлюся ў яго".

 

И реклъ еси к рабомъ своимъ: “Приведите его ко мне, да поглежу на него”.

Мы сказалі спадару майму: "Ня можа хлапец пакінуць айца свайго; і калі ён пакіне айца свайго, дык гэты памрэць",

 

И поведахомъ тобе, господину нашему: “Не можеть отрокъ оставити отца, понеже оставит ли его, то умреть”.

І сказаў ты слугам тваім: "Калі ня зыйдзе брат вашы малы, наперад ня важчася бачыць віду майго".

 

И глаголалъ еси к рабом своимъ: “Не приидет ли братъ вашъ младший с вами, то не узрите более лица моего”.

І сталася, што як мы ўзышлі да слугі твайго, айца майго, дык пераказалі яму словы спадара майго.

 

Сего деля внегда приидохомъ ко рабу твоему, отцу нашему, поведахом ему по ряду вся, якоже глаголалъ естъ господинъ нашъ.

І сказаў ацец наш: "Зьвярніцеся, купіце нам троху еміны!"

 

И рече к намъ отець нашъ: “Идите паки во Египетъ и накупите намъ пище”.

І мы сказалі: "Ня можам зысьці; хіба будзе з намі малы брат ваш, дык зыйдзем, бо нельга нам бачыць віду таго чалавека, калі ня будзе з намі малога брата нашага".

 

Ему же отвещахомъ: “Не можемъ тамо ити, не пойдет ли братъ нашъ младший с нами; пустиши ли его, то пойдемъ вкупе, иначей без него не смеемъ погледети на лице мужа”.

І сказаў нам слуга твой, ацец мой: "Вы ведаеце, што двух нарадзіла імне жонка мая.

 

То гда онъ рече: “Вы весте, яко жена моя породила мне два сына;

І вышаў адзін ад мяне, і я сказаў: "Пэўне ён разарваны, і я не абачыў яго дагэтуль’.

 

и вышол естъ единъ к вамъ на поле, и поведали есте, иже зверь лютъ сожралъ его; се не вижу того и по днес.

І возьмеце таксама й гэтага ад мяне, і здарыцца зь ім няшчасьце, дык зьвядзіце вы сівізну маю ў ліху да магілы".

 

Поимете ли к тому и сего, и нечто злого пригодится ему на пути, то старость мою сведете съ плачемъ во адъ”.

Цяпер, калі я прыду да слугі тваго, айца майго, і хлапца няма з намі, і душа ягоная зьвязана з душой ягонай:

 

Сего ради приидем ли к рабу твоему, отцу нашему, а отрока не будеть с нами, понеже душа его связана естъ со душею сего,

І будзе, што як ён абача, што няма хлапца, то памрэць; і зьвядуць слугі твае сівізну слугі твайго, айца майго, із смуткам да шэолю.

 

и узрит ли, яко не приведем его с собою, то умреть; и сведуть раби твои старость его с болестию во адъ.

Бо слуга твой паручыўся за хлапца айцу свайму, сказаўшы: "Калі не прывяду яго да цябе, то буду грэшным перад айцом сваім на ўсі дні".

 

Се азъ рабомъ твоимъ буду, понеже взяхъ его на руце свое и слюбихъ ему, глаголя: не приведу ли отрочати назадъ, то грешенъ буду отцу своему по вся часы.

І цяпер няхай жа застанецца слуга твой замест хлапца слугою спадару майму, а хлапец хай узыйдзе з братамі сваімі;

 

Сего ради остану азъ, рабъ твой, во отрочати место, служай господину своему; отрок же да идеть со братиею своею,

Бо як узыйду я да айца свайго, а хлапца няма з імною? Каб не абачыў я ліха, у якім апынецца ацец мой».

 

яко не могу навратитися ко отцу безъ отрочати, абыхъ не гледелъ на жалость, еже къ смерти приведеть отца моего».